Кіріспе

Протестант ирланд ұлтшылдары – Ирландиядағы протестантизмді ұстанатын және ирланд ұлтшылдығын қолдайтын адамдар. Протестанттар он сегізінші ғасырдан бері ирланд ұлтшылдығының дамуында маңызды рөл атқарды, бірақ тарихи тұрғыдан қарағанда, көптеген ирланд ұлтшылдары ирланд католиктерінен шыққан, ал көптеген ирланд протестанттары Ирландиядағы одақтастыққа бейім. Протестант ұлтшылдары (немесе патриоттар, әсіресе 19 ғасырдың ортасынан бұрын) Ұлыбританиядан Ирландияның саяси тәуелсіздігі үшін әртүрлі қозғалыстардың ықпалды жақтастары және көшбасшылары болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл қозғалыстар Ирландия Корольдігі Парламентінің заң шығару тәуелсіздігін қолдаудан бастап, Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігінің құрамындағы өзін-өзі басқарудың бір түріне дейін, сондай-ақ Ирландия Республикасындағы және (Ирландияның бөлінуінен кейін) Біріккен Ирландиядағы толық тәуелсіздікке дейін жетті. Олардың салыстырмалы түрде аз санына қарамастан, жеке протестанттар Ирландияның ұлттық тарихындағы маңызды оқиғаларға елеулі үлес қосты, мысалы, 1798 жылғы көтеріліс кезінде Вольф Тон, Чарльз Стюарт Парнелл және «Үй билігі» қозғалысы, Эрскин Чайлдерс және 1916 жылғы Пасха көтерілісі. Солтүстік Ирландиядағы Ульстер протестанттарының басым көпшілігі одақтас және одақтас партияларға дауыс береді. 2008 жылы Солтүстік Ирландия протестанттарының барлығы 4% ғана Солтүстік Ирландияның ұзақ мерзімді саясаты Ирландия Республикасымен бірігуі керек деп ойлады, ал 89% Біріккен Корольдікте қалу керек деді. Ирландиядағы протестанттық конфессиялардың барлығында ұлтшылдыққа қатысқан мүшелер бар. Ирландияның Англикан шіркеуі және Ирландияның Пресвитериан шіркеуі ең ірі протестант шіркеулері болып табылады, және бұл жағдай бүкіл Ирландия аралында сақталады. Ең ірі протестанттық конфессия – Ирландия шіркеуі (шамамен 365 000 мүшесі бар, бұл Ирландия Республикасы халқының шамамен 3% құрайды, Солтүстік Ирландияның 15% және бүкіл Ирландияның 6,3% құрайды), одан кейін шамамен 300 000 мүшелігі бар Пресвитериан шіркеуі, Республика халқының 0,6% және Солтүстік Ирландияның 20% (Ирландия халқының 6,1%) құрайды.

