Шайенн епархиясы – АҚШ, Вайоминг штатындағы католик шіркеуі. Вайоминг штатын және Йеллоустоун ұлттық паркінің бөліктерін қамтиды. Тарихы мен құрамы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың Вайоминг штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы
Latin Catholic ecclesiastical jurisdiction in Wyoming, USA
Шайенн епархиясы (Dioecesis Cheyennensis) – АҚШ-тың Вайоминг штатындағы Католик шіркеуінің латын шіркеуінің шіркеулік аумағы, яки епархиясы. Бұл Денвер митрополит архиепархиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган епархия. Шайенн епархиясының кафедралық соборы және ана шіркеуі – Вайоминг штатының Шайен қаласында орналасқан Сент-Мария соборы. Епархияның құрамына бүкіл Вайоминг штаты, сондай-ақ Монтана және Айдахо штаттарындағы Йеллоустоун ұлттық паркінің бөліктері кіреді.
The Diocese of Cheyenne (Dioecesis Cheyennensis) is a Latin Church ecclesiastical territory, or diocese, of the Catholic Church in the US state of Wyoming. It is a suffragan diocese in the ecclesiastical province of the metropolitan Archdiocese of Denver. The cathedral and mother church for the Diocese of Cheyenne is St. Mary's Cathedral, located in Cheyenne, Wyoming. The diocese covers all of Wyoming, as well as the parts of Yellowstone National Park in Montana and Idaho.
1800 жылдан 1887 жылға дейін
1803 жылы Луизиананы сатып алудың бір бөлігі ретінде Вайоминг аймағы теориялық тұрғыдан Луизиана епископы мен Нью-Орлеандағы Екі Флориданың шіркеулік юрисдикциясына бағынды. 1827 жылы ол Сент-Луис епархиясы епископының басқаруына берілді. 1840 жылдың 5 шілдесінде иезуит миссионері Пьер Жан Де Смет қазіргі Даниэль қаласының шығысында, Вайоминг аймағында алғашқы әйін тарту етті. Кейіннен осы оқиғаға арналған ескерткіш сол жерге орнатылды. Де Смет көлі оның құрметіне аталды. 1851 жылы Джон Миеж Сент-Луистегі рәсімде Роки тауларының шығысындағы Үндістан территориясының апостолдық викарі болып тағайындалды. Викариат құрамына қазіргі Канзас, Небраска, Оклахома штаттары, Миссури өзенінің батысындағы Солтүстік және Оңтүстік Дакотаның бөліктері, Вайоминг, Монтана және Колорадоның бір бөлігі кірді. 1857 жылдың 6 қаңтарында Папа Пий IX Үндістан территориясының апостолдық викариатынан Небраска апостолдық викариатын құрды. 1859 жылы Пий IX Дубукке жақын Айова штатындағы Нью-Меллерэй аббаттығының приоры Джеймс О'Горманды апостолдық викарий етіп тағайындады. 1867 жылы О'Горман Уильям Келлиді Шайеннің алғашқы тұрақты дін қызметкері етіп тағайындады. Келлидің міндеттеріне қаланың батысындағы теміржол лагерьлерін аралау кірді. Евгений Куссон Ларамиге тағайындалған алғашқы тұрақты дін қызметкері болды. 1875 жылы Куссон Левенворттың қайырымдылық әйелдер қауымын Ларамиге шақырды, олар Юнион Пасифик темір жолы сыйлаған үйде аурухана ашты. 1884 жылы иезуиттер Вайомингтегі Винд-Ривер үнді резервациясында Сент-Стефенс миссиясын құрды. 1885 жылдың 2 қазанында Папа Лео XIII Небраска апостолдық викариатын Омаха епархиясына көтерді. Ол кезде епархия құрамына Небраска мен Вайоминг штаттарының барлығы кірді.
