Кіріспе

Балық түрлері

Гигант теңіз басы (Stereolepis gigas) – Солтүк Тынық мұхитының тума балығы. Көбінесе гигант теңіз басы, қара теңіз басы немесе қара гигант теңіз басы деп аталғанымен, ол шындығында Serranidae тұқымдас теңіз басы емес, Polyprionidae тұқымдас құлазылған балық.

Сипаттамалары

Үлкен теңіз басы 2 метрге дейін өседі және салмағы 90 килограмға жетеді. Алайда, 1910 жылы жарық көрген Чарльз Ф. Холдердің «Калифорнияның канал аралдары» атты кітабында автор Калифорния шығанағынан алынған мысалдардың өте үлкен болғанын, ал гигант теңіз басының ұзақ өмір сүретінін айтады. Олар 11-12 жасқа келгенде, салмағы шамамен 90 килограмға жетеді. Дегенмен, ең ірі мысалдардың кейбіреулері 2 метрден асып, 75 жастан асып кетуі мүмкін деп есептеледі. Солтүстік Тынық мұхитының шығысында оның ареалы Калифорниядағы Гумбольдт шығанағынан Мексикадағы Калифорния шығанағына дейін, ең көп таралған жері Консепция нүктесінен оңтүстікке қарай орналасқан. Солтүстік-батыс Тынық мұхитында Жапония маңында кездеседі. Әдетте, балық ормандарының, тік жарлардың немесе тасты түбі мен құмды-сазды жазықтардың жанында болады. Жас гигант теңіз басын 21 метр тереңдікте кездестіруге болады, ал ересектер 20 метрден тереңде кездеседі. Жас балықтар қызыл немесе қызғылт сары түсті, бірақ есейген сайын сұр немесе қоңыр түске өтеді. 20 ғасырда Орталық және Оңтүстік Калифорния жағалауында ауланған гигант теңіз басының ең көп ауланған жылы 1932 жыл болды. Гигант теңіз басы сонымен қатар су астындағы аулаушылар үшін ізделіс нысаны болған. 1970 жылдары Калифорния Балық және ойын департаменті осы түрді аулауды заңсыз деп жариялады. Бұл заң өзгерісіне бір жағымсыз оқиға себеп болды. Санта-Крус аралында бірнеше су астындағы аулаушы 7 балық ұстаған. Шамамен бір тонна балықты жей алмай, олар оны Сан-Педродағы балық базарына заңсыз сатты. Балық және ойын департаментінің инспекторлары балықтардың денесіндегі тесіктер мен сырғанақтарды байқап, олардың найзамен ауланғанын анықтады. 1970 жылдардың соңында Калифорния Балық және ойын департаментінің биологтары гигант теңіз басының жергілікті популяциясының қауіпте екенін мойындады. 1982 жылы коммерциялық және спорттық балық аулаудан қорғау шаралары қабылданды. 2004 жылғы мәліметтерге сәйкес, Калифорниядағы гигант теңіз басының саны артуы мүмкін, өйткені ол қорғауға алынған, бірақ оны растайтын нақты деректер жоқ. Мексиканың аумағындағы гигант теңіз басы жеткілікті зерттелмеген, бірақ Баха түбегінің Тынық мұхиты жағалауындағы популяция мөлшерін, генетикалық байланысын және балық аулау қысымын бақылау жұмыстары жүргізілуде. Гигант теңіз басының ареалының жартысынан астамы Мексика суларында орналасқан. Мексика суларында гигант теңіз басының ең көп ауланған жылы 1932 жыл болды, сол кезде аулау аяқталды. Соңғы жарты ғасыр бойы Мексика балықшыларының аулау орташа көрсеткіші болды.