Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы регби лигасының тарихы 1950 жылдарға дейін жетеді. 1990 жылдары әуесқой регби лигасының дамуын ынталандыру мақсатында Оңтүстік Африка регби лигасы құрылды.

1950 жылдардағы жетіспеген жоғарылау

1953 жылы Людвиг Яфет мырзаның басшылығымен регби лигасын насихаттау мақсатында комитет құрылды. Әрине, мұндай комитет құру шешімінің себебі, жаңа аймақтарда немесе басқа елдермен регби лигасынан түсетін әлеуетті демеушілік ақша мен билет сатудан түсетін табыс еді. Людвиг Яфет сол жылдың желтоқсан айында Билл Фэллоуфилд мырзамен кездесіп, регби лигасын дамыту мүмкіндіктерін талқылады, оның ішінде Оңтүстік Африка мәселесі де қарастырылды. Насихаттау комитетінің еңбегі 1957 жылы Оңтүстік Африкада жеміс берді, британдық және француз командалары ойынды насихаттау үшін бірқатар көрсету матчтарын өткізді. Өкінішке орай, британдықтар мен француздар бұл ойындарға жеңілтеумен қарады, нәтижесінде тәпсіліс әлсіз болды; Оңтүстік Африкалықтар күшпен таласқан, соққыласқан ойынның болмауына көңілдері толмады. Бенони мен Дурбанда екі матч өткеннен кейін үшінші матч Шығыс Лондон қаласында өткізу жоспарланған, бірақ ол өткізілмеді.

Тағы бір әрекет - 1960 жылдар

Оңтүстік Африкадағы регби лигасының идеясы эксперименттік турдан кейін Людвиг Яфет мырзаның қайтысымен жойылып, екі дерлік егіздей, бірақ толығымен бөлек регби лигасы ұйымдарының құрылуымен қайта жанданды: Норман Лейси мырза құрған Ұлттық регби лигасы (NRL) және Морис Смит мырза бастамасымен құрылған, Джон Б. Уэйл және Ирвин Бенсон мырзалардың қатысуымен құрылған уақытша комитет басқарған Оңтүстік Африка Регби лигасы (RLSA). Екі лига да өздерін Оңтүстік Африкадағы регби лигасының басқарушы органы деп санады, сондықтан екеуі де 1962 жылдың жазында жарыстарды бастауды жоспарлады. Ақырында екі ұйым да британдық RFL-ге белсенді түрде есеп беріп, екі фракция арасындағы қатыгез бәсекелестікті қоздырған жарнамалық материалдарды алды. Өкінішке орай, Оңтүстік Африкадағы регби лигасы үшін екі ұйым да өздерінің дауларын шеше алмады және әрқайсысы өз жарыстарын өткізді; Оңтүстік Африкадағы регби лигасы осылайша шатастыратын және шиеленісті жағдайда дүниеге келді. Сол жылы екі ұйым да Ұлыбританиядан тур жасаушы командалар іздеді. Ұлттық регби лигасы Уэйкфилд Тринитидің біріккен XIII-ке қарсы ойын өткізуін ұйымдастырды, бірақ есептер көрсеткендей, бұл оңтүстікафрикалықтар үшін тым қиын болды, 59–3 есебімен жеңіліске ұшырады. Оңтүстік Африка Регби лигасы өзінің бірдей егізінің ағылшын бәсекелестігіне қарсы туындаған қиындықтарды жеңуге тырысып, үш айға бұрынғы Уиган, Истс және Австралия жаттықтырушысы Дейв Браунды жалдады. «Арыстандар» Оңтүстік Африканың регби лигасы құрама командасын сенімді түрде жеңді. Бақытымызға орай, барлығы жоғалған жоқ, өйткені британдықтар кейінірек оңтүстікафрикалықтардың шебер екенін, бірақ тактикалық дағдыларының, әсіресе қорғаныс тактикасының жетіспейтінін мойындады, бұл оларға ойынды жеңіліске ұшыратты.

