Майк Дин – ағылшын футбол төрешісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Майк Дин (2 маусым 1968 жылы туған) – ағылшын футбол төрешісі, бұрынғы кәсіби төреші және қазір Премьер Лигада бейне көмекші төреші (VAR) қызметін атқарады. Ол Солтүстік-Батыс Англиядағы Уиррал қаласындағы Хесволлда тұрады және Чешир округі футбол қауымдастығының мүшесі. 2000 жылы "Таңдаулы топ" төрешісі болып тағайындалғаннан бері Дин көптеген маңызды матчтарды басқарды, оның ішінде FA Community Shield және FA Кубогы, Футбол лигасы кубогы және FA Трофи финалдары бар.

Ерте мансап

Дин 1985 жылы төрешілікпен айналыса бастады. Ол Солтүстік Премьер Лигасында төреші болып жұмыс істеуге жетті, 1995 жылы Футбол Лигасының көмекші төрешісі болды және 1997 жылы толық төрешілер тізіміне енгізілді. Премьер-лига төрешілік жүйесін кәсіби деңгейге көтергенге дейін, яғни 2001 жылға дейін Дин тауық сою комбинатында жұмыс істеді.

Кәсіби мансап

Дин 2000 жылы Премьер-лиганың таңдамалы төрешілер тобына тағайындалды, ал 2003 жылы ФИФА халықаралық төрешілер тізіміне енді. 2003 жылы ол Кардифф қаласындағы Миллениум стадионында өткен ФА Кубогы финалында Грэм Барбердің төртінші төрешісі болды, онда «Арсенал» «Саутгемптонды» 1:0 есебімен жеңді. Сондай-ақ, ол сол жылы ФА Трофи финалында төрешілік етті. Дин сегіз күннен кейін «Миллениум» стадионына оралды, ол «Лидс Юнайтед» пен «Уотфорд» арасындағы Чемпионшип плей-офф финалында төрешілік етті. Диннің ең үлкен төрешілік жетістігі 2008 жылдың 17 мамырында болды, ол сол жылы «Портсмут» пен «Кардифф Сити» арасындағы ФА Кубогы финалын Тревор Масси мен Мартин Ербидің көмегімен және Крис Фойдың төртінші төреші ретінде басқарды. «Кардифф Сити» клубының төрағасы Питер Ридсдейл шабуылды айыптады және егер жақтауы кінәлі деп табылса, өмір бойына стадионға кіргізілмейтінін мәлімдеді. Кейіннен 24 жастағы ер адам осы оқиғаға кінәлі деп танылып, үш жылға жарықтан тыйым салынды және 200 фунт стерлинг айыппұл төледі. Уэльс Футбол қауымдастығы «Кардифф Ситиге» қарсы ешқандай шара қолданбады. 2011 жылдың 31 қаңтарында Дин «Арсенал» мен «Бирмингем Сити» арасындағы 2011 жылғы Лига кубогы финалына төреші болып тағайындалды. «Бирмингем» 89-шы минутта Обафеми Мартинстің голының арқасында 2:1 есебімен жеңіске жетті. «Сияндар» Никола Жигич арқылы есепті ашты, ал Робин ван Перси «Арсенал» үшін теңестірді. Дин финал барысында бес сары карточка көрсетті. 