Одаққа дейінгі кезең

XVIII ғасырда Ұлыбританияның тәжімен бірге Ирландияның кеңейтілген өзін-өзі басқару түріне жасалған алғашқы әрекетті 1770 және 1780 жылдары Генри Граттанның ықпалымен Ирландиялық патриоттар партиясы бастады. Революция дәуірі Вулф Тоун, Томас Расселл, Генри Джой МакКраккен, Уильям Орр, Лорд Эдвард Фицджеральд, Шиарс ағайындылары, Арчибальд Гамильтон Роуэн, Валентин Лоулес және Біріккен ирландтар қозғалысына жетекшілік еткен басқа да протестанттарға әсер етті. 1791 жылғы 14 қазанда өткен алғашқы жиналыста Тоун мен Расселден басқа барлық қатысушылар пресвитериан дінін ұстанды. МакКраккен, Джеймс Нэппер Тэнди және Нилсон бастаған пресвитериандар кейіннен 1798 жылғы Ирландия көтерілісінде Ульстер протестанттары мен католик ирланд көтерілісшілерін басқарды. Тоун, болмаса қысқа ғана уақытқа, кейбір англикандықтарды, католиктерді және диссиденттерді «ирландтардың ортақ аты» астына біріктіре алды, содан кейін 1796 жылғы Бэнтри шығанағындағы сәтсіз француз десантында көрініс тапқан көтеріліске француздық қолдау алуға тырысты. Сол кезде француз республикашылдары барлық шіркеулерге қарсы болды. Мұндай адамдарға американдық революциядағы Томас Пэйн шабыт берді, ол «Ақыл дәуірінде» (1794–1795) ұйымдасқан діндерді сынап, деистік сенімді жоғары бағалады. Біріккен Ирландия қозғалысын жеке дін қызметкерлері қолдағанмен, Рим-католик шіркеуі оған қарсы болды, себебі Рим мен Лондон арасындағы жақындасу күшейді (мысалы, 1795 жылы британ үкіметі Мейнуттағы жаңа семинарияны қаржыландырды). 1798 жылғы көтеріліс кезінде әскери басшылардың көп бөлігі англикандықтар болды. Килдэр графтығындағы алғашқы шайқастардан кейін Ален батпағында бекінген көтерілісшілерді Уильям Эйлмер басқарды. Антрим және Даун графтықтарындағы көтерілісшілердің көпшілігі пресвитериандар болды, ал Баллинахинч шайқасында жергілікті католик қорғаушылары қатысудан бас тартты. Британдықтардың бақылауынан бір ай бойы шыққан Вексфорд графтығында негізгі жоспарлаушылар Багенал Харви мен Энтони Перри болды. Джозеф Холт Уиклоу графтығындағы көтерілісшілерге жетекшілік етті, ал сэр Эдвард Кросби Карлоу графтығындағы көтерілісші күштерге жетекшілік еткені үшін әділетсіз айыпталып, асылды. Тек Майо графтығында ғана, онда протестанттар аз болды, көтеріліс толығымен католиктердің бастауымен болды, және ол генерал Хамберт басқарған француз күштерінің десантынан кейін ғана дамыды, оған капитан Бартоломеу Тилинг көмектесті. Ольстерді қарусыздау кезінде бірнеше жүз протестант Біріккен Ирландияға деген көзқарастары үшін азапталды, өлімге кесілді және түрмеге қамалды. Көтеріліс 1800 жылы қабылданған Одақ актілерінің негізгі себебі болды.

