Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы жол қозғалысы заңнамасының шолуы
For driving in the United States, each state and territory has its own traffic code or rules of the road, although most of the rules of the road are similar for the purpose of uniformity, given that all states grant reciprocal driving privileges (and penalties) to each other's licensed drivers. There is also a "Uniform Vehicle Code" which was proposed by a private, non profit group, based upon input by its members. The UVC was not adopted in its entirety by any state. As with uniform acts in general, some states adopted selected sections as written or with modifications, while others created their own sui generis statutes touching upon the same subject matter. As required by the federal Highway Safety Act of 1966, all states and territories have adopted substantially similar standards for the vast majority of signs, signals, and road surface markings, based upon the Manual on Uniform Traffic Control Devices from the U. S. Department of Transportation. Many of the standard rules of the road involve consistent interpretation of the standard signs, signals, and markings such as what to do when approaching a stop sign, or the driving requirements imposed by a double yellow line on the street or highway. In order to implement their own traffic laws on the property of their own facilities (such as national parks and military posts), several federal agencies have also developed their own traffic laws.
АҚШ-та көлік жүргізу үшін әр штат пен аумақтың өз жол қозғалысы кодексі немесе жол ережелері бар. Бірақ, штаттардың барлығы бір-бірінің жүргізушілеріне өзара жеңілдіктер (және жазалар) беруіне байланысты, жол ережелерінің көп бөлігі біркелкілік үшін ұқсас келеді. Сонымен қатар, "Бірыңғай көлік кодексі" де бар, ол жеке, коммерциялық емес ұйымның мүшелері ұсынған деректер негізінде әзірленген. Аталған UVC ешбір штат тарапынан толығымен қабылданып алынбады. Жалпы біркелкі заңдар сияқты, кейбір штаттар оның таңдалған бөлімдерін өзгерістермен немесе өзгеріссіз қабылдады, ал басқалары осы тақырыпқа қатысты өздерінің ерекше заңдарын жасады. 1966 жылғы Федералдық тас жол қауіпсіздігі заңына сәйкес, барлық штаттар мен аумақтар АҚШ Көлік министрлігінің "Бірыңғай жол қозғалысын бақылау құрылғылары жөніндегі нұсқаулығына" негізделген жол белгілерінің, сигналдардың және жол бетіне жазылған белгілердің көп бөлігі үшін біршама ұқсас стандарттарды қабылдады. Жол қозғалысының стандартты ережелерінің көпшілігі стандартты белгілерді, сигналдарды және белгілерді біркелкі түсіндіруді қамтиды, мысалы, тоқтау белгісіне жақындағанда не істеу керек немесе көшеде немесе тас жолдағы қос сары сызықтар жүргізуге қандай талаптар қояды. Өздеріне қарасты нысандарда (мысалы, ұлттық парктері мен әскери бекеттерде) өздерінің жол қозғалысы заңдарын іске асыру үшін бірнеше федералдық агенттіктер өздерінің жол қозғалысы заңдарын да әзірледі.
For driving in the United States, each state and territory has its own traffic code or rules of the road, although most of the rules of the road are similar for the purpose of uniformity, given that all states grant reciprocal driving privileges (and penalties) to each other's licensed drivers. There is also a "Uniform Vehicle Code" which was proposed by a private, non profit group, based upon input by its members. The UVC was not adopted in its entirety by any state. As with uniform acts in general, some states adopted selected sections as written or with modifications, while others created their own sui generis statutes touching upon the same subject matter. As required by the federal Highway Safety Act of 1966, all states and territories have adopted substantially similar standards for the vast majority of signs, signals, and road surface markings, based upon the Manual on Uniform Traffic Control Devices from the U. S. Department of Transportation. Many of the standard rules of the road involve consistent interpretation of the standard signs, signals, and markings such as what to do when approaching a stop sign, or the driving requirements imposed by a double yellow line on the street or highway. In order to implement their own traffic laws on the property of their own facilities (such as national parks and military posts), several federal agencies have also developed their own traffic laws.
Жылдамдық шектері
Жылдамдық шектеулері әрбір штат немесе аумақ, сондай-ақ округтер мен муниципалитеттер өз құзыретіндегі жолдарда белгіленеді. Екі жолақты ауылдық жолдардағы ең жоғары жылдамдық шектеуі солтүстік-шығыстың кейбір аймақтарында сағатына 80 километрден (50 миль) басталып, Техастың кейбір аймақтарында сағатына 120 километрге (75 миль) жетеді. Ауылдық мемлекетаралық тас жолдарда және басқа да жылдам бағыттарда жылдамдық шектеуі Гавайиде сағатына 96 километрден (60 миль) Техастың кейбір аймақтарында сағатына 136 километрге (85 миль) дейін өзгереді. АҚШ-тағы барлық жолдарда жылдамдық шектеуі болады, бірақ ол әрқашан көрсетілмейді (әсіресе ауылдық жерлерде).
