Кіріспе

Scorpaena cardinalis, шығыс қызыл шаян балығы, ата қоңыр балық, кардинал шаян балығы, Кук шаян балығы, Кук тас балығы, Кермадек шаян балығы, Солтүстік шаян балығы, қызыл шаян балық, қызыл шаян балық немесе Sandy Bay cod – шаян балықтар тұқымдасына (Scorpaenidae) жататын теңіз шаян балықтарының бір түрі. Ол Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында кездеседі.

Таксономия

Scorpaena cardinalis алғаш рет 1842 жылы швед натуралисі Дэниел Соландер және шотланд теңіз хирургы, натуралисі және Арктика зерттеушісі сэр Джон Ричардсон "Австралия ихтиологиясына Ричардсонның үлесі" деген еңбегінде, "Жаратылыстану жылнамасы мен журналында" жариялап, ресми түрде сипаттады. Типтік орны Жаңа Зеландиядағы Уайт-Айленд аралы деп көрсетілген, осы арада 1769 жылы Соландер оны жинаған. Бұл түр Ruboralga туысына жатқызылды, 2011 жылы бұл таксон Ruboralga-ның Scorpaena-ның кіші синонимі ретінде расталған түрлер кешені ретінде қайта анықталды. S. cardinalis, Ruboralga-ның типтік түрі болған S. jacksoniensis-пен бірге жарамды түр ретінде расталды, сондай-ақ S. orgila да жарамды түр ретінде саналды, ал S. cookii және S. plebeia S. cardinalis-тің синонимдері ретінде расталды. "Cardinalis" деген сөз "қызыл" деген мағынаны білдіреді.

Сипаттама

Scorpaena cardinalis денесі бүйірден қысылған, әсіресе артқы жағында. Басына көптеген сырғалар бекітілген. Балықтың арқалық қанатында 12 улы тікен және 9 жұмсақ сәуле бар. Аналдық қанатында 3 тікен және 5 жұмсақ сәуле бар. Жамбас қанатында 1 тікен және 5 жұмсақ сәуле бар. Құйрық қанатында 11 тармақталған сәуле бар. Аузы үлкен және сәл қисық, тістері тіл және таңдайда орналасқан. Жақ астының төменгі жағы өте аз дөңгелектер мен қырқалармен тегіс. Олар жыртқыштардан қорғану үшін жасырын түс қолданады және түсі өзгеріп отыруы мүмкін. Әдетте, басында және арқасында тері қабаттары болады, олардың көмегімен маржан мен тасты аймақтарға жасырынады.

Биология

Scorpaena cardinalis – түнгі уақытта аң аулайтын, өте жақсы жасырына алатын аңшы. Оның тамағының көп бөлігі ұсақ балықтардан тұрады, сонымен қатар ол крабтар, шағалақайлар және осьминогтерді де жейді.