Жаңа бастамалар 1990 жылдар

1988 жылдың желтоқсанында Виднес пен Уиган Англиядағы регби лигасының көшбасында болған кезде, Кьялами мотор жарыс трассасының жанындағы Оңтүстік Африканың Fibber Maghees ирланд пабында кездейсоқ кездесу болды. Виднес қаласынан Дэйв Саузерн мен Уиганнан Тони Баркер арасындағы әңгіме шамамен былай өтті: ДС – ТБ. Мен Оңтүстік Африкада Лиганы құруға көмектесетін Әлемдік даму офицері туралы Open Rugby-ден Гарри Эдгарға хабарластым, ол мұндай лауазым жоқ екенін және болған жағдайда да, қазіргі саяси режимге байланысты Оңтүстік Африка қабылданбас екенін жауап берді. Апартеид. Негізінен, мен елде болуым және ойынымды насияттауға тырысуым үшін жазаланғанымды сезіндім. ТБ – ДС: Не істедіңіз? Жарайды, мен RFL төрағасы Дэвид Окслиге Chappeltown Rd мекенжайына шедевр хат жаздым, Оңтүстік Африкада Лиганы дамытудың уақыты келмескелі емес пе, Ellis Park-тегі Спрингбоксқа қарсы әлемдік 15 командасының IRB санкциясы берілгенін ескере отырып. Мырза Оксли: «Саясат пен спорт тығыз байланысты, және бірін екіншісінен бөліп қарау – құмға бастыңды көмумен тең» деп жауап берді. Дэйв, енді не істемексің? Әзірге нақты білмеймін. ТБ: Неге өзіміз істемейміз? Не? Оңтүстік Африкада Лиганы бастау ма? ДС: Иә, мен дайынмын. Қалай бастауымыз керек? ТБ: Мен бір айға Ұлыбританияға барамын. Қайтып келген соң, жиналып сөйлесейік. (Мен үшін бұл идеяны ұмыту үшін салқындату кезеңі сияқты естілді). Тони маған телефонын берді және мен 1989 жылдың қаңтарында келісілгендей оған қоңырау шалдым. Тони кім екенімді және қандай келісімге келгенімізді еске түсіруі керек болды, бірақ біз талқылау үшін кездесу ұйымдастырдық. Мен сол кезде Олд Эдвардс (Old Eds) клубында ойнап жүрдім. Менің жаттықтырушылармен жақсы қарым-қатынасым болды және сәтіміз осы болды, жаттықтырушылардың бірі Гари Льюистің 80-жылдардағы бұрынғы "Виган" қанатқарышы Рей Мордт есімді қарындасының күйеуі бар еді. Біз "Saturday Star" газетінде RL-де ойнауға, төрелік етуге, қолдау көрсетуге немесе көруге қызығушылық танытқан адамдарды іздейтін жарнама жарияладық. Сол жексенбі күні таңертең менің үйімдегі телефон қызып тұрды, біз 40-тан астам адамның есімдерін жинадық. "Star" газетінің тілшісі Родни Хартман жарнаманы тексеріп, газетке біздің RL-ге қатысты жоспарларымыз бен тілектеріміз туралы жақсы мақала жазды. Ол бізге Олд-Эдс клубында өткен алғашқы кездесуде қызығушылық танытқан адамдарға арналған кездесуді жариялауға көмектесті. Кездесуде Дэйв Саузерн 60-100 адам жиналған аудиторияға Мартин Лютер Кинг сияқты "Менің RL-ге арналған арманым бар" деген оймен сөз сөйледі. Рей Мордт қатысты, бірақ ол өзінің түстерін мачтаға тігуге асықпады, өйткені ол алдыда не күтіп тұрғанын білмейді (кейін ол Гаутенг Лайнз командасының жаттықтырушысы болды). Кездесу оң жауаппен қарсы алынды, Тревор Лейк (Родезияда туылған, "Юниор Спрингбокс" клубында ойнауға дайын, бұрынғы "Уиган" ойыншысы) баспасөзге үндеу жасады, ол іс-шараларға жетілген және тұрақты қол қосты. Ол ресми түрде бастау кезінде бізді қолдауға дайын екенін айтудан басқа ештеңе айтпады. Олд Эдс және Джеппе Олд Бойз регби клубында бірнеше жаттығулар мен достық ойындардан кейін, үлкен жетістікке ие болдық, Тревор Лейк топты Керри Пакер стиліндегі күндізгі-түндегі крикетті Оңтүстік Африкаға енгізген Питер Кукпен таныстырды. Питермен бірге біз ойынды іске қосу үшін және бір уақытта қаржы жинау үшін ашылу кешін ұйымдастырдық. Сонымен қатар Рей Мордт алғашқы Комитетті таныстырды, оған Тревор Лейк, Дэйв Саузерн, Джон Каллаган, Питер Кук және Тревор Лейк кірді, сондай-ақ бұрынғы Н. Трансвал және Претория Харлекинс ойыншысы Джейси Штраус кірді. Штрауспен көптеген кездесулер өтті және көп ұзамай ол басқармаға енгізілді. Бірінші немесе екінші жылы клубтарды құру Дэйв Саузернге қалдырылды, ол бастапқы команданы құрумен қатар Йоханнесбург Номадс (кейіннен "Жауынгерлер" деп аталды), сондай-ақ Йоханнесбургтің солтүстік жақтарындағы Виткоппен, Парадайс Бенд және Лейкоп түрме мектебінде жаттықтырушы клиникаларын жүргізді. Джон Каллаган өзінің іскерлік байланыстарын пайдаланып, бізді Преториядағы автокөлік өндіруші компания SAMCOR-ға кіргізді, осы базадан біз жақын маңдағы Мамелоди қалашығынан балаларды алып келдік. Прогресс жылдам және жігерлі болды, жүздеген балалар сенбі күні таңертең жаттықтырушы клиникаларына келді.

