Кіріспе

Румын арнайы операциялар күштерінің қолбасшылығы (Comandamentul Forțelor pentru Operații Speciale) – 2018 жылдың 1 наурызында бұрынғы 6-шы арнайы операциялар бригадасының негізінде құрылған Румын армиясының арнайы күштеріне басшылық ететін құрылым. Арнайы күштер қолбасшылығы Таргу Муреш қаласында орналасқан және ол Бас штаб бастығының барлық арнайы күштер бөлімшелерін бақылауын жүзеге асыратын құрылым болып табылады.

Тарих

1990 жылдардың соңында Румыния Қарулы күштері біріктірілген арнайы операциялар күшін құру мүмкіндігін қарастырды. Румынияның Бірлескен Бас штабтары элиталық бөлімшелердің қазіргі әскерлік құрамын әр түрлі күш түрлеріне (жер күштері, әуе күштері және теңіз күштері) қосуды немесе жаңа, біріктірілген бөлім құруды шешу мақсатында талқылаулар өткізді. Олар соңғы жоспарды, әсіресе Румынияның НАТО-ға болашақ интеграциясын ескере отырып, қабылдады. 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдан кейін бұл жаңа бөлімді құру туралы шешім қабылданды және одан кейін тез өзгерістер орын алды. Іріктеу 2003 жылы басталды. Төрт одақтас ел – АҚШ, Ұлыбритания, Израиль және Түркия – іріктеу процесіне кеңес берді және өз тәжірибесін жаңа арнайы операциялар күші батальонына (Batalionul 1 Operații Speciale "Vulturii") енгізді. 2009 жылдың 1 тамызында 1-ші арнайы операциялар полкі (Regimentul 1 Operații Speciale) құрылды. Әскери бөлімді құруға дайындық барысында бірнеше элиталық бөлімшелер таратылды. Олардың ішінде Орадеядағы 119-шы барлау батальоны, Каракал-Девеселудегі 56-шы парашюттік батальон, Титу-Ботенидегі 64-ші парашюттік батальон және Кампия-Турзидегі 62-ші парашюттік батальон болды. Соңғысынан басқа барлық бөлімшелер көптеген халықаралық оқу-жаттығуларға және шетелдегі операцияларға қатысты. 2017 жылы Румыния армиясы әуе, құрлық және теңіз күштерінде бірлескен операцияларды кеңейту үшін Арнайы күштер басқармасын құратынын хабарлады. 2018 жылдың 1 наурызында Арнайы операциялар күштерінің күніне орай Таргу Муреш гарнизонында Арнайы күштер басқармасы құрылды. Батальон 2005 жылдың соңында, бірнеше түлектер тобы іріктелгеннен кейін, толыққанды жұмыс істеуге кірісті. Арнайы операциялар күші батальонының мүшелері АҚШ Армиясының арнайы күштері курсы, АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің Force Recon курсы және басқа да курстар сияқты шетелдегі курстардан пайдаланды. АҚШ Армиясының арнайы күштері де Румынияға 6 айға дейін орналасқан бірнеше инструкторларды жіберді. Түрік арнайы күштері де іріктеу процесіне кеңес беруге белсенді қатысты, себебі Румыниядағы әртүрлі бөлімшелермен бірлесіп өткізілген көптеген оқу-жаттығулар болған. Ұлыбритания мен Израиль де инструкторларды жіберді, бірақ олардың қай бөлімшеден келгені белгісіз. Арнайы операциялар батальоны 2007 жылы толыққанды жұмыс істеуге кірісті, ал компания 2006 жылдан бері белсенді қызмет етеді. Батальонның бөлімшелері Ауғанстанға орналастырылды. Бұл операциядағы трагикалық оқиға – капитан (кейіннен майор) Тиберий Марсель Петренің қазасы болды. Ол қаза болғаннан кейін Румынияның Жұлдыз орденімен және АҚШ-тың қола жұлдыз медалімен марапатталды. Бөлімше мүшелерінің шетелдегі нақты операцияларға қатысатыны туралы сұраққа бұрынғы Ұлттық қорғаныс министрі Теодор Атанасиу "әрине" деп жауап берді. 2011 жылдың 25 қазанында 610-шы батальон 1-ші батальон болып қайта аталды. Қазіргі атауы – 51-ші арнайы операциялар батальоны (Batalionul 51 Operații Speciale). Бұрынғы атауы – "Băneasa–Otopeni" 60-шы парашюттік батальоны (Batalionul 60 Parașutiști "Băneasa–Otopeni"), ол Румыния құрлық әскерлерінің негізгі парашюттік бөлімшесі болды. Ол 1941 жылы құрылған. Бұрын ол 1-ші аумақтық армия корпусына бағынышты болған, ал штабы Бузауда орналасқан. Батальон 2005 жылы НАТО стандарттарына сәйкес келу мақсатында Румыния құрлық әскерлерінің реорганизация бағдарламасы аясында таратылған 2-ші парашюттік бригадасының (Клинчени штабы) құрамына кірді. 60-шы парашюттік батальоны "Băneasa–Otopeni" 2011 жылы 620-шы арнайы операциялар батальоны болып қайта аталды. Олардың алғашқы шетел операциясы 2009 жылы Косовода болды, онда 86 адамнан тұратын бөлімше орналастырылды. Бөлімше URO VAMTAC көліктерімен жабдықталған.