Жол тәртібін сақтау және басып өту
Артта қалу, көбінесе "өткізу" деп аталады, төрт немесе одан көп қатарлы жолдарда және көру қашықтығы жеткілікті екі қатарлы жолдардың көпшілігінде заңды. Екі қатарлы жолда, егер алдынан келе жатқан көлік солға бұрылуға дайындалмаса, өтетін көлік сол жақтан өтуі керек. Егер алдынан келе жатқан көлік солға бұрылуға дайындалып жатса, онда оны оң жақтан өтуге болады. Сол жақтан өту дегеніміз, өтетін көлік қарсы қатарға шығуы керек. Бұл тек заңды өту аймағында жасалуы тиіс, ол үзіліс-сызықты сары орта сызықпен (екі бағытта да өтуге рұқсат екенін көрсетеді) немесе тұтас сызықпен жұптасқан үзіліс-сызықпен (үзіліс-сызыққа жақын көлік үшін ғана өтуге рұқсат екенін көрсетеді) белгіленеді. Екі жақты тұтас сары сызық екі бағытта да өтуге тыйым салынғанын көрсетеді. Кейбір штаттарда, қауіпсіз болса, тұтас сары сызық болғанда да көліктерді озу заңға қайшы келмейді. Мысалы, Вермонт штатының заңы қарсы бағытта көлік болмаған жағдайда екі тұтас сары сызықты кесіп өтуге рұқсат береді; алайда, жылдам өтіп, дұрыс қатарға оралу керек. Дегенмен, мұндай жағдай сирек кездеседі, себебі көптеген штаттарда бұрылыс кезінде немесе жолда жаяу жүргіншілер, велосипедтер немесе басқа да кедергілер болғанда ғана екі тұтас сары сызықты кесіп өтуге тыйым салынған. Сары сызық арқылы басқа көлікті озу көбінесе көптеген штаттарда қатысты жол бұзушылық деп есептеледі. Бірыңғай жол қозғалысын басқару құралдары жөніндегі нұсқаулық жүргізушілерге дұрыс қатар сақтау туралы хабарлау үшін бірнеше белгі стандарттарын қамтиды, соның ішінде "ОҢҒА ҚАДАМ БАС, СӨЛДЕН ӨТ" және "ЖҮРГІЗУШІЛЕР ОҢҒА ҚАДАМ БАСЫҢЫЗ" белгілері бар.
Қауіпсіздік белбеуін қолдану
49 штат, Колумбия округі және бес тұрғын аймағында алдыңғы орындықтардың барлық жолаушыларына қатысты қауіпсіздік белбеуін міндетті түрде тағуды талап ететін заңдар қабылданған. Нью-Гэмпшир ересектер үшін мұндай талап жоқ жалғыз штат (он сегіз жасқа дейінгі барлық адамдар қауіпсіздік белбеуін тағуға міндетті). Кейбір штаттар артқы орындықтардағы жолаушыларды да қауіпсіздік белбеуін тағуға міндеттейді. 24 штат бойынша қауіпсіздік белбеуін тағу туралы заң екінші деңгейдегі құқық бұзушылық болып саналады, яғни полицей жүргізушіні басқа қылмыс үшін тоқтатып алған жағдайда ғана қауіпсіздік белбеуін тағу ережесін бұзғаны үшін айыптай алады. Қауіпсіздік белбеуін тағудың тиімділігі ел бойынша әртүрлі, кейбір аймақтарда 95%-дан астам пайдалану байқалады, ал басқаларында 40%-дан аз.
Жол белгілері
Америка Құрама Штаттарында жол белгілері көбінесе федералдық ережелермен, ең бастысы – Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары жөніндегі нұсқаулықта (MUTCD) және оның серігі – Стандартты тас жол белгілері (SHS) арқылы стандартталады. Федералдық тас жол әкімшілігінің "Жол қауіпсіздігі туралы" заңға сәйкес қабылдаған федералдық ережесіне сәйкес, штаттар MUTCD-ге "маңызды үлесте сәйкес келуі" керек. Бұл стандарт штаттардан MUTCD-ге нақты сәйкестікті талап етпейді, соның салдарынан жол белгілері мен жол маркасындағы кейбір шағын мәселелерде жергілікті өзгерістерге мүмкіндік береді.
Бірдей көлік коды
Бірыңғай көлік кодексі (UVC) – жеке коммерциялық емес ұйым, Бірыңғай жол қозғалысы заңдары мен ережелері жөніндегі ұлттық комитеттің үлгілік актісі. Мүшелерінің көпшілігі – штаттық үкіметтер, сондай-ақ бірқатар байланысты ұйымдар. Кодекс қолданылу деңгейі әр штат, аумақ және американдық үнді тайпаларында әртүрлі. Соңғы рет 2000 жылы жаңартылды. UVC кеңінен әсер еткенімен, АҚШ-тың дерлік барлық юрисдикциялары оны қабылдау процесінде UVC-нің әртүрлі бөлімдерін кеңінен қайта ұйымдастырып, қайта нөмірлеп, қайта жазды. Нәтижесінде туындаған күрделіліктің бір мысалы – 1979 жылы NCUTLO-ға UVC 11-тарауының, «Жол ережелерінің» әрбір бөлімінің штаттар бойынша барлық вариацияларын түсіндіру үшін 262 бет қажет болды. 2000 жылғы басылымнан кейін көп ұзамай, «NCUTLO қаржы жетіспеуіне байланысты жұмысты тоқтатты. Басты мәселе – бұрын тек комитет мүшелеріне жылдық жарна төлеу арқылы қолжетімді болған көптеген ақпараттар енді Интернет арқылы тегін қолжетімді болды». Одан бері ол қызметін тоқтатты. NCUTLO болмағандықтан, NCUTCD (UVC-ні әзірлеудегі NCUTLO-ның серігі, Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары туралы нұсқаулық) UVC-нің ең соңғы басылымының ескірген бөліктерін қарап шығу және жаңартылған мәтін ұсыну үшін жұмыс тобын тағайындады. Соңғы жаңарту 2015 жылы жарық көрді.
Халықаралық стандарттар
Құрама Штаттар 1949 жылғы 19 қыркүйекте Жол қозғалысы жөніндегі Женева конвенциясына қол қойған бастапқы елдердің бірі болды, ол 1950 жылғы 30 тамызда АҚШ үшін күшіне енді. Дегенмен, Құрама Штаттар Жол қозғалысы жөніндегі Вена конвенциясы сияқты кейінгі шарттарға қол қоймады және ратификацияламады.