2017 жылдың қаңтарында Дин «Вест Хэм» жартылай қорғаушысы Софиан Фегулиге «Манчестер Юнайтед» қорғаушысы Фил Джонспен болған қақтығысы үшін тікелей қызыл карточка көрсеткені үшін сынға ұшырады, содан кейін Джонс ауырсынудан еденге құлады. Қызыл карточка 15 минуттан кейін және 0:0 есебімен берілді; «Манчестер Юнайтед» ақырында ойынды 2:0 есебімен жеңді. Видео қайталаулар көрсеткендей, Фегулиге қауіпті тәртіпсіздік жасаған Джонс еді және оның өзі де жазадан құтылғанына сүйсінді. 2019 жылдың 2 сәуірінде «Вулверхэмптон Уондерерс» пен «Манчестер Юнайтед» арасындағы ойында Дин «Манчестер Юнайтед» ойыншысы Эшли Янгқа Премьер-лигадағы мансабындағы 100-ші қызыл карточканы көрсетті, осылайша Дин Премьер-лига тарихында 100 қызыл карточка көрсеткен алғашқы төреші болды. 2021 жылдың ақпанында Дин және оның отбасына екі даулы шешімнен кейін бомбамен қорқытулар келді, оның салдарынан Дин «Саутгемптонның» Ян Беднарек және «Вест Хэмнің» Томаш Сучекке тікелей қызыл карточка көрсеткен болатын, содан кейін ол келесі аптадағы Премьер-лига матчтарына төрешілік етуден бас тартуды сұрады. Екі қызыл карточка да Футбол қауымдастығы тарапынан күшін жойды. Дин американдық «Тед Лассо» телесериалының 2-ші маусымындағы 8-ші эпизодында өзінің рөлінде камео түсірді. Ол сондай-ақ «Тед Лассоның» 3-ші маусымындағы 12-ші эпизодында титулдық кейіпкер мен «Вест Хэм Юнайтед» арасындағы ойынның төрешісі ретінде тағы бір камео-көрініс жасады. Диннің зейнетке шығуы 2022 жылдың 21 наурызында жарияланды. Ол 2021–22 жылғы Премьер-лига маусымының 38-ші турындағы соңғы ойынды төрешілік етті. Бұл ойында «Челси» «Уотфордты» 2:1 есебімен жеңді. 2022 жылдың 16 тамызында Дин 2022–23 жылғы Премьер-лига маусымында «Челси» мен «Тоттенхэм» арасындағы матчтағы даулы шешімдерінен кейін бір турға видео-ассистент төрешісі (VAR) қызметінен шеттетілді. Дау осы матчтағы «Тоттенхэмнің» Пьер-Эмиль Хойбьергтің бірінші голына байланысты болды, оның алдында «Челсидің» Кай Хаверцке қарсы жасаған мүмкін бұзушылығы және содан кейін голға әкелген соққысы, «Тоттенхэмнің» Ришарлисон офсайдта тұрып, «Челсидің» Эдуард Мендидің көру бұрышын кесіп тастады. Екінші дау – «Тоттенхэмнің» Кристиан Ромероның «Челсидің» Марк Кукурелланың шашын тартқан әрекеті, Диан бұл әрекетті бұзушылық деп танымады, нәтижесінде «Тоттенхэм» Гарри Кейннің соңғы минуттағы голымен теңесті. Екі күннен кейін, 18 тамызда, Дин осы оқиғаға қатысты өзінің қателігін мойындады, сонымен қатар, ол матч кезіндегі төреші Энтони Тейлордан алаң жанындағы мониторда шашты тарту эпизодын қарауын сұрауы керек болғанын айтты.

