Кіріспе

Британдық костюм дизайнері (1962 жылы туған)

Александра Бёрн (1962 жылы туған) – ағылшын костюм дизайнері. Оның мансабының басым бөлігі тарихи драмаларға костюм жасауға арналған. Осы фильмдердің ішінде «Қызығу» (1995), «Гамлет» (1996), «Елизавета» (1998), «Неверлендті табу» (2004), «Опера призрағы» (2004), «Елизавета: Алтын ғасыр» (2007), «Шотландияның Мэри королевасы» (2018), «Аэронавттар» (2019) және «Эмма» (2020) бар. Ол «Үздік костюм дизайны» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына алты рет ұсынылып, «Елизавета: Алтын ғасыр» үшін бір рет жеңіске жеткен. 2011 жылдан бері Бёрн Marvel кинематографиялық әлеміндегі көптеген фильмдерге костюмдер жасады, оның ішінде «Тор» (2011), «Қорғаушылар» (2012), «Галактиканың күзетшілері» (2014), «Қорғаушылар: Ультронның дәуірі» (2015), «Доктор Стрэндж» (2016) және «Фантастикалық төртеу» (2025) фильмдері кіреді.

Ерте өмір

Бэрн Гэмпширде дүниеге келді және көптеген көркемдік ықпалдардың ортасында өсті. Ол Корольдік Шекспир компаниясы орналасқан Стратфорд-на-Эвон қаласында өскен. Кейін ол бір сұхбатта мансабының театр дизайнымен алдын ала шешілгенін, алғашқыда театр сахналарын салу үшін архитектураны оқығанын айтты. Ол сонымен қатар Motley Theatre Design курсын бітірді. Бэрн 1989 жылғы "Америкалықтар шетелде" комедиялық пьесасының декорациялары мен костюмдерін басқарды. Оның жұмысы оған "Үздік сахналық дизайн" номинациясында Тони сыйлығына ие болу мүмкіндігін берді. Өзінің жетістіктеріне қарамастан, ол сахналық немесе костюм дизайнына баса назар қоятынын білмеді. Ол BBC-нің Шекспир сериясы үшін телеарна жобасымен жұмыс істеген кезде соңғысын таңдады. Бэрн: "Мен матамен керемет жұмыс істейтін костюм дизайнеріне көмектестім. Сөйтіп, мен үшін "Осының бәрі осы үшін ғана екенін түсіндім. Міне, менің істегім келгені де осы" деп ойладым". Ол бұл өнімдегі костюмдік жұмысы үшін Британ академиясының теледидарлық сыйлығына ұсынылды.

Ежелгі фильмдер (1995-2007)

Бэрннің тарихи костюмдермен алғашқы танысуы BBC фильміне костюмдер жасауға шақырылғанда басталды. Бұл фильм Джейн Остіннің осы аттас романының бейімделуі болды, және Аманда Рут Энн Эллиот рөлінде ойнады. Бірн бұл фильмнің режиссері Роджер Мичеллмен «Америкалықтар шетелде» және «Пригородтың Буддасы» фильмдерінде де жұмыс істеген. «Кескілеу» фильміндегі жұмысы үшін Бёрн Британ академиясының телеарнасының костюм дизайны саласындағы сыйлығын жеңіп алды. Келесі жылы Бёрн 1996 жылғы «Гамлет» фильміне костюмдер жасады, режиссерлігі мен басты рөлі Кеннет Бранагқа тиесілі болды. Ол «Оскар» сыйлығына «Ең үздік костюм дизайны» номинациясы бойынша алғаш рет ұсынылды. 1998 жылы Бёрн «Елизавета» көркем фильмінің костюм дизайнері болды, онда Кейт Бланшетт соңғы Тюдор монархы рөлінде ойнады. Бұл фильм шектеулі бюджетке қарамастан жоғары өндіріс деңгейін көрсетті. Режиссер Шехар Капур Бёрннің тарихи зерттеулерін ұстап қалды, оның орнына эмоцияға бағытталған киімдерді ұсынды. Нәтижесінде, Бёрн негізінен тарихи дәлдіктен гөрі театрлық әсер беретін костюмдерді жасады. Фильмді талдаған ғалым Бетани Латем, фильмнің силуэттері «сәл ғана елизаветин және тартымды» екенін айтты, себебі олар көрермендердің назарын фильмнің сюжетінен бұрғыламау үшін жасалған. «Елизавета» үшін Бёрн «Оскар» сыйлығына «Ең үздік костюм дизайны» номинациясы бойынша екінші рет ұсынылды, және ол тағы да «Оскар» сыйлығының «Ең үздік костюм дизайны» номинациясына ие болды. 2004 жылы Бёрн «Операның шайтаны» фильміне костюмдер жасады. Ол сол дәуірдің картиналарын және түпнұсқа киімдерін зерттеді. Парижге жасаған сапары да оған шабыт берді. Оның идеялары фильм жасаушылармен талқыланып, дамыған сайын, олар визуалды материалдар жинағына («mood board») қойылды. Соңында ол басты кейіпкерлерге 300 түпнұсқа костюм жасады және фондық актерларға кем дегенде 2000 қосымша костюм тікті. 2007 жылы Бёрн «Елизавета: Алтын ғасыр» фильміне костюмдер жасады, онда Бланшетт те ойнады. Жалғасы 27 жылдан кейін өрбуіне байланысты, Бёрн «өзінің жолын тапқан және өзінің стилін қалыптастырған» сенімді патшайымға арналған костюмдер жасауға тырысты. Капур «Елизавета: Алтын ғасыр» фильмінің тарихи тұрғыдан дәл болуы міндетті емес деп ойлады, Бёрнге өзінің фильмін «мүлдем басқаша, әлдеқайда жеңіл, әйелдік әсемдікке толы сараймен» жасауға еркіндік берді.

