Кіріспе
Пелагикалық балықтар (макрель) – балықтардың бір түріне берілген жалпы атау, көбінесе Scombridae тұқымдасына жататын бірнеше түрлі пелагикалық балықтарды қамтиды. Олар қоңыржай және тропикалық теңіздерде кездеседі, көбінесе жағалау бойында немесе мұхиттық ортада теңіздің ашық суларында тіршілік етеді. Макрель түрлерінің құйрықтары терең тілімделген, ал арқаларында көк-жасыл түсті, тік "жолбарыс сияқты" жолақтары болады. Көптеген түрлері таралған аймақтарымен шектеледі және географиялық орналасуына байланысты бөлек популяцияларда немесе балық қорында тіршілік етеді. Кейбір қоры шағын топтарда жағалау бойындағы қолайлы шағылысу орындарына көшіп барады, онда салыстырмалы түрде жақын суларда шағылысады. Шағылысқаннан кейін олар кішігірім топтармен келген жолмен, көбінесе судың жоғары көтерілетін жерлеріне жақын, қолайлы жемделу орындарына қайта оралады. Одан олар теңізден терең суларға жылжып, қысты салыстырмалы түрде жайлы жағдайда өткізеді. Басқа қоры мұхиттар арқылы көшіп-қонып жүреді. Кішкентай макрель – ірі жыртқыштарға жем, оның ішінде үлкен макрель және Атлантика трескасы. Теңіз құстарының, киттердің, дельфиндердің, акулалардың және туннец пен марлин сияқты үлкен балықтардың топтары макрельдің топтарын қуа жетеді және оларға күрделі және бірлескен түрде шабуыл жасайды. Макрель еті омега-3 майларына бай және адамдар тарапынан қарқынды түрде жиналады. 2009 жылы коммерциялық балықшылар 5 миллион тоннадан астам балық ұстады.
the species of fish
Mackerel is a common name applied to a number of different species of pelagic fish, mostly from the family Scombridae. They are found in both temperate and tropical seas, mostly living along the coast or offshore in the oceanic environment. Mackerel species typically have deeply forked tails and vertical "tiger like" stripes on their backs with an iridescent green blue quality. Many are restricted in their distribution ranges and live in separate populations or fish stocks based on geography. Some stocks migrate in large schools along the coast to suitable spawning grounds, where they spawn in fairly shallow waters. After spawning they return the way they came in smaller schools to suitable feeding grounds, often near an area of upwelling. From there they may move offshore into deeper waters and spend the winter in relative inactivity. Other stocks migrate across oceans. Smaller mackerel are forage fish for larger predators, including larger mackerel and Atlantic cod. Flocks of seabirds, whales, dolphins, sharks, and schools of larger fish such as tuna and marlin follow mackerel schools and attack them in sophisticated and cooperative ways. Mackerel flesh is high in omega 3 oils and is intensively harvested by humans. In 2009, over 5 million tons were landed by commercial fishermen.
Түрлер
30-дан астам түрлі түр, негізінен Scombridae тұқымдасына жататындары, көбінесе макрель деп аталады. "Макрель" термині көне француз тілінен шыққан және бастапқыда "белгілі, дақты" немесе "қанаушы, делдал" деген мағынаны білдірген болуы мүмкін. Екінші мағынасы толыққанды түсініксіз, бірақ макрельдер жағалауға жақын үлкен топтарда белсенді түрде шашырады, ал орта ғасырлардағы жануарлардың көбеюі туралы ойлар қияли болған.
Скомброид макрельдер
Scombridae тұқымдасына жататын шамамен 21 түр макрель деп аталады. Скомброид макрелінің типтік түрі – Атлантика макрелі, Scomber scombrus. Бұрын Атлантикалық жуан макрель мен Үнді-Тынық мұхитының жуан макрелі бір түрдің кіндікшелері деп есептелген. Бірақ 1999 жылы Коллетт молекулалық және морфологиялық зерттеулер нәтижесінде, олардың екі бөлек түр екенін анықтады.