Dean was appointed to the Select Group of referees for the Premier League in 2000, being subsequently promoted to the FIFA international referees' list in 2003. Also in 2003, he was fourth official to Graham Barber at the FA Cup final held at Cardiff's Millennium Stadium, where Arsenal beat Southampton 1–0. He also refereed the FA Trophy final of that year. Dean made it to the Millennium Stadium eight days later though, when he refereed the Championship play off final between Leeds United and Watford. Dean's highest refereeing honour came on 17 May 2008 when he took charge of that year's FA Cup final between Portsmouth and Cardiff City, with Trevor Massey and Martin Yerby as his assistants and Chris Foy as the fourth official. Cardiff's chairman Peter Ridsdale condemned the attack and said that the supporter would be given a lifelong ban if found guilty. A 24 year old man was later convicted over the incident and given a three year ban and £200 fine. No action was taken by the Football Association of Wales against Cardiff City. On 31 January 2011, Dean was appointed to referee the 2011 League Cup final between Arsenal and Birmingham City. Birmingham won the match 2–1, with an 89th minute winning goal by Obafemi Martins. The Blues had taken the lead through Nikola Žigić, before Robin van Persie equalised for Arsenal. Dean issued five yellow cards during the course of the final. In January 2017, Dean was criticised after giving a straight red card to West Ham midfielder Sofiane Feghouli for a coming together with Manchester United defender Phil Jones, after which Jones writhed on the floor in apparent pain. The red card came after only 15 minutes and with the score at 0–0; Manchester United eventually won the game 2–0. Replays suggested that it was in fact Jones who had committed a dangerous challenge on Feghouli and was himself lucky not to have been sent off. On 2 April 2019, during a game between Wolverhampton Wanderers and Manchester United at Molineux, Dean issued the 100th red card of his career as a Premier League referee to Manchester United's Ashley Young, making Dean the first referee in Premier League history to reach the 100 red cards milestone. In February 2021, Dean and his family received bomb threats following two controversial decisions which saw Dean give a red card to Southampton's Jan Bednarek and West Ham's Tomáš Souček in successive games, and asked not to officiate the following weekend Premier League fixtures. Both red cards were rescinded by the FA. Dean made a cameo appearance as himself in Season 2, Episode 8 of the American television series Ted Lasso. He also made another cameo appearance as himself in Season 3, Episode 12 of Ted Lasso as the referee in the game between the titular character and West Ham United. Dean's retirement was made known on 21 March 2022. He refereed his final game on Matchday 38 of the 2021–22 Premier League season. Chelsea won 2–1 against Watford in this game. On 16 August 2022, Dean was dropped as a video assistant referee (VAR) for a single round in the 2022–23 Premier League season after a controversial performance during a league fixture the day prior between Chelsea and Tottenham. The controversy surrounds Tottenham's first equaliser by Pierre Emile Hojbjerg, first on his potential foul on Chelsea's Kai Havertz and subsequently his shot that led to the goal, with Tottenham's Richarlison standing in an offside position and potentially blocking Chelsea's Edouard Mendy line of vision. The other was Tottenham's Cristian Romero's hair pull on Chelsea's Marc Cucurella at the final moments of the game, a disallowed action that was reviewed by Dean as not being a foul, leading to Spurs' late equaliser by Harry Kane in the subsequent corner. Two days later on 18 August, Dean personally admitted his mistake in regards to the incident, adding that he should have asked Anthony Taylor, the referee during the fixture, to review the hair pull on the pitch side monitor instead of carrying on.

Еуропалық және халықаралық матчтар

Диннің алғашқы халықаралық матчы 2004 жылы Амстердам Аренада Нидерланд пен Ирландия арасындағы жолдастық ойынға тағайындалған кезде болды. Қонақтар Робби Киннің голының арқасында 1:0 есебімен жеңіске жетті. 2010 жылдың 30 қыркүйегінде Дин Еуропа лигасының топтық кезеңінде «Боруссия Дортмунд» пен «Севилья» командаларының арасындағы матчты төрешілік етті. Екінші таймның басында ол «Дортмунд» ойыншысы Марсель Шмельцерге суға құлауы үшін екінші сары карточка көрсетті. Дин Еуропа чемпионатына іріктеу матчтарын да басқарды. Оның алғашқы тағайындалуы 2007 жылдың 13 қазанында Исландия мен Латвия арасындағы ЕВРО-2008 F тобының іріктеу матчы болды. Исландия астанасы Рейкьявик қаласындағы ойын қонақтардың 4:2 есебімен аяқталды. Диннің келесі Еуропа чемпионаты матчы 2010 жылдың 12 қазанында Брюссельде Бельгия мен Австрия арасындағы ЕВРО-2012 А тобының іріктеу матчын басқарды. Қонақ команда 3:2 есебімен жеңіске жеткендей болды, бірақ Бельгияның 87 және 89 минуттардағы екі голы есепті теңестірді, алайда он адам қалған Австрия қосымша уақытта гол соғып, 4:4 есебімен тең түсті. Дин 2013 жылдың соңында 45 жасқа толғандықтан ФИФА халықаралық тізімінен шықты.