As part of the Louisiana Purchase in 1803, the Wyoming area was theoretically under the ecclesiastical jurisdiction of the Bishop of Louisiana and the Two Floridas in New Orleans. In 1827, it was placed under the bishop of the Dioceses of St. Louis. On July 5, 1840, Jesuit missionary Pierre Jean De Smet offered the first mass in the Wyoming area, east of the present day town of Daniel. A monument to the event was later erected on this site. Lake De Smet is named after him. In 1851, John Miège was installed in a ceremony in St. Louis as vicar apostolic for the Indian Territory east of the Rocky Mountains. The vicariate included the present states of Kansas, Nebraska, Oklahoma, the parts of North and South Dakota west of the Missouri River, Wyoming, Montana, and a part of Colorado. On January 6, 1857 Pope Pius IX established the Apostolic Vicariate of Nebraska from the Apostolic Vicariate of Indian Territory. In 1859, Pius IX named James O'Gorman, prior of New Melleray Abbey, near Dubuque, Iowa, as the vicar apostolic. In 1867, O'Gorman assigned William Kelly as the first resident priest of Cheyenne. Kelly's responsibilities included visiting the railroad camps west of the town. Eugene Cusson was the first resident priest assigned to Laramie. In 1875, Cusson persuaded the Sisters of Charity of Leavenworth to come to Laramie, where they opened a hospital in a house donated by the Union Pacific Railroad. In 1884, the Jesuits established St. Stephens Mission on the Wind River Indian Reservation in Wyoming. The Apostolic Vicariate of Nebraska was elevated to the Diocese of Omaha by Pope Leo XIII on October 2, 1885. At the time, the diocese included all of Nebraska and Wyoming.
1887 жылдан 1900 жылға дейін
1887 жылғы 2 тамызда Папа Лео XIII Шеенн епархиясын құрып, оның аумағын Омаха епархиясынан бөліп алды. Берк католиктерге және ирландтарға қарсы жеккөрушілік танытқан Америка қорғаныс қауымдастығының шабуылдарына ұшырады. Осы жағдайдың салдарынан қайырымдылық әпкелері епархиядағы мекемелерін тастауға мәжбүр болды. Берк Вайомингтегі қиын жағдайды келтіре отырып, епархияны көбірек орныққан епархияға қосу үшін Ватиканға өтінішпен Римге сапарлады. Папа оның өтінішін қабылдамады. Кэтрин Дрекселге жазған хатында Берк өзін "ешбір пайыласы мен діни қызметкері жоқ, тек атағы ғана епископ" деп сипаттады. 1893 жылы Папа Лео XIII Шеенн епархиясын Дубук архиепархиясына қосып, Беркті Сент-Жозеф епархиясына ауыстырды. Шеенн епархиясы келесі үш жыл бойы епископсыз қалды. 1896 жылғы 18 желтоқсанда Лео XIII Дубук архиепархиясының Томас Лениханын Шеенн епархиясының екінші епископы етіп тағайындады. Ленихан 1897 жылы Шееннге келгенде епархияда сегіз діни қызметкер, тоғыз шіркеу және 3000 католикке арналған бір шіркеу мектебі болды. Ол 1901 жылы қайтыс болған кезде епархияда 6000 католик, 26 шіркеу, 15 діни қызметкер және төрт шіркеу мектебі жұмыс істеді.
On August 2, 1887, Pope Leo XIII erected the Diocese of Cheyenne, removing its territory from the Diocese of Omaha. Burke faced attacks by the American Protective Association, an anti Catholic and anti Irish hate group. The virulence forced the Sisters of Charity to abandon their institutions in the diocese. Burke traveled to Rome to petition the Vatican to attach the diocese to a more established one, citing the dire conditions in Wyoming. The pope denied his request. In a letter to Katharine Drexel, Burke described himself as a "bishop in name only" without parishioners or priests. In 1893, Pope Leo XIII attached the Diocese of Cheyenne to the Archdiocese of Dubuque, and transferred Burke to the Diocese of Saint Joseph. The Diocese of Cheyenne was without a bishop for the next three years. On December 18, 1896, Thomas Lenihan of the Archdiocese of Dubuque was named the second bishop of the Diocese of Cheyenne by Leo XIII. When Lenihan arrived in Cheyenne in 1897, the diocese contained eight priests, nine churches, and one parochial school for 3,000 Catholics. By the time of his death in 1901, there were 6,000 Catholics, 26 churches, 15 priests, and four parochial schools.