"Смаранда Брейску" 53-ші батальоны

Batalionul 53 Comando "Smaranda Brăescu" (53-ші коммандос батальоны "Smaranda Brăescu") – Румыния Қарулы Күштерінің коммандос десантшы бөлімшесі. Бұрын ол 498-ші десантшылар батальоны ("Smaranda Brăescu" атындағы 498-ші десантшылар батальоны) ретінде белгілі болған, ол 1990 жылдың 30 қарашасында Румыния құрлық әскерлерінің құрамында құрылған. Батальон бұрын 4-ші жаяу әскер дивизиясына (штабы Клуж-Напокада) бағынып, штабы Бакауда орналасқан. Бұл батальон 4-ші десантшы бригадасының (штабы Бакауда) құрамында болды, ол Румыния құрлық әскерлерін НАТО стандарттарына сәйкес қайта ұйымдастыру бағдарламасы аясында 2005 жылы таратылды. 2011 жылы "Smaranda Brăescu" атындағы 498-ші десантшылар батальоны "Smaranda Brăescu" атындағы 630-шы десантшылар батальоны болып қайта аталды.

54-ші Сприин батальоны "Хора, Клошка және Кришан"

54-ші қолдау батальоны "Horea, Cloșca și Crișan" (бұрынғы 640-шы логистикалық батальон), Арнайы операциялар күштерінің бас қолбасшылығына командалық және логистикалық қолдау көрсетуге жауапты.

Divisionu 164 Forțe Navale Pentru Operații Speciale

Divizionul 164 Forțe Navale Pentru Operații Speciale (164-ші Әскери-теңіз арнайы операциялар дивизионы) – Румыния армиясының элиталық әскерлерінің теңіз құрамы. 1998 жылы 175 Diver Ship Divizion (Divizionul 175 Nave Scafandri) терең теңіз дайверлері мен шайқас дайверлерінің барлық бөлімдері біріктіріліп құрылды. 2014 жылдың желтоқсанында 175-ші дивизияның шайқас дайверлері бөлімі "Жауынгерлік және арнайы операциялар дайверлері бөлімі" деп аталды. 2016 жылдың мамыр айынан бастап ол 164-ші Әскери-теңіз арнайы операциялар дивизионы болып қайта аталды. Ол кезде ол 39-шы дайвер орталығының (Centrului 39 Scafandri) бағынысында болды.

"Burebista" арнайы операциялар үшін күштілерді оқыту мектебі

2017 жылы Арнайы операциялар күштерін қолдану мектебі құрылды. Бірінші курс Бузаудағы Парашютшілер, Арнайы операциялар және JTAC бірлескен оқу орталығының қолдауымен өткізілді. Мектеп 2020 жылы "Бүрбеста" деген есім алды. 2021 жылы Маңғалияда Әскери-теңіз арнайы операцияларын даярлау орталығы құрылғаннан кейін мектеп Арнайы операциялар күштерін даярлау мектебіне (Școală de instruire a forțelor pentru operații speciale ScIFOS) айналды. Арнайы операциялар күштерін даярлау мектебінің казармалары Владени, Брашов округінің жанында орналасқан. Студенттерге арналған 130 орындық модульдік ғимараттар салынды.