Жаяу өткелдер: "Pelican" өткелі – жол қозғалысын реттегіш сигналдармен жабдықталған, ең көп таралған түрлердің бірі. Қазіргі уақытта "Puffin" өткелдерімен алмастырылуда.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаяу өткелінің түрі
Type of pedestrian crossing
Пеликан өткелі – жаяу жүргіншілер мен көліктер үшін сигналдармен жабдықталған жаяу өткелі. Осы өткелдегі сигналдар жаяу жүргіншілердің шақыру батырмасын басу арқылы іске қосылады, ал жаяу жүргіншілерге арналған сигнал жолдың қарсы бетінде орналасқан. Пеликан өткелдері көптеген елдерде кең таралған, бірақ "пеликан өткелі" термині негізінен Ұлыбритания мен Ирландияда қолданылады. Бұл үлгі алғаш рет Ұлыбританияда енгізілген, және оны Мэн аралында, Ла-Манш аралдарында, Ирландияда, Индонезияда және Австралияда да кездестіруге болады. 2016 жылдан бастап Ұлыбританияда пеликан өткелдері қолданудан шығарыла бастады, олардың орнына пуффин өткелдері орнатылды. Пуффин өткелдеріндегі жаяу жүргіншілерге арналған сигналдар жолдың қарсы бетінде емес, шақыру батырмасының үстінде орналасқан. Пеликан өткелі әдетте жолдың екі жағында орналасқан екі бағанадан тұрады. Әр бағанада үш сигналдық шам (көлік жүргізушілері үшін әр бағытта біреуден және жаяу жүргіншілерге қаратылған біреу) және жаяу жүргіншілердің өткелді іске қосуы үшін шақыру батырмасы болады. Бұл өткелдің ерекшелігі – сигналдың белгілі бір уақыт аралығында жұмыс істеуі (пуффин өткелдеріндегі сигналдың уақыты өзгеріп отырады, сондай-ақ жасыл сигналдың жыпылықтауы кезінде жүргізушілерге жолға шығуға рұқсат беріледі). Көру қабілеті нашар жаяу жүргіншілерге көмектесу үшін дыбыстық сигнал және айналмалы тактильді конус қолданылады. АҚШ-та осыған ұқсас HAWK маяк жүйесі қолданылады.
A pelican crossing is a type of pedestrian crossing with traffic signals for both pedestrians and vehicular traffic, activated by call buttons for pedestrians, with the walk signal being directly across the road from the pedestrian. Pelican crossings are ubiquitous in many countries, but usage of the phrase "pelican crossing" is confined mainly to the UK and Ireland. The design was originally introduced in the United Kingdom; they are also found in the Isle of Man, the Channel Islands, Ireland, Indonesia and Australia. The crossings began to be phased out in Great Britain in 2016, being replaced with puffin crossings which have pedestrian signals above the call button rather than across the road. The pelican crossing is usually formed of two poles on either side of the road, each containing three signal heads (one in each direction for drivers and one facing pedestrians) and a call button unit for pedestrians to operate the crossing. The crossing type is distinctive for fixed signal timings (as opposed to the variable timings of puffin crossings and the flashing amber/green man phase, which allows the crossing to clear and drivers to continue when it is). An audible bleep and tactile rotating cone are normally present to aid visually impaired pedestrians. A comparable system called the HAWK beacon is used in the United States.
Этимология
Атауы PELICON, «жаяу жүргіншілерге арналған шамды басқару» деген сөздердің біріктірілуінен пайда болған. «Пеликан өтпелі» термині Ұлыбританияда, оның тәуелді территорияларында және Британ теңіз арты аумақтарында пайда болған, бірақ осыған ұқсас жол жүруді реттеу құрылғылары бүкіл әлемде қолданылады. Бұл термин Республика Ирландияда да кейде қолданылады.
The name is derived from PELICON, a portmanteau of pedestrian light controlled. The term pelican crossing originated in the United Kingdom, Crown Dependencies and British Overseas Territories, but similar traffic control devices are in use throughout the world. The term is also used occasionally in the Republic of Ireland.