1900 жылдан 1950 жылға дейін
1902 жылғы 10 маусымда Папа Лео XIII Сент-Пол архиепископтығынан Джеймс Кинды Шейеннің үшінші епископы етіп тағайындады. Кин халық санының артуы мен экономикалық өсім кезінде Вайомингке келді. Кин епархияға қызмет ету үшін дін қызметкерлерін табысты түрде тартты. Епархия Вайоминг заңдарына сәйкес тіркелді. Епархиялық приходтар да тіркелді, епископ, пастор және екі лаик сенімдісі әрбір приходтың корпоративтік кеңесінде қызмет етті. Кин жаңадан құрылған Католик шіркеуін кеңейту қоғамына штат бойынша шіркеуді кеңейту үшін қаржы сұрады. Ол сондай-ақ Шейендегі Сент-Мария соборының және жаңа епископтық резиденцияның салынуына жетекшілік етті. Собор 1909 жылы салтанатты түрде ашылды. 1911 жылы Дубук архиепископы болып тағайындалғанға дейін ол Шейенде тоғыз жыл епископ қызметін атқарды. Ньюэлл 1978 жылы отставкаға шықты. 1978 жылғы 25 сәуірде Папа Павел VI көмекші епископ Джозеф Хартты Шейеннің алтыншы епископы етіп тағайындады. Епископтық қызметін атқару кезінде Харт жылдық Епископтың үндеуін құрды және епархия үшін 25 дін қызметкерін тағайындады. 1999 жылғы 14 желтоқсанда Папа Иоанн Павел II Дэвид Л. Рикенді епархияның көмекші епископы етіп тағайындады. Харт 2001 жылы отставкаға шықты, ал Рикен автоматты түрде Шейен епископы болды. Шейен епископы қызметін атқару кезінде Рикен Вайоминг штатының Ландер қаласында Вайоминг католик колледжін құрды, Вайоминг католик колледжінде Вайоминг католик ой-санасы мектебін ашты және Вайоминг штатының Жилет қаласында Иоанн Павел II католик мектебін құрды. Рикен Шейендегі Сент-Мария католик мектебінің жаңа ғимаратын салуды бақылады. Этьен 2016 жылы Папа Франциск Анкоридж архиепископтығының архиепископы болып тағайындалды. Оның орнына Шейенге Стивен Биглер тағайындалды, ол 2017 жылы Франциск Рапид-Сити епархиясынан келген. Биглер қазіргі Шейен епископы.
On June 10, 1902, Pope Leo XIII appointed James Keane from the Archdiocese of St. Paul as the third bishop of Cheyenne. Keane came to Wyoming at a time of increasing population and economic expansion. Keane successfully recruited priests to serve in the diocese. The diocese was incorporated according to Wyoming law. The diocesan parishes were also incorporated, with the bishop, the pastor and two lay trustees serving as a corporate board for each parish. Keane was successful in his appeals to the newly formed Catholic Church Extension Society for funds to expand the church across the state. He also directed the building of Cheyenne's St. Mary's Cathedral and a new episcopal residence. The cathedral was dedicated in 1909. He served as bishop for nine years in Cheyenne before being named archbishop of the Archdiocese of Dubuque in 1911. Newell resigned in 1978. On April 25, 1978, Pope Paul VI named Auxiliary Bishop Joseph Hart as the sixth bishop of Cheyenne. During his tenure as bishop, Hart established the annual Bishop's Appeal and ordained 25 priests for the diocese. On December 14, 1999, David L. Ricken was appointed as coadjutor bishop of the diocese by Pope John Paul II. Hart resigned in 2001 and Ricken automatically succeeded him as bishop of Cheyenne. While bishop of Cheyenne, Ricken co founded Wyoming Catholic College in Lander, Wyoming, established the Wyoming School of Catholic Thought at Wyoming Catholic College, and founded the John Paul II Catholic School in Gillette, Wyoming. Ricken oversaw the building of a new building for St. Mary's Catholic School in Cheyenne. Etienne was appointed archbishop of the Archdiocese of Anchorage by Pope Francis in 2016. His replacement in Cheyenne was Steven Biegler of the Diocese of Rapid City, named by Francis in 2017. Biegler is the current bishop of Cheyenne.