1996 жыл

SARL тұрақтылығын жойды, өйткені Окки басқармадан қол үзді және олардың RLIF мүшелігі тоқтатылды. Австралияда Суперлига мен ARL арасындағы азаматтық соғыс халықаралық дамуға жұмсалуға тиіс үлкен қаржыны жұтып қойғандықтан, Оңтүстік Африка сол кездегі көптеген жаңа құрылған лигалар сияқты қараусыз қалды. Оңтүстік Африка регби лигасы толық құлдырауға жақын келді; алайда, басқарма қайта құрылды және RFL-мен байланыс жаңартты. Қайта құрылғаннан кейін басқарма толық демократиялық жылдық жалпы жиналыс өткізді. Морис Линдсей арқылы RFL-мен байланыс қайта жанданды, ол SARL-дің 1996 жылғы студенттер әлем чемпионатында қатысу ниетін қолдады, SARL осы чемпионатты өзінің және клубтарының бұрынғы тұрақты жағдайына оралуына көмектесетін құрал ретінде пайдалануды жоспарлаған. SARL студенттер әлем чемпионатының кубок финалына емес, жүбаныш финалына жеңіске жетті; бұл жақсы нәтиже еді. SARL-дің қарқынды лоббилеуі мен RFL-дің Морис Линдсейінің тұрақты қолдауының арқасында Оңтүстік Африка 1998 жылғы студенттер әлем чемпионатының өткізілу құқығын алды. SARL-дің қайта құру жұмысына байланысты Барри Хаслам сол жылы Оклендте өткен халықаралық кеңес отырысына шақырылды. Хаслам SARL-ді RLIF мүшелігіне қайта қабылдау туралы өзінің ұсынысын жасады. Содан кейін Морис Линдсей SARL бірауыздан дауыс беру арқылы RLIF-ке қайта қабылданғанын жариялады.