Даму
Пеликан өтетін жолы "x–way" өтетін жолының салыстырмалы түрде шағын дамуы болды. Бұл бұрынғы өткел көбінесе пеликан өтетін жолына ұқсас болды, бірақ автокөлік жүргізушілері үшін жасыл шамның орнына ақ диагональды сызық болды. Бұл мақсатта өткел шамдарын жақын жердегі стандартты жол қозғалысы шамдарынан ажырату болды. Ақ сызық кеңінен сынға ұшырады, пайдаланушылар мен автокөлік ұйымдары оны жасыл шаммен алмастыруды сұрады. Шамдардың уақытын және жол белгілерін өзгерту арқылы "x–way" өткелі пеликан өтетін жолына айналды. Ұлыбританияда пеликан өтетін жолы 1969 жылы енгізілген, жаяу жүргіншілерге арналған жарықпен басқарылатын алғашқы нақты өткел болды. Бұл панда өткелінің бұрынғы сәтсіз тәжірибесінен кейін болды. Бұрын тек зебра өткелдері пайдаланылды, оларда ескерту сигналдары (Белиша маяктары) болған, бірақ басқару сигналдары болмаған. 1974 жылы "Әкесінің әскері" сериалынан актерлер пеликан өтетін жолын және оның қалай жұмыс істейтінін түсіндіретін қоғамдық ақпараттық фильм түсірді. 1976 жылы Пол Гринвуд "Пеликан өтетін жолы туралы ән" әнін орындады, ол да пеликан өтетін жолының қалай жұмыс істейтінін түсіндірді.
The pelican crossing was a relatively minor development of the "x–way" crossing. This earlier crossing was largely identical to the pelican crossing, but instead of a green light for motorists, featured a white diagonal cross. The intention of this was to distinguish the crossing lights from any nearby junction (standard) traffic lights. The white cross was widely criticised and users and motoring organisations alike called for the white cross to be replaced by a green light. With some changes to the light timings and road markings, the "x–way" crossing became the pelican crossing. In the United Kingdom, the pelican crossing was the first definitive light controlled crossing for pedestrians, introduced in 1969. This was after the earlier failed experiment of the panda crossing. Previously only zebra crossings had been used, which have warning signals (Belisha beacons), but no control signals. In 1974, cast from Dad's Army performed a public information film to explain the pelican crossing, and how it works. In 1976, Paul Greenwood sang "The Pelican Crossing Song", again explaining how a pelican crossing works.
Пайдаланудан шығару
Жол белгілері ережелері мен жалпы нұсқаулардың 2016 жылғы жаңартылуында пеликан өткелдеріне қатысты заңдық өкілеттік жойылды. 2016 жылдың 22 қазанынан бастап, Ұлыбританиядағы жалпы қолданыстағы жолдарда жаңа пеликан өткелдерін орнатуға болмайды, тек бұрын басталған, алты айлық мерзімге кестеленген жұмыстарды аяқтауға болады. Олардың орнына пуффин өткелдері орнатылады.
Statutory authority for pelican crossings was removed in the 2016 update of the Traffic Signs Regulations and General Directions. After 22 October 2016, no new pelican crossings can be installed on public highways in the UK, except work in progress where there was a six month saving. Puffin crossings are to be installed instead.
Сипаттамалары
Сонымен қатар, пеликан өткелі, пуффин өткелінен ерекшеленеді, жасыл адамның жыпылықтап жануы жаяу жүргіншілердің өтуді жалғастыра алатынын, бірақ жаңадан бастамауы керектігін көрсетеді. Осы кезде қызыл шам жыпылықтайтын қызылға ауысады, егер басқа жаяу жүргіншілер болмаса, көліктерге жол береді. Бұл көлік қозғалысының кешігуін азайтады. Ұлыбритания заңдарына сәйкес, жолдың бойымен түзу өтетін пеликан өткелдері, тіпті орталық арал болған жағдайда да, бір өткел ретінде қарастырылады. Сондықтан, екі бағыттағы көліктер жаяу жүргіншілер толығымен өтіп кеткенше және сигнал жасыл немесе жыпылықтайтын қызыл болғанша күтуі тиіс. Бұл ереже ұқсас стандартты жаяу жүргіншілер өткелдерінен өзгеше, онда өткелдің әр бөлігі жеке өткел ретінде қарастырылады. Дегенмен, егер әрбір қақпақты қиып өтетін өткелдер бөлек өткелдер ретінде орнатылса, онда өткел кезең-кезеңмен болады.
Additionally, a pelican crossing, as distinct from a puffin crossing, has the special feature that while the green man flashes to indicate that pedestrians may continue crossing but may not start to cross, the red light changes to an amber flashing light permitting cars to pass if there are no further pedestrians. This reduces the delay to traffic. Under UK law, pelican crossings that go straight across the road are defined as a single crossing, even when there is a central island. Therefore, traffic in both directions must wait until pedestrians have finished crossing and the signal is green or flashing amber. This rule is different from similar standard pedestrian crossings where each portion of the crossing is treated as a separate crossing. However, at installations where the crossings that cross each carriageway are separate crossings, the crossing is staggered.