Кіріспе
Адамдардан, әдетте жат адамдардан, жолдағы көліктерінде лифт сұрау.
Автостоп (сондай-ақ, саусақпен сұрау, автостоп немесе лифт іздеу деп те аталады) – жеке адамдардан, көбінесе жат адамдардан, өздерінің машинасы немесе басқа көлігінде жол сұрау арқылы қол жеткізілетін көлік түрі. Жол ақысы көбінесе тегін болады, бірақ міндетті емес.
Сигнал беру әдістері
Автостопшылар көлік табу үшін әртүрлі сигналдар қолданады. Бұл сигналдар физикалық қимыл-қозғалыстар немесе жазбаша белгілер түрінде болуы мүмкін. Автостопшылар қолданатын физикалық қимыл-қозғалыстар, мысалы, қолдың белгілері әлемнің әртүрлі елдерінде әртүрлі: кейбір Африка елдерінде автостопшы қолын алақаны жоғары қаратып ұстайды. Еуропаның көп бөлігінде, Солтүстік Америкада, Оңтүстік Америкада және Австралияда автостопшылар көлік жүретін бағытқа қарсы тұрады. Автостопшы әдетте қолын жолға қарай созып, жабық қолының бас бармағын жоғарыға немесе көлік жүретін бағытқа қарай көрсетеді. Мысалы, АҚШ-та кейбір жергілікті билік жүргізушілер мен автостопшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында автостопты заңсыз деп жариялаған. Канадада бірнеше тас жолдарда автостоп жасауға шектеулер бар, әсіресе Британдық Колумбияда және Онтариодағы 400 сериялы тас жолдарда. Еуропаның барлық елінде автостоп жасау заңды, ал кейбір жерлерде тіпті оған ынталандыру жасалады. Дегенмен, дүние жүзінде автостоп жасауға рұқсат болған жағдайларда да, заңдар жаяу өтуге тыйым салынған жерлерде автостоп жасауға тыйым салады, мысалы, Германиядағы Автобан, Италиядағы Автострада, Ұлыбритания мен континенттік Еуропадағы (кем дегенде Литваны қоспағанда) тас жолдар немесе АҚШ-тағы мемлекетаралық тас жолдар. Бірақ автостопшылар көбінесе кіреберістерде және жүк көліктері тоқтайтын жерлерде көлік табады, бұл кем дегенде Еуропаның барлық жерінде, Италиядан басқа, заңды.
In some African countries, the hitchhiker's hand is held with the palm facing upwards. In most of Europe, North America, South America and Australia, most hitchhikers stand with their back facing the direction of travel. The hitchhiker typically extends their arm towards the road with the thumb of the closed hand pointing upward or in the direction of vehicle travel. In the United States, for example, some local governments have laws outlawing hitchhiking, on the basis of drivers' and hitchhikers' safety. In Canada, several highways have restrictions on hitchhiking, particularly in British Columbia and the 400 series highways in Ontario. In all countries in Europe, it is legal to hitchhike and in some places even encouraged. However, worldwide, even where hitchhiking is permitted, laws forbid hitchhiking where pedestrians are banned, such as the Autobahn (Germany), Autostrade (Italy), motorways (United Kingdom and continental Europe, with the exception of, at least, Lithuania) or interstate highways (United States), although hitchhikers often obtain rides at entrances and truck stops where it is legal at least throughout Europe with the exception of Italy.
Қауымдастық
Соңғы жылдары автостопшылар өздерінің қауымдастығын күшейтуге ұмтылыс жасады. Мысалы, жыл сайынғы Hitchgathering – автостопшылардың өзі ұйымдастыратын шара, және hitchwiki сияқты веб-сайттар, олар автостопшыларға кеңес беру және әлемнің түкпір-түкпіріндегі жақсы автостоп табатын орындарды анықтауға көмектеседі.
