Кіріспе

Колумбус қалалық аймағындағы кітапхана жүйесі

Колумбус қалалық кітапханасы (CML) – Огайо штатының Франклин округіндегі, Колумбус қалалық аймағындағы қоғамдық кітапхана жүйесі. Кітапхана 872 000 тұрғынға қызмет көрсетеді, кітап қорында 1 483 433 том бар, ал жылына 17 262 267 дана кітап таралды. Кітапхана негізгі кітапханадан және Франклин округінің әртүрлі аудандарында орналасқан 22 филиалдан тұрады. Филиалдар: Канал Винчестер, Драйвинг Парк, Дублин, Франклинтон, Гаанна, Хиллард, Хиллтоп, Карл Роуд, Линден, Ливингстон, Марион Франклин, Мартин Лютер Кинг, Нью-Олбани, Солтүстік жарық, Нортсайд, Парсонс, Рейнольдсбург, Шепард, Оңтүстік Жоғары, Оңтүстік-Шығыс, Уэтстон және Уайтхолл. CML Уортингтон кітапханаларымен бірлесіп Солтүстік-Батыс кітапханасын да басқарады. Колумбус қалалық кітапханасы Орталық кітапхана консорциумының мүшесі болып табылады, бұл оның 17 мүше кітапхана жүйесіне бірлескен каталогты пайдалануға мүмкіндік береді.

Ерте тарих

1812 жылы Колумб қаласының негізі қаланғаннан кейін, қала тұрғындары қоғамдық кітапхана ашуға тырысты. Жеке қаражат есебінен бірнеше рет әрекет жасалғанымен, мысалы, 1835 жылғы Колумб оқу залы мен институты және 1853 жылғы Колумб Афинеумы сияқты ұйымдар ұзаққа соқпады. 1872 жылдың 1 қаңтарында Джон Дж. Дженни Колумб қалалық кеңесіне кітапхана құрылысына мемлекеттік қаражат бөлу туралы қаулы ұсынды. Колумб қалалық кітапханасы мен оқу залы 1873 жылдың 4 наурызында қалалық әкімдіктің бірінші қабатындағы оқу залында, 1500 кітаптан тұратын қорымен ашылды. Оның ішінде 1853-1872 жылдардағы Колумб Афинеумынан 1200 кітап, Колумб орта мектебінің кітапханасынан 358 кітап және бау-бақша қоғамынан 33 кітап болды. 1906 жылы оқу залы Огайо штатының заң шығарушы ғимаратының қарсы бетіндегі жеке ғимаратқа көшірілді.

Бас кітапхананың құрылысы

Жүйенің Бас кітапханасы оқу залдарының орнына салынды. Ол 1903-1906 жылдары Эндрю Карнегидің қайырымдылықтары есебінен салынған. Колумб қаласы бастапқыда Карнегиден үлкен бас кітапхана салуға қаражат алмады, себебі ол жергілікті жұмысшы табына қолжетімді кішігірім филиалдарды жөн көретін. Карнегидің хатшысы бас ғимаратқа жүз елу мың доллардан аспайтын қаржы жұмсалатынын, ал қала кітапхананы жылына кемінде жиырма мың доллармен қаржыландыратынын баяндаған хат жазды. Қалалық кеңес ұсынысты мақұлдады және алғашқы қаражатты Томас Юинг Миллердің 96 S. Грант даңғылындағы 40 000 долларлық мүлігін сатып алуға жұмсады. Құрылыс шығындары алдын ала есептелген сомадан асып кеткендіктен, Карнеги тағы 50 000 доллар көмектесуге келісті, осылайша оның жалпы үлесі 200 000 долларға жетті. Құрылыс келісімшарты Джеймс Уэствотер және компаниясына тапсырылды, ал ғимарат 1906 жылдың күзінде пайдалануға берілді. Ғимараттың құны 310 000 доллар болды; қала қалған соманы төледі және жыл сайын кемінде 20 000 доллар жөндеу және дамуға жұмсауға міндеттенді, бұл Карнегидің сыйлығының шарты еді. Ашылғаннан бері Бас кітапхана қала халқының өсуіне байланысты төрт мәрте ірі масштабты жөндеуден және кеңейтуден өтті: 1950 жылдары, 1961 жылы, 1990-1991 жылдары және 2015-2016 жылдары. Сондай-ақ, кітапханада "Манга және аниме" клубы жұмыс істейді. Испандықтар мен сомалилердің санының артуына байланысты кітапханада бірнеше филиалдарда ағылшын тілін екінші тіл ретінде үйрену (ESL) бағдарламасы бар. Сонымен қатар, испан тілінде оқу сағаттары мен технология сабақтары ұйымдастырылады. "Балабақшаға дайын" бағдарламасы мектепке дейінгі жастағы балалар мен олардың ата-аналары немесе күтушілері үшін арналған. Кітапхана мұғалімдер мен мектептермен бірлесіп "Балабақшаға дайын" оқу және сабақтар ұйымдастырады. Оқу сағаттары ерекше қажеттіліктері бар балаларға да ұсынылады. "Лобби-стоп" бағдарламасы зейнеткерлер үйлерінде тұратын қарт адамдарға арналған. Ол үшін арнайы жасалған жүк көлігі пайдаланылады, ол үлкен шрифттегі кітаптарды, DVD-лерді және басқа материалдарды тасымалдап, ортақ аймақтарда уақытша кітапхана құрады. 1977 жылы басталған "Пошта арқылы кітап" бағдарламасы үйде отыруға мәжбүр болған адамдарға арналған. Үлкен шрифттегі кітаптар мен басқа материалдар АҚШ поштасы арқылы ай сайын немесе екі ай сайын жіберіледі. Кітапхана ерекше "Тарих айту" қызметін ұсынады, ол тәулік бойы жазбалы контентке қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Оқырмандар кез келген телефоннан 614 924 1800 нөміріне қоңырау шалып, мәзір арқылы түрлі жазбаларды таңдай алады. Балаларға "Тарих айту" бағдарламасының қызықты болатыны анық, себебі оны пайдалану үшін интернетке қосылудың қажеті жоқ.

Инновациялар

CML алғаш рет 1977 жылы оқырмандарына қоғамдық компьютер, ал 1997 жылы интернетке қол жеткізу мүмкіндігін ұсынды. Қазір CML-дің барлық кітапхана филиалдарында компьютерлер бар және WiFi желісіне қосылған. 2004 жылы CML «Know It Now» деп аталатын тәулік бойы жұмыс істейтін виртуалды анықтама қызметін іске қосты. «Алдын ала анықтама» тәсілі – кітапхананың оқырмандардың қанағаттануын арттыруға бағытталған тағы бір жолы; бұл тәсіл анықтама кітапханашыларының бейтараптығын жойып, оларды орындығынан тұрғызып, кітапхананың барлық бөлімінде оқырмандармен тікелей байланысқа түсуге мүмкіндік береді.

Марапаттар

Hennen's American Public Library Ratings 1999, 2005 және 2008 жылдары 500 000 немесе одан көп халқы бар елді мекендерге қызмет ететін кітапхана жүйелері арасында CML-ді ең жоғары бағалаған. Бұл рейтингтер алғаш рет 1999 жылы American Libraries журналында жарияланды. Одан бері CML жыл сайын халық санына қарай алдыңғы қатардағы төрт кітапхананың ішінде болды (ескерту: 2003 және 2007 жылдары рейтингтер жарияланбады; Hennen 2010 жылдан кейін бұл мазмұнды дайындауды тоқтатты). Сондай-ақ, CML 2010 жылы Library Journal журналымен «Жыл кітапханасы» деп танылды.