Кіріспе

Саид (Ṣa‘īdī, копт тілінде: ⲣⲉⲙⲣⲏⲥ Remris) – Жоғарғы Мысырдан (صعيد مصر, копт тілінде: ⲙⲁⲣⲏⲥ Maris) шыққан адам.

Этимология

Бұл сөз тікелей "Саидтан" (яғни Жоғарғы Мысырдан) дегенді білдіреді, сонымен қатар сол жерде пайда болған музыка түріне немесе Саидтардың сөйлейтін диалектісіне қатысты болуы мүмкін. Араб тіліндегі Ṣa‘īd сөзі географиялық термин ретінде "жота, жоғары жазық, үстірт" мағынасын білдіреді. "-i" жұрнағы сын есімді білдіреді. Саид диалектісінде бұл сөз және немесе деп айтылады, ал көпше түрі және немесе болады. Ал Мысыр арабшасында (Солтүстік Мысыр) және деп айтылады, ал көпше түрі болады. Сахид (Жоғарғы Мысырлық) копт тілінде Жоғарғы Мысырдан келген адамды атау үшін (рем/рис деп айтылады) "Оңтүстік адамы" немесе (рем/пма/рис немесе рем/ма/рис деп айтылады) "Оңтүстік жерінің адамы" (яғни Жоғарғы Мысыр) деген сөздер қолданылады.

Стереотиптер мен әзіл-оспақтар

Саидтар және олардың диалектісі көптеген египеттік стереотиптер мен этникалық әзілдердің нысаны болып табылады, көбінесе Египеттің ірі қалаларында бизнесі бар және құрылыс саласында Жоғарғы Египет жұмысшыларын жұмысқа алған жоғары топтағы египеттіктердің арасында. Басқа египеттіктер оларды көбінесе қарапайым ауылдық адамдар деп есептейді. Мұндай стереотипке мысал – 1998 жылғы танымал фильм «Америка университетіндегі саид» («A Ṣa‘īdi in the American University»), Мохамед Хендидің басты рөлде ойнаған туындысы, ондағы басты кейіпкер Каирдегі Америка университетінің басқа египеттік студенттерінен нашар киінгендей бейнеленген.

Әлеуметтік-экономикалық жағдайы

Мысырлықтардың шамамен 40% Жоғарғы Мысырда тұрады, ал Мысырдың 80% ауыр кедейлігі Жоғарғы Мысырда шоғырланған. Отбасылық дауларды және қандық қарым-қатынастарды атыс қаруымен (көбінесе ескі, мысалы, Маузер мылтығы) шешу, кем дегенде 1940 жылдан бері осы қоғамда, әсіресе Хамрадум және Наг-Хаммади аймақтарында ұзаққа созылған мәдени дәстүр болып табылады. Ливия мен Суданнан қару контрабандасы да осы аймақта байқалады.

Жоғарғы Мысырдағы дін

Жоғарғы Мысырлықтар ислам және христиан діндерін ұстанады, себебі Жоғарғы Мысырда маңызды христиан халқы және бай копт христиан тарихы бар. Мысалы, исламға дейінгі кезеңде сахид диалектісі жетекші копт диалектісі болған. Соңғы онжылдықтарда Жоғарғы Мысырдағы копт христиандарының үлкен саны кейбір христиандарға ондағы маңызды саяси лауазымдарды иеленуге мүмкіндік берді. Мысалы, 2011 жылы Кена облысының губернаторы копт христиан болды. Копт тілінің сахид диалектісі дін қызметкерлері және Саиди копт христиандары арасында құлшылық тілі ретінде қолданылады.