Құлдырау
2011 жылы Freakonomics радиосы автостоппен жүру туралы сирек деректерді қарастырып, 1970 жылдан бері АҚШ-та автостоппен жүрудің азаюын анықтады. Бұл азаюды бірнеше факторға байланыстырды, соның ішінде дерегуляция салдарынан әуе саяхатының құнының төмендеуі, саяхатқа төлеуге жетерлік қаражаттың экономикада көбейюі, көліктердің санының артуы және олардың сенімділігі, сондай-ақ бейтаныс адамдарға деген сенімсіздік. Автостоппен жүруден қауіптенуге "Техасқа арналған тісті ара" (1974), "Жолаушы" (1986) сияқты фильмдер, сондай-ақ қауіпті жағдайға түскен жолаушылар туралы нақты оқиғалар, әсіресе Калифорнияда Коллин Станның ұрлануы себеп болды деп саналады.
Мемлекеттік саясатты қолдау
2010 жылдың ортасынан бастап Германияның ауылдық аймақтарындағы жергілікті билік автостоппен жүруді қолдау көрсетуге кірісті, және бұл Австрия мен Бельгияның неміс тілді аймағына тарады. Мақсаттары әлеуметтік және экологиялық: көлік бөлісу жергілікті тұрғындардың (әсіресе өз көліктері жоқ жастар мен қарттардың) қоғамдық көлік жеткіліксіз болған жерлерде қозғалыс мүмкіндігін жақсартады, соның арқасында жергілікті қоғамдастықтардың байланысын экологиялық тұрғыдан таза жолмен күшейтеді. Бұл қолдау көбінесе автостоп күту орындары (неміс тілінде Mitfahrbänke) түрінде болады, онда көлік күтіп тұрған адамдар көліктерді күте алады. Бұл орындықтар әдетте жарық түсті болып, ауылдың шетінде, кейде көлік қауіпсіз тоқтай алатын автобус аялдамасының жанында орналасады. Кейбіреулері тіпті үлкен, ашылатын немесе сығалатын жер-суаттармен жабдықталған, бұл автостопшыларға қайда баруға ниеттенгендерін нақты көрсетуге мүмкіндік береді. Австрияда Mitfahrbänke әсіресе Төменгі Австрия және Тироль аймақтарында кең таралған, және Ауыл шаруашылығы, аймақтар және туризм министрлігі оны климатты қорғау бойынша "klimaaktiv" бағдарламасы аясында қолдайды. 2018 жылы Тирольдегі MobilitäterInnen желісі автостоп күту орындарын табысты енгізу жөніндегі нұсқаулықты жариялады.
In Austria, Mitfahrbänke are especially common in Lower Austria and Tyrol, and are promoted by the Federal Ministry of Agriculture, Regions and Tourism under its klimaaktiv climate protection initiative. In 2018 the Tyrolean MobilitäterInnen network published a Manual for the Successful Introduction of Hitch hiking Benches.
Куба
Кубада, егер көлікте орын болса, мемлекеттік көліктер автостоппен жүрушілерді міндетті түрде тасымалдайды. Кубада жеке көліктердің саны аз болғандықтан автостоппен жүруге кең мүмкіндік бар, сондай-ақ автостоппен жүрушілер арнайы белгіленген жерлерде күтеді. Жүргізушілер келіп тұрған тәртіп бойынша күтіп тұрған жолаушыларды көтереді.
Израиль
Израильде автокөлікке тегін міну trempiyadas (ивриттегі טרמפיאדה, неміс тіліндегі trampen сөзінен туындаған) деп аталатын белгілі бір орындарда кең таралған. Көлік іздеп тұрған саяхатшылар, тремпистер деп аталады, олар әдетте қала сыртындағы тас жолдардың немесе басты жолдардың қиылысында күтеді.
Польша
Польшада автостоппен жүрудің ұзақ тарихы бар және ол әлі де танымал. 1957 жылы заңды түрде бекітіліп, ресмилендірілді, соның арқасында автостопшылар туристік агенттіктерден купондар мен кітапшалар сатып ала алатын болды. Бұл купондар автостопшыларды тасыған жүргізушілерге берілді. Әр маусымның соңында ең көп купон жинаған жүргізушілер оларды сыйлықтарға айырбастаса, ал қалғандары лотереяға қатысты. Бұл "Акция Автостоп" деп аталды және 1970-ші жылдардың соңына дейін танымал болды, бірақ кітапша сату 1995 жылы тоқтатылды.