1997 жыл

SARL командасы бұрынғы «Спрингбок» клубының жаттықтырушысы Тиан Штраустың құрамындағы команданы жинады. Оларды Австралия Суперлигасы клубтарына стипендия алған оңтүстікафрикалық ойыншылар толықтырды. SARL тоғызыншылары Франция, Жапония және Кук аралдарын жеңіп, Тонгамен тең түсті, ал Ұлыбритания мен Фиджиге есе жіберді. Австралия баспасөздері SARL тоғызыншыларын турнирдің «көңіл көтерілісі» деп атап, олардың айтарлықтай жақсарғанын баялады. «Атлон» моделін құраушы Гермистон төрағасы және директорлар кеңесінің мүшесі Билл Багулей болды. SARL жылдар бойы қара нәсілді қалаларда атқарған жұмыстары, көбінесе инфрақұрылым мен қолдаудың жетіспеуіне байланысты сәтсіз аяқталды. Алайда, мектептерде жағдай ынталандыратын болды, себебі ата-аналар мен ұстаздар үлкен көмек көрсетіп, ойынды бастапқы деңгейде қалыптастыруға мүмкіндік берді. «Атлон» мектеп лигасына айналып, студенттерінің көп бөлігі қара нәсілді болды. «Атлон» ақ командалармен үнемі ойнап, жеңіске жететін, 1990 жылдардағы SARL директорлар кеңесінің тұрақты жетістіктерінің бірі болды. Оңтүстік Африкадан Австралияға сапарлаған командада бұрынғы «Спрингбок» ойыншылары көптеп кездесті. 60-жылдардың бірқатар одақтық жұлдыздары регби лигасына ауысты, бірақ Австралияға сапарлаған кездегі кез келген регби командасына қарсы күресу үшін жеткілікті түрлене алмады. Олар екі жеңіліске ұшырады, бірақ қателіктерінен сабақ алған бұл команда туралы көп айтылмады. Ақ бұлттар елінде 7:4 есебімен тартысты жеңіске жеттік! Команда «Спрингбок регби лигасының командасы» деп аталды, бұл блейзерлерінде «Спрингбок» нышанын таққан бірінші және соңғы команда болды. Оңтүстік Африкада күтпеген жағдай орын алды. Барлық муниципалитеттерге регби лигасына алаңдарды беруге тыйым салынды. Ойыншылар «сатқын» деп айыпталды және бірінші құқықтарын – одақтық немесе әуесқой регбиді сатқандары үшін ортада қалды. Осы ойынды жақсы көрген регби жұлдыздарының тағдыры күңгірт бола бастады. Бірақ жас регбиші Жан Принслоу (Претория регби лигасы клубының «Жан Дас» деп те аталатын) Оңтүстік Африка регби кеңесімен, әсіресе одақтың президенті доктор Дэни Крейвенмен күреске шықты. Лигаға көңіл білдірген доктор Дэни, лига ойыншыларын қайта қабылдауға тырысқанын, бірақ Халықаралық регби кеңесінің қолында болғандықтан ештеңе істей алмайтынын айтты. Осы хаттар мен хат алмасулар сақталған және Принслоудың пікірінше, регби лигасы бір күні әлемдегі регби түрлерінің арасында алыпқа айналады және ол осыны көру үшін тыныш отырмайды. Бұл күрес біраз уақытқа созылды, көптеген адамдар спортты жандандыруға тырысты. Уақыт өтіп бара жатты және көптеген ойыншылар көңілі тоймады. Жылдар өтті. Артта сол жас жігіт тұрды. Қазір қарт кісіге айналған Принслоу әрқашан «Спрингбок» регби лигасының блейзерін киіп жүреді. Лигаға 60 жыл бойы адал қызмет еткені үшін ол Оңтүстік Африка Лигасының Даңқ залында аңыз ретінде жарияланды және Регби лигасының ең жоғары наградасы – Рино Блейзерін алды, ол Регби лигасының екі мәрте аңыз мәртебесіне ие болған жалғыз ойыншы. Осы оқиға тарихқа енді және оны ұмытуға, елемеуге немесе жоққа шығаруға болмайды. Ойынның тарихы Оңтүстік Африкадағы регби лигасының негізін құрайды.