Кіріспе

Американдық футболшы (туған 1946)

Джерри Левиас (5 қыркүйек 1946 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Америка футбол лигасы (AFL) және Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамында кең қабылдаушы ретінде ойнаған. Ол колледж футболында «SMU Mustangs» командасы үшін өнер көрсетті. Кәсіби карьерасында AFL-де «Хьюстон Ойлерс» және NFL-де «Ойлерс» пен «Сан-Диего Чарджерс» командаларында доп теуіп жүрді. Левиас Оңтүстік-Батыс конференциясында стипендия алған тұңғыш афроамерикалық спортшы және екінші афроамерикалық футболшы болды.

Алғашқы жылдар

Техас штатының Бомонт қаласында туған Левиас сол жердегі Хеберт орта мектебінің қара нәсілді командасында квотербек болып ойнады. Левиас бойы 5'9" және салмағы 177 фунт деп тіркелген (бірақ мектеп бітірген кезде шындығында 5'7" және 140 фунт болған), алайда ол өте жоғары жылдамдықпен кішкентай бойын өтеген.

Колледж мансабы

1965 жылғы көктемде оны жаттықтырушы Хейден Фрай Оңтүстік Методист университетіне шақырды. Левиасқа жүзден астам стипендия ұсынылды, бірақ Грамблинг, Алкорн, Саузерн, Прери-Вью немесе ол ойнайды деп күткен басқа да дәстүрлі тарихи түрде қара нәсілді колледж футбол командаларынан ешқайсысынан ұсыныс түспеді. Бұл мектептер оны футболға стипендия алуға тым кішкентай деп санады. Фрай Левиаста Оңтүстік-Батыс конференциясына табысты интеграциялану үшін қажетті мінез-қасиеттер, академиялық потенциал және дағдыларды көріп білді. Левиас ең алдымен жаңа түскен студенттердің арасындағы құрдастарын сендіруі керек болды, бұл азаматтық құқықтар жолындағы осы пионер үшін ең үлкен сынақтардың біріне айналды. Оның алаңда да, одан тыс да жеткен жетістіктері 1966 жылы университет құрамасына дебют жасауына мүмкіндік берді; ол тез арада елдегі ең тартымды ойыншылардың біріне айналып, «Мустангтарды» конференция чемпионатына жеткізді. Университет құрамасындағы алғашқы жылы Левиас SMU-ны екі онжылдықтан бері Хайсман жүлдесінің иегері Доак Уокерден кейін алғаш рет «Cotton Bowl» турниріне қатыстырды. Левиастың «Техас», «Бейлор», «Техас A&M» және «TCU» командаларына қарсы ойындағы табыстары «Мустангтардың» конференция титулын таңғажайып әрі драматизммен жеңіп алуына әкелді. Левиас алаңда да, одан тыс да өзінің қабілетін көрсеткеннен кейін, конференциядағы мықты команда «Техас» командасының бас жаттықтырушысы Даррел Роял оның енді тым кішкентай көрінбейтінін айтып күлді. Левиастың мектептегі жаттықтырушысымен сөйлескен Роял: «Сіз оны сипаттағанда ол үлкен болып көрінбеді, бірақ қазір маған үлкен болып көрінеді» деді. «Техас» Левиасты оның дене бітіміне ғана емес, сонымен қатар «Лонгхорнс» командасы 1969 жылы ұлттық чемпион атанғаннан кейін ғана өздерінің спорт командаларын біріктіруге ниеттенгендіктен қабылдамады. Левиас 23-ші нөмірді «Забур» кітабының 23-ші псалды еске түсіретіндей етіп таңдады және оны кәсіби мансабында да, әжесінің тілегі бойынша киді. «Хьюстон Хроникасымен» сұхбатында Левиас SMU-дағы жылдарын қарсылас ойыншылардан және, белгілі бір дәрежеде, өзінің құрдастарынан көрген зорлық-зомбылықтан «тірі тозақ» деп сипаттады; ол әр таңертең «Сергек дұғасын» оқитынын айтты. Сол кезде ол SMU-дағы қара нәсілді студенттердің санаулы бірі еді, ал Даллас қаласы да толыққанды интеграцияланбаған еді. Фрайдың толық қолдауына қарамастан, Левиас әлі де жиі шабуылға ұшырады және бір кездегі түлек Фрайға, егер ол Левиасты ойнатуын жалғастырса, университетке қолдауын тоқтатып беретінін айтқандығын есіне алды. Левиас үш рет All SWC құрамасына (1966–68) және соңғы курста All America құрамасына енді. Ол екі рет лиганың қабылдаушылар тізімінде көш бастады және үш жылдық мансабында барлық рекордтарды жаңартты, соның ішінде бір ойындағы қабылдау көрсеткіші бойынша рекордтық көрсеткішті орнатты (1968 жылы «Солтүстік Каролина» командасына қарсы 8 пасқа 213 ярд жинады). Левиас мансабын 1968 жылғы «Bluebonnet Bowl» турнирінде «Оклахома Sooners» командасына қарсы SMU-ның керемет жеңісімен аяқтады және «Senior Bowl» турниріндегі ең үздік ойыншы атанды. Осы жетістіктерінен өзге, Левиас соңғы курста Academic All American атанды. 1987 жылы жарық көрген кітабында Ричард Пеннингтон Оңтүстік-Батыс конференциясының интеграциясының тарихын баяндады, ол 1966 жылы «Бейлор» университетіндегі Джон Уэстбрук және SMU-дағы Джерри Левиаспен басталды. 2008 жылы HBO «Бейіспелілікті бұзу: колледж футболының интеграциясы» атты деректі фильмін жасады, ол жаттықтырушы Хейден Фрай мен Джерри Левиастың Оңтүстік-Батыс конференциясын интеграциялау кезіндегі күресін көрсетті. Бұл күрес ел бойынша колледж футболын жіктемеуге жасалған басқа да күш-жігерлердің аясында қарастырылды. SWC-де футбол ойынында ойнаған алғашқы афроамерикан – «Бейлор» университетінің ойыншысы Джон Хилл Уэстбрук, ол 1966 жылғы 10 қыркүйекте «Сиракуз» университетіне қарсы ойынға қатысты; ал Левиастың алғашқы ойыны бір аптадан кейін «Иллинойс» штатына қарсы өтті.