Эмметтен фениандарға дейін

1803 жылы Томас Аддис Эмметтің ағасы Роберт Эммет Дублинде көтеріліс ұйымдастыруға тырысты. Джемми Хоуп 1790 жылдары республикалық қарсылық рухының ең күшті болған солтүстік аймақтарын қозғауға әрекеттенді, бірақ нәтиже болмады. 1830 және 1840 жылдары Дэниел О’Коннелл басқарған демократиялық және бейбіт қайтару қауымдастығына бірқатар протестанттар қолдау көрсетті; ең белгілісі – Джон Грей, кейін Батт пен Парнеллді қолдаған (төменде қараңыз), сондай-ақ Джеймс Хоугтон сияқтылар. Чарльз Гаван Даффидің «Ұлт» газеті төңірегінде топтасқан бірнеше жас протестант қайтарушылары наразылық білдірді: О’Коннеллдің католицизмді ұлтпен тез байланыстыруынан және ұлттық қозғалыстың жалпы клерикализмінен сақтанды. О’Коннелл оларды «Жас ирландтар» деп атайтын, бұл Джузеппе Маццинидің «Жас Италия» романына сілтеме еді, ол 1849 жылы Римде Папаға қысқа мерзімге республика орнатқан. Олардың қатарында Томас Дэвис, Джон Митчел және 1848 жылғы сәтсіз көтерілістің жетекшісі Уильям Смит О’Брайен болды. 1845 жылы Дэвис «Азаттық» деп аталатын О’Коннеллдің «Квинс колледждеріне» (Ирландиядағы жоғары білім берудің «аралас» немесе конфессиялық емес жобасы) жасаған айыптауына қарсы пікір таластырды. Дэвис «бөлек білім берудің себептері – бөлек өмір сүрудің себептері» деп уәж айтқанда, О’Коннелл оны «католик болуды қылмыс деп санаумен» айыптады. «Мен, – деді ол, – Ескі Ирландия үшінмін, және Ескі Ирландия менімен бірге тұрады деп ойлаймын». 1852 жылғы сайлауда Джон Грей, сол кезде «Фрименс Журнал» редакторы, пастор Дэвид Беллдің ықпалымен Монағандағы Жалға алушылардың құқық лигасының платформасында өнер көрсетті. Белл Грейді қолдау үшін біртүтас болуға шақырған өтініштері, Одақтың қауіпті екені және «Папизмге жол бермеу» туралы шақыруларға қарсы тұра алмады. Грейдің кандидатурасын ұсынуға шақырған өтінішке қол қойған 100 пресвитерианның тек 11-і ғана оған дауыс беруге батылдық танытты. Конституциялық жолдардан үмітін үзген Белл 1864 жылы Еремия О’Донован Росса арқылы Ирландиялық республикалық («Фениандық») бауырластығына қабылданды. Тұтқындалудан құтылып, 1865 жылдан бастап ол АҚШ-қа жер аударылды, онда Джон Митчелден айырмашылығы, ол Ирландияда болған, американдық құлдықты Дэниел О’Коннеллдің құлдықты жоюға қарсы қорғады, Белл физикалық күшпен ирланд республикашылдығын радикалды [АҚШ] республикалық күн тәртібімен – қаралардың сайлау құқығын беру және қайта құрумен байланыстыруға тырысты.

Саясаткерлер

Жаңа Отандық үкімет қауымдастығын 1870 жылы Исаак Батт құрды, ол 1879 жылы қайтыс болды. Уильям Шоу оның орнын басу үшін өткізілген конвенцияға төрағалық етті, және ол осы қауымдастықтың төрағасы болды. Одан кейін Ирландия парламенттік партиясының (IPP) негізін қалаушы Чарльз Стюарт Парнелл келді. Х.Х. Асквит Парнеллді он тоғызыншы ғасырдың ең маңызды тұлғаларының бірі деп атады, ал Лорд Холдейн оны Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігінің Парламенті 150 жыл ішінде көрген ең күшті адам деп сипаттады. Парнелл Гладстондық конституционалисттік «Үй билігі» қозғалысын жетекшілік етті және бір кезде Ирландия мен Ұлыбританияның істеріне ықпал етті. Бірақ, билігінің шарықталу кезеңінде О'Шианың ажырасу ісі оны тақтан түсірді, және ол көп ұзамай қайтыс болды. Парламенттегі басқа протестант ұлтшыл мүшелері: сэр Джон Грей, Стивен Гвинн, Генри Харрисон, Еремия Джордан, Уильям Макдональд, Дж. Г. Свифт МакНилл, Джеймс Магуайр, Пирс Чарльз де Лейси О'Махони, Исаак Нельсон, Джон Пинкертон, Хорас Планкетт және Сэмюэл Янг. 1903 жылы Оңтүстік Белфасттан тәуелсіз депутат Томас Слоанмен бірге Р. Линдсей Кроуфорд Тәуелсіз апельсин орденін құрды. Кроуфорд, жаңа орденнің бас магистрі болғаннан кейін, бұл бастаманы ең алдымен Ольстер одағы партиясының қалыптасқан апельсин орденін қолдауына және жер иелері мен жұмыс берушілердің мүдделерімен байланысына қарсы наразылық ретінде қарастырды. Бірақ ол мұны ирланд протестанттарының «өздерінің ирланд азаматтары ретіндегі ұстанымдарын және рим-католик елдестеріне қатысты көзқарастарын қайта қарастыру» мүмкіндігі ретінде де көреді. Оның 1904 жылғы Магераморн манифестінде Ирландия үшін «өзін-өзі басқарудың кеңейтілген формасын» жақтауы Слоан мен оның жақтастары үшін қабылдауға тым ауыр болды, нәтижесінде Кроуфорд орденнен шығарылды. Канада мен АҚШ-та журналист ретінде Кроуфорд ирландтың өзін-өзі анықтау құқығын қолдады, ал 1920 жылдары Нью-Йоркте Ирландияның сауда өкілі қызметін атқарды. Солтүстік Ирландияның алғашқы Еңбек партиясындағы бірнеше протестант тұлғалары ұлтшыл болды. Олардың ішінде парламент депутаттары Джек Битти, Сэм Кайл және Уильям МакМаллен, сондай-ақ еңбек көшбасшылары Джеймс Бэрд және Джон Ханна болды. Ал кәсіподақ жетекшісі Виктор Галли Социалистік-республикалық партияның мүшесі болды.

