Кіріспе

Либахунт (эстон тілінде – қасқыр адам) – Август Кицбергтің 1912 жылғы пьесасы (трагедия) және осы пьеса негізінде түсірілген 1968 жылғы сол аттас фильм. 1800 жылдардың басында Хэллисте маңындағы Оңтүстік-Батыс Эстония шалбасындағы шаруа отбасында 15 жылға созылған үшбұрышты махаббат оқиғасы орын алады.

Қысқаша мазмұны

Пьеса дауылды қысқы түнде басталады. Отбасының ер адамдары міндетті түрде шіркеу қызметінен оралады, онда сиқыршылыққа айыпталған әйел шіркеу алдында көтеріліске алынып, өлімге жеткізілді. Кейіпкерлер өздерінің қорқыныштары мен көңілдеріндегі ықылым заманнан келе жатқан қағидаларды айтады. Бірінші акті өлген әйелдің жас қызының жеке және қарлы боранынан мұздап келген күйде пайда болуымен аяқталады. Ол 14 жасар Маргус есімді ұлы мен 8 жасар Мари есімді қызын асырап алған отбасына қабылданады. Келесі 3 сахнада, 10 жыл өткен соң, үшеуі де жасөспірім шағында, мінездерін бекіту жасында болады. Маргус Тинаға ғашық, ол қара шашымен, табиғаттағы жандарға деген сүйіспеншілігімен және "бағынуға қарсы тұруымен" идеалистік романтизмнің еркін рухын бейнелейді. Қызғанышқа беріліп, шіркеуге және жер иесіне адал болудың символы болған сары шашты Мари, Тинаны алдымен жеке, содан кейін қаңқу тарата отырып, ақырында көпшілік алдында қасқыр деп айыптайды. Жәбірленген қыз орманға қашып кетеді және 4 күннен кейін ғана қайтадан пайда болады. Бұл отбасының басшысын айыптауды қайталауға итермелейді, нәтижесінде қыз тағы да қашып кетеді. Пьеса тағы 5 жылдан кейін аяқталады, Маргус пен Мари үйленген кезде. Марадан қайтып келе жатқанда, қарлы бораны ішінде Маргус қасқырларды қорқыту үшін оқ атып, үйге келген соң, үйдің жанынан қасқырлардың ұлығуын естиді. Есікті ашқанда, ол оқ жарақатынан көз жұмып жатқан Тинаның құлағанын көреді.

Талдау

Халық ауыз әдебиетінде қасқырлар негізінен шамандық сипаттағы аңыздар циклын көрсетеді – адамның жануарға айналуы және кері процесі, бірақ бұл аңыздар шетелшілдікке қарсы топтық араздық пен Барокко дәуіріндегі шіркеу инквизициясының колдовствоға қарсы күресі арқылы өзгертілді, олар Ренессанс және Ағарту дәуіріндегі ғылыми прогресс нәтижесінде билікті жоғалтуға қарсы күресті.

Музыкалық

Бұл пьесаның 100 жылдығына арналған Эстония мемлекеттік қуыршақ театры оны мюзиклге түрлендірді.