Кәсіби мансап

Левиас өзінің алғашқы маусымын 1969 жылы Американдық футбол лигасының «Хьюстон Ойлерс» командасында ойнады, онда ол 1969 жылғы AFL All Star командасына шақырылды, содан кейін NFL «Ойлерс» (1970) және «Сан-Диего Чарджерс» (1971–1974) командаларында өнер көрсетті. Левиас «Ойлерс» командасы үшін бірден көзге түсті, Sports Illustrated журналы 1969 жылғы кәсіби футболға жаңа келгендердің табысты тобын жариялағанда оны атап өтті және ол 1969 жылғы жылдың жаңа ойыншысы атанды. 1970 жылы «Ойлерс» командасының ұзаққа соққан жолының жартысына жуығы Левиастың есебінен болды. 1971 жылғы маусым басталғанға дейін Левиас Уильям Дуглас Стрит-младший атты алаяқтың құрбаны болды, ол Левиас болып көрсетіп, біраз уақытқа көшбасқа бейсбол командасына ілігіп, кейін Левиастың атынан бірнеше несиелік картамен тауар сатып алды. Кәсіби ойынның қиындығы Левиастың бойын әсер етті, ол «Маусымға қарай мен жеңілдей, жылдамдай да қорқынышқа толамын» деп әйгілі түрде айтқан. Өлшеу лентасынан және ірі қорғаушы ойыншылардан қашуды жақсы білетін Левиастың бойын бір скаут 5'8", 163 фунт деп өлшеген. Футболдан кейінгі өмірге дайын Левиас үшін кәсіби ойын бұрынғыдан гөрі аз қызығушылық тудырды, ол «Conoco» мұнай компаниясында жұмыс істеді және Хьюстондағы ерлер киім дүкенінде серіктес болды.

Футболдан кейінгі

Карьерасы аяқталғаннан кейін Левиас бизнесмен атанды. 1971 жылы ол Бомонт қаласының кілттерін алған 16 кәсіби футболшының қатарында болды. 1995 жылы Техас спорттық даңқ залына, ал 2003 жылы Колледж футбол даңқ залына енгізілді. Левиас 2009 жылы ұзақ жылдар бойы бірге болған серігі, Джениске үйленді. Қазір ол Хьюстон Техас командасының елшісі ретінде жұмыс істейді.