Суретшілер

Ұлттық сезімді белсенді қолдамағанмен, Уильям Уайлд, Уитли Стоукс, Стендиш Джеймс О'Грейди және Сэмюэл Фергюсон сияқты ирландтық өмір мен тарих туралы жазған авторлар ұлттық сезімді дамытуға көмектесті. 1897 жылдан бастап суретші және мистик Джордж Расселл ("Æ" деп те аталады) Хорас Планкеттке Ирландия ауылшаруашылық ұйымын басқаруға көмектесті. IAOS тез арада ирландтық ауылшаруашылық кооперативтерінің ең ірісіне айналды, оның арқасында ирланд фермерлері тауарларын ең қолайлы бағамен сатып ала да, сата да алатын болды. Планкетт сондай-ақ Джозеф Мэри Планкеттің әкесі Джордж Нобл Планкеттің туысы еді. Хорас Планкеттің Дублин округіндегі үйі 1922 жылы Ирландия азамат соғысы кезінде келісімге қарсы ирланд республикашылдарымен өртеліп тасталды, себебі ол алғашқы Ирландия еркін мемлекетінің сенаторы болып тағайындалған еді. Расселл сонымен қатар ирландтық ұлтшылдықты қолдаған интеллектуалдық және көркемдік аспекті ұсынған "Ирландия әдеби қайта жандануы" (немесе кельт түнегі) көркемдік қозғалысына қатысты. Бұл қозғалысты негізінен В. Б. Йейтс, Леди Грегори, Сеан О'Кейси, Элис Миллиган және 1904 жылы ашылған ықпалды, бірақ даулы Абби театрын құрған Дж. М. Синг сияқты протестанттар бастап, басқарды. "An Túr Gloine" (Сыяла мұнара) да ұқсас құрамына ие болды. 1916 жылғы көтерілісті еске алу үшін жасалған, бірақ көтерілістен бес жыл бұрын мүсінделген көркем туынды – он жылдар бойы ұлттық батыр саналған Дублиндегі протестант өнер оқытушысы Оливер Шеппардтың жасаған, өліп бара жатқан мифтік жауынгер Кухуллин мүсіні. Ол қоладан құйылып, 1935 жылы GPO-да ашылды.