Скомбрини - шынайы макрельдер
Шынайы макрельдер Скомбрини тайпасына жатады. Бұл тайпада жеті түр бар, олардың әрқайсысы екі туыстың біріне жатады: Скомбер немесе Растреллигер. Шынайы макрельдер (Скомбрини тайпасы) Жалпы атауы Ғылыми атауы Ең ұзын ұзындығы Орташа ұзындығы Ең үлкен салмағы Ең ұзақ өмір сүру ұзақтығы Трофикалық деңгей FishBase FAO IUCN статусы Қысқа макрель Rastrelliger brachysoma (Bleeker, 1851) 2.72 Деректер жеткіліксіз Арал макрелі R. faughni (Matsui, 1967) 3.4 Деректер жеткіліксіз Үнді макрелі R. kanagurta (Cuvier, 1816) 4 жыл 3.19 Деректер жеткіліксіз Көк макрель Scomber australasicus (Cuvier, 1832) 4.2 Ең аз қамқорлық Атлантикалық жусанды макрель S. colias (Gmelin, 1789) 3.91 Ең аз қамқорлық Жусанды макрель S. japonicus (Houttuyn, 1782) 18 жыл 3.09 Ең аз қамқорлық Атлантикалық макрель S. scombrus (Linnaeus, 1758) 12 жыл батыс 18 жыл шығыс 3.65 Ең аз қамқорлық
Сипаттамалары
Макрельдің көпшілігі Scombridae туысына жатады, оған тунец пен бонито да жатады. Жалпы алғанда, макрель тунадан әлдеқайда кішірек және арық, бірақ басқа жағынан, олардың көптеген ортақ ерекшеліктері бар. Егер оларда қабық болса, ол өте кішкентай болады. Тунец пен бонито сияқты, макрель де ашкөз, жылдам жүзуге қабілетті, денелеріндегі ойыстарға қанаттарын жиырып, өзін тегістете алады. Басқа скомброидтар сияқты, олардың денелері цилиндр тәрізді, арқа және анальдық қанаттарының артында арқа және құрсақ жағында көптеген кішкентай қанаттары болады, бірақ терең денелі тунадан айырмашылығы, олар жұқа болады. Макрельдің арқасындағы айқын жолақтар сынық фонға қарсы жасыру үшін жасалғандай көрінеді. Бірақ бұл дұрыс емес, себебі макрель ортаңғы су қабатындағы пелагикалық ортада өмір сүреді, онда ешқандай фон болмайды. Дегенмен, балықтардың көру жүйесінде қозғалатын жолақтарға сезімтал болатын оптокинетикалық рефлексі бар. Балықтар тиімді топтасуы үшін, оларға өздерін жақын тұрған балықтармен үйлестіріп, жылдамдықтарын теңестіруге көмектесетін кері байланыс механизмдері қажет. Қасыңдағы балықтардың жолақтары салыстырмалы орналасудың өзгеруін көрсететін «топтасу белгілерін» ұсынады. [[File:Pacific Jack Mackerel School, 2007. jpg|thumb|360px|left|Мәселен, бұл Тынық мұхитының макрелі сияқты макрельдер, әдетте, олардың денелерінде тік жолақтар болады, бұл оларға топтасқанда формасын сақтауға көмектесетін «топтасу белгілері» болып табылады. Макрельдің мөлшері шағын жемдік балықтардан бастап ірі аң балықтарына дейін өзгереді. Жағалау макрелі көбінесе кішкентай болады. Король макрелі – ірі макрельдің мысалы. Көптеген балықтар суыққанды, бірақ ерекшеліктер де бар. Кейбір балық түрлері жоғары дене температурасын сақтайды. Эндотермиялық сүйекті балықтардың барлығы Scombroidei кіші түрлеріне жатады және олардың ішінде бауыршақ макрель, примитивті макрельдің бір түрі бар. Макрель күшті жүзуші. Латын тілінде «punctualis piscis» деп аталады, яғни «уақтылы балық». Бұл оның көші-қонның уақтылылығына байланысты, көбею маусымында жылы судан салқын суға қозғалады. Атлантикалық макрель 0,98 м/с тұрақты жылдамдықпен және 5,5 м/с шарықталу жылдамдығымен жүзе алады, ал шабақ макрель 0,92 м/с тұрақты жылдамдықпен және 2,25 м/с шарықталу жылдамдығымен жүзе алады.
Тарату
Көптеген скумбрия түрлерінің таралу ареалы шектеулі.
Менеджмент
Солтүстік теңізі тым көп балық аулаудан экологиялық тепе-теңдік бұзылып, балық аулау саласында көптеген жұмыс орындары жойылған. АҚШ-тың оңтүстік-шығыс аймағы Мексика шығанағын, Кариб теңізін және АҚШ-тың оңтүстік-шығыс Атлантика мұхитын қамтиды. 1980 жылдары корольдік және испан макреліне қатысты шамадан тыс балық аулау болды. Жеке және коммерциялық балық аулаушылар үшін балықтың мөлшері, аулау орындары және рұқсат етілген балық санына шектеулер енгізілді. Флорида жағалауындағы суларда желілі балық аулауға тыйым салынды. 2001 жылға қарай макрельдің саны қалпына келді.