Жыныстық қатынас
2002 жылы епископ Харт 1977 жылы, Харт Шайендегі көмекші епископ болған кезде, 14 жасар баланы өзін ашуға үнемі мәжбүрлеген деп айыпталды. 2002 жылдың шілдесінде Харт осы айыптардан ақталды. Алайда, кейіннен бастапқы тергеудің қате екендігі анықталды; ол қайта ашылды және тағы да айыптаушылар шықты. Епископ Рикенді де осы қылмыстық тергеу кезінде Хартты қорғау және, мүмкін, қорғаудағы рөлі үшін кінәлаған. 2004 жылдың қаңтар айында Харт Канзас-Сити мен Шайенде қызмет еткенде үш баланы жыныстық қатынаста қорлаған деп азаматтық іс қозғалды. 2004 жылы сәуірде Антони Джаблоновски 1980 жылдардың басында Гернсиде кәмелетке толмаған баламен әдепсіз, ұятсыз немесе әдепсіз еркіндіктер қолданғаны үшін сотталды. Ол 15 айдан 7 жылға дейін түрмеге қамалды. Сот барысында Джаблоновски ер адамдарды бас жағын төменге қарай жалаңаш етіп іліп қоюға шақыратыны анықталды; Джаблоновски оларға ауырсынуды тигізген кезде ер адамдар дұға ететін. Ол осы сеанстарда ешқандай қылмыс жасамады. Кейіннен Яблоновскийді лайықтады. 2005 жылы бесінші адам 1973 немесе 1974 жылы Харттан зорлық-зомбылық жасады деп мәлімдеді, ол кезде адам 12 жастағы Сент-Джон Фрэнсис Регис шіркеуінің мүшесі болды. 2010 жылы епископ Этьен Хартке қарсы 11 ер адамның жыныстық зорлық-зомбылық жасағаны туралы Ватиканнан тергеу жүргізуді өтінді. Этьен 2015 жылы Хартты мессадан шеттетті. Епархиялық тергеу 2018 жылдың шілдесінде екі құрбанның ақиқатты екендігін және олардың әңгімелері дәлелденгенін мәлімдеді. Сондай-ақ, 2019 жылдың маусым айында Папа Франциск Хартқа қарсы каноникалық қылмыстық процесті бастағаны белгілі болды. Вайоминг пен Миссуридің тағы төрт тұрғыны Хартты жыныстық қатынаста зорлауда айыптап, Хартқа қатысты жыныстық қатынаста зорлау туралы айыптаулар саны оннан асады. 2019 жылдың тамызында полиция Хартқа қарсы қылмыстық іс қозғауды ұсынды. Сол айда Миссуридегі Викинг көлінде Томас О'Брайенге тиесілі үйді Харт пен О'Брайен балаларды жыныстық тұрғыдан қорлау үшін пайдаланғаны, О'Брайеннің әпкесі жасыруға көмектескені белгілі болды. 2019 жылдың маусым айында епархия "сенімді түрде айыпталған дін қызметкерлерінің" тізімін шығарды, оның ішінде 30 құрбан, оның 29-ы еркек және әйел кәмелетке толмағандар, ал 2019 жылдың тамызында тағы да көп құрбандар болды. 2020 жылдың маусым айында Натрона округінің округтiк прокуратурасы Хартқа қарсы айыптаудан бас тартты. Шейен полициясы бұл істі сотқа беру мүмкін деп санай отырып, оны Вайоминг штатының бас прокурорына тапсырды. Алайда, қауым Хартты әшкереледі; оның діни қызметкер және епископ ретінде абайсызда кәмелетке толмағандармен жеке үйінде және әртүрлі сапарларда жалғыз болғаны үшін, бұл "күнәға бағынбау міндетін" қауіпке ұшырататын және "сенімпаздар арасында ұятқа қалдыратын" ықтимал жағдайлар болуы мүмкін,