Тәуелсіздік дәуірі (19161922)

Сэм Магуайр 1909 жылы Майкл Коллинзді Ирландиялық республикалық бауырластыққа (IRB) қабылдады. 1928 жылдан бастап Ирландия футбол чемпионатының басты жүлдесі – Сэм Магуайр кубогы. 1908 жылы Балмер Хобсон мен Констанс Маркиевич Fianna Éireann ұйымын құрды, ол ұлтшыл скауттық қозғалыс ретінде қарастырылды. Ирландиялық еріктілер 1913 жылы Роджер Касмент, Булмер Хобсон және Эрскин Чайлдерс сияқты ирландтық ұлтшылдар мен сепаратистер құрған жарымәскери ұйым болды. Ирландиялық еріктілер Эдвард Карсон мен Джеймс Крейг құрған «Ульстер еріктілеріне» жауап ретінде құрылды. Ульстер еріктілері – Дублинге бағынбаған, протестанттарға қарсы «Үйлесімді басқару» парламентінен қорқыныш білдірген юнионистік жарымәскери қозғалыс болды. Ирландиялық азаматтық армиясы 1913–1947 жылдары өмір сүрді, ал оның негізін қалаушылардың бірі – генерал Джордж Уайттың ұлы, Ульстерден шыққан Джек Уайт болды. 1916 жылдың 24 сәуірінде Пасха дүйсенбісі күні топтың 220 мүшесі (оның ішінде 28 әйел) Пасха көтерілісіне қатысты. Көтерілісте қолданылған мылтықтар мен оқ-дәрілердің көп бөлігі 1914 жылдың шілдесінде Эрскин Чайлдерс өзінің «Асгард» яхтасымен, Конор О’Брайен, Элис Стопфорд Грин, Мэри Спринг Райс, Даррел Фиггис және бұрынғы квакер Булмер Хобсонмен бірге Германиядан әкелінді. Қалған мылтықтарды сэр Томас Майлз, адвокат Джеймс Мередиттің ұсынысы бойынша Килкулге жеткізіп, түсірді. 1913 жылы Хобсон Патрик Пирсті IRB-ға ант берді; Пирс көтерілістің көшбасшыларының бірі болды. 1921 жылдың соңында Англо-Ирландия соғысынан кейін Англо-Ирландия келісім-шартына қол қойған белгілі тұлға Чайлдерстің туысы Роберт Бартон болды. Екеуінің де туысы Дэвид Люббок Робинсон IRA-да қызмет етіп, түрмеге қамалған. Кейіннен ол Фианна Фейл сенаторы болды. Ирландия еркін мемлекетінің келесі үкіметтерінде Ирландиялық еріктілердің бұрынғы мүшесі Эрнест Блайт түрлі министрлік лауазымдарды атқарды. Шон Лестер Ұлттар лигасының дипломаты болды. Гейл лигасының негізін қалаушы және Ирландияның бірінші президенті Дуглас Хайд болды. Дороти Маккардл 1921 жылғы келісімге қарсы болды және Эмон де Валеранның өмір бойы қолдаушысы болды, оның тарихын «Ирландия Республикасы» (1937) кітабында жазды, бірақ 1958 жылы өлім төсегінде католицизмге көшуден бас тартты. Кейбіреулері, мысалы, дін қызметкері Роберт Хиллард 1936–1939 жылдары Испания азаматтық соғысында шайқасты. Тәуелсіздік алғаннан кейін оңтүстік протестанттық юнионистер жаңа шындықты қабылдады және 1922–1923 жылдардағы қиындықтардан бастап жаңа еркін мемлекетпен жұмыс істеді. Олардың ішінде 1924 жылғы соттар туралы заң ретінде қабылданған жаңа сот жүйесіне қатысты ұсыныстар жасаған Лорд Гленави сияқты судьялар және Лорд Мейо сияқты жаңа Сенатқа сайланған жиырма адам болды.