Марвел фильмдері (2011-2016)

2011 жылдан бері Бёрннің мансабының көп бөлігі Marvel Cinematic Universe фильмдеріне қадаланған. Оның франшизаға алғашқы үлесі – «Тор» (2011) фильмі, ол фильмнің режиссері Кеннет Бранагтың шақыруымен жұмысқа алынуының нәтижесі болды. Ол Бранагпен бұрынғы «Гамлет» (1996) және «Слеут» (2007) сияқты туындыларда да бірге жұмыс істеген. Бёрн «Тор» комикстерінен және Джек Кербидің суреттерінен шабыттанды, оларды «таңғажайып» деп сипаттады. Кейін ол Тор кейіпкері үшін «бәрі оның қолдарында» деді. 2014 жылы «The Avengers» фильмінен кейін ол «Galaxy Guardians» фильмін жасады, оны «өте ретро, пульпалық сезімге толы» деп атады. «Тор» сияқты, Бёрн де көптеген шабыттарын комикстерден алды. Фильмнің түсірілімі 2015 жылдың қарашасында Ұлыбританиядағы Pinewood Shepperton студиясында басталды. Стрейндждің әйгілі Левитация плащысы үшін дизайнерлер тобы он екі түрлі нұсқаны дайындады деп Бёрн есептейді. Ол оны «әрік-құрықпен безендіріп, тым әсемдеуден» сақтауға тырысып, көзге түсетін бөлшектерді қосуға ұмтылды.

Жеке өмір

1980 жылы Бёрн ағылшын актері Саймон Шепардқа үйленді.

Әртүрлі марапаттар

+ Сыйлық Жылы Санат Атауы Нәтижесі Астра Фильм Шығармашылық өнер сыйлығы 2020 Ең үздік костюм дизайны Эмма Костюм дизайнерлері гильдиясы сыйлығы 2004 Кезеңдік/фантастикалық фильмдегі үздік дизайн Операның арбауы 2007 Кезеңдік фильмдегі үздік дизайн Элизабет: Алтын ғасыр 2011 Фантастикалық фильмдегі үздік дизайн Тор 2014 Галактика күзетшілері 2016 Доктор Стрэндж 2017 Кезеңдік фильмдегі үздік дизайн Ориент экспресіндегі кісі өлтіру 2018 Мэри, Шотландия королевасы 2020 Эмма Сыншылар таңдауы кино сыйлығы 2018 Ең үздік костюм дизайны Мэри, Шотландия королевасы 2020 Эмма Империя сыйлығы 2016 Ең үздік костюм дизайны Доктор Стрэндж 2017 Галактика күзетшілері Vol. 2 Онлайн кино сыншылары қоғамы 2020 Техникалық жетістік сыйлығы Эмма Сан-Диего кино сыншылары қоғамы 2020 Ең үздік костюм дизайны Эмма Санта-Барбара халықаралық кинофестивалі 2020 Әр түрлі шеберлер сыйлығы Эмма Спутниктік сыйлығы 1996 Ең үздік костюм дизайны Гамлет 1998 Элизавета 2004 Операның арбауы 2007 Элизабет: Алтын ғасыр 2016 Доктор Стрэндж 2017 Ориент экспресіндегі кісі өлтіру 2018 Мэри, Шотландия королевасы 2020 Эмма 2022 Жарық империясы Сатурн сыйлығы 2004 Ең үздік костюм дизайны Операның арбауы 2011 Тор 2014 Галактика күзетшілері 2015 Өкпе алушылар: Ультрон дәуірі 2016 Доктор Стрэндж Сиэтл кино сыншылары қоғамы 2020 Ең үздік костюм дизайны Эмма