In 2002, Bishop Hart was accused of repeatedly coercing a 14 year old boy to expose himself in 1977, when Hart was auxiliary bishop in Cheyenne. Hart was cleared of those charges in July 2002. However, it was later determined that the original investigation was flawed; it was re opened and more accusers came forward. Bishop Ricken was also implicated for his role in defending, and possibly protecting, Hart during this criminal investigation. In January 2004, Hart was named in a civil lawsuit alleging that he sexually abused three children while serving in Kansas City and Cheyenne. Reverend Anthony Jablonowski was convicted in April 2004 of taking indecent, immodest or immoral liberties with a minor during the early 1980s in Guernsey. He was sentenced to 15 months to seven years in prison. During his trial, it was revealed that Jablonowski would invite men to hang upside down naked in his basement; the men would pray while Jablonowski inflicted pain on them. He was not charged with any crimes for these sessions. Jablonowski was later laicized. In 2005, a fifth person alleged abuse by Hart in 1973 or 1974, when the man was a 12 year old parishioner at St. John Francis Regis Parish. In 2010, Bishop Etienne requested an investigation by the Vatican into sexual abuse allegations by 11 men against Hart. Etienne suspended Hart from performing masses in 2015. The diocese investigation concluded in July 2018, declaring that two victims were credible and their stories substantiated. It was also revealed that in June 2019 Pope Francis started a canonical penal process against Hart. Four more people from Wyoming and Missouri also accused Hart of sexually abusing them, bringing the number of sex abuse allegations against Hart to more than a dozen. In August 2019, the police recommended that criminal charges be filed against Hart. That same month, it was revealed that a house owned by Thomas O’Brien on Lake Viking in Missouri was used by Hart and O'Brien to allegedly abuse children sexually, with O'Brien's sister allegedly assisting in the cover ups. In June 2019, the diocese released a list of "credibly accused clergy" included 30 victims, 29 of whom were male and female minors, with more victims coming out in August 2019. In June 2020, the Natrona County District Attorney's Office declined to press charges against Hart. Believing that the case was prosecutable, the Cheyenne police submitted it to the Wyoming Attorney General. However, the Congregation rebuked Hart; for his flagrant lack of prudence as a priest and bishop for being alone with minors in his private residence and on various trips, which could have been potential occasions endangering the ‘obligation to observe continence’ and that would ‘give rise to scandal among the faithful,'
Статистика
2020 жылы Шайен епархиясы 32 приходта 54 995 католикке қызмет көрсетті, бұл 578 759 адамның 8,6% құрайды. Епархияда 56 священник (50 епархиялық, 6 діни орденнен), 33 дьякон, 15 мирян діни қызметкер (алты бауыр, тоғыз қарындас) және бес семинарист болды.
As of 2020, the Diocese of Cheyenne served 54,995 Catholics (8.6% of 578,759 total) on in 32 parishes. The diocese had 56 priests (50 diocesan, six religious), 33 deacons, 15 lay religious (six brothers, nine sisters), and five seminarians.