1940 жылдар

1941 жылы жазушы Денис Ирландия, бай өндірушінің ұлы және юнионисттік дәстүрге толыққанды бейімделген, өзін «Ульстер протестанттық өнеркәсіптік үстемдігінің ұлы» деп сипаттады. Ол Белфаста «Ульстер одағы клубын» құрды, мақсаты – «Ульстер протестанттары үшін олардың ирландтық дәстүрін қайта жаңғырту» болды. Клуб апталық талқылаулар, ағымдағы оқиғалар, экономика, тарих және ирланд тілі бойынша лекциялар, сондай-ақ би және музыка сабақтары сияқты түрлі іс-шараларды ұйымдастырды. Көптеген памфлеттер жарық көрді, ал клубтың қолдауымен Ирландия Белфаст пен Дублиндегі әртүрлі журналдарға, газеттерге және радио бағдарламаларына материалдар жариялады. Клубқа көбінесе протестанттар келіп тұратын, бірақ билік органдары көп ұзамай оның ИРА қатарына жауынгерлер тартудың ортасы екенін анықтады. UUC отырыстарына Ирландия шіркеуінің белсенді мүшесі Джон Грэм қатысып, 1942 жылы тұтқындалған кезде «протестант отрядына» – қарулы ұйымды жаңа «солтүстік науқанына» дайындап жатқан барлау бөліміне жетекшілік етіп отырды. 1944 жылы Солтүстік Ирландияның арнайы өкілеттіктері туралы заңға сәйкес UUC қызметі тоқтатылды. Клуб үй-жайларына, сондай-ақ Ирландия мен басқа да көрнекті мүшелерінің (оның ішінде пресвитериан дін қызметкерлері, мұғалімдер және университет оқытушылары) үйлеріне RUC арнайы бөлімінен рейд жасалды. Джордж Гилмор мен Джордж Плантпен бірге Грэм азшылықтағы Республикалық Конгресс арқылы ИРА-ға келген протестанттардың санатында болды. 1948 жылы Денис Ирландия республикалық және социал-демократиялық «Clann na Poblachta» партиясынан Ирландия Сенаты – «Seanad Éireann» құрамына сайланды. Сенатор ретінде Ирландия Ирландия Парламенті – «Oireachtas» құрамында Солтүстік Ирландияда тұратын алғашқы мүше болды.

Қиындықтар кезінде

Солтүстікте протестанттар ұлтшыл Социал-демократиялық және Еңбек партиясының (СДЛП) алғашқы жылдарында қатысты. Иван Купер 1970 жылы оның негізін қалаушылардың бірі болды. Билли Леонард, бұрынғы жетінші күндік адвентист дін қызметкері және Корольдік Ольстер полициясының (RUC) резервисі, әйелі мен балалары католик, 2001 жылы Колерайн қалалық кеңесіне Скерри аймағы үшін SDLP өкілі болып сайланды. Ирландияның біртұтастығына жеткілікті мән берілмейтінін айтып, ол 2004 жылы «Синн Фейн» партиясына қосылды. Партия оны 2010 жылы Шығыс Лондондерриден депутаттыққа үміткер етіп ұсынды. Бірақ «депутаттардың жалақысы мен шығыстарына қолдау көрсету мәселелеріндегі» келіспеушіліктерді атап, «ИРА Әскери кеңесінің ықпалы республикалық партияның барлық деңгейінде сақталып қалған» деп шағымданып, ол көп ұзамай қызметтен кетті. Ронни Бантинг, Иан Пейслидің жақын серігі Рональд Бантингтің ұлы, 1970 жылдардың басында Ресми ИРА мүшесі болды және 1974 жылы Ирландия Ұлттық Азаттық Армиясының (INLA) құрылуына қатысты. 1980 жылы ол Ольстер қорғаныс қауымдастығының (UDA) қолынан қаза тапты. Сол жылы UDA-ның қолынан қаза тапқан Джон Тернли, бай протестанттық отбасының мүшесі және бұрынғы британдық армия офицері, 1972 жылы СДЛП-ге қосылды. Ол қаза тапқан кезде Тернли Ирландияның тәуелсіздік партиясының төрағасы болды, ол Фрэнк Макманус (Ферманаг және Оңтүстік Тирон округінен бұрынғы бірлік депутаты) және Фергус МакАтир (бұрынғы Ұлттық партияның басшысы Эдди МакАтирдің ұлы) бірлесіп құрған. Сондай-ақ ол ИРА-ның жаппай қарсылығын қолдаған Ұлттық H блоктары комитетінің жетекші мүшесі болды. Джим Керр Вексфорд графтығының Эннискорти қаласында орта таптық протестанттық отбасында дүниеге келді, 1930 жылдардың соңында ИРА-ға қосылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Курра лагерінде тұтқындалды. Лагерьдегі Конолли зерттеу тобының мүшесі және социалист Керр, басқа солшыл ИРА мүшелері сияқты, нацистік Германия Кеңес Одағына шабуыл жасағаннан кейін Корольдік әуе күштеріне (RAF) қосылуға келісім берді. Керр 1950 жылдардың соңындағы Шекаралық кампанияда белсенді қатысып, жас ИРА мүшесі Сеймус Костеллоның жақын одақтасы болды. Керр Типперри графтығының Ненаг қаласының жанындағы Сильвермайнс кеніштерінде жарылыс инженері болып жұмыс істеді және 1970 жылдардың басында бірнеше өндірістік дауларға қатысқан Ирландия көлік және жалпы жұмысшылар одағының (ITGWU) цех басқарушысы болды. Керр, содан кейін Ресми «Синн Фейн» партиясының Ард Комхайл мүшесі, 1974 жылдың соңында басқалармен бірге Ирландия республикалық социалистік партиясын (IRSP) және INLA-ны құруға көмектесті. 1975 жылы Керр Моғол кеніштерінен INLA үшін гелигнит жарылғыш затын ұрлағандығы үшін тұтқындалды және континенттік Еуропаға қашып кетті, солшыл ұлтшыл топтармен байланыс орнатты және Палестинаны азат ету ұйымының (ПҰҰ) INLA-ға қару-жарақ жеткізуіне көмектескені айтылады. Ноэль Дженкинсон, протестанттық отбасынан шыққан, 1950 жылдары Лондонға көшіп келіп, коммунистік және маоистік саясатқа қатысты. 1969 жылы ол Лондондағы ИРА-ға қосылды және 1972 жылы «Қанды жексенбіге» жауап ретінде 16-шы Парашют бригадасының штабын бомбалауы үшін Ресми ИРА-ның құрметіне 30 жылға бас бостандығынан айырылды. Дэвид Расселл – Донегалдың Рамельтоннан шыққан және пресвитериандық дінге есептесетін уақытша ИРА еріктісі. Ол 1974 жылы Дерридегі супермаркетте болған жарылыстан қаза тапты. Том Берри – протестанттық отбасынан шыққан Ресми ИРА еріктісі. Ол 1975 жылы республикалық фракциялар арасындағы қақтығыс кезінде Шығыс Белфаста Уақытша ИРА-ның қолынан қаза тапты. Гарри Мюррей – Тайгер шығанағынан шыққан Уақытша ИРА еріктісі, ол Корольдік әуе күштерінде (RAF) қызмет еткен. Рональд Спенс, Ольстер еріктілері күштерінің басшысы Гасти Спенстің немересі, Ресми ИРА-ның қосымша бөліміне қосылды және кейіннен 1977 жылы жазалау мақсатында жасалған атысқа қатысқаны үшін айыпталды. Спенс он жеті жасында Белфасттың басымдықпен католиктік Шорт-Стрэнд ауданындағы қызға үйленді және республикалық әлеуметтік клубқа қосылды.

Ирландия Республикасы

Ирландия шіркеуінің мүшесі Мартин Мансерг 1990 жылдардан бері басталған бейбіт процестен бастап, Фианна Фейлдің Солтүстік Ирландия саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Синн Фэйн партиясынан Клэр округінің депутаты Виолет Энн Уинн – протестант. Пресвитериандық Fine Gael депутаты Хизер Хамфрис өзін бірнеше рет республикалық және ұлтшыл деп атады.