Михаил Сэдлер: Жазушы, баспагер және кітап коллекционері

Кіріспе

Британдық жазушы (1888–1957)

Майкл Садлер (25 желтоқсан 1888 – 13 желтоқсан 1957), туған аты Майкл Томас Харви Садлер, британдық баспагер, романист, кітап коллекционері және библиограф болған.

Өмірбаян

Майкл Садлер Англияның Оксфорд қаласында, сэр Майкл Эрнест Садлер мен Мэри Садлердің ұлы ретінде дүниеге келді. Өзін әкесінен – тарихшы, педагог және Лидс университетінің вице-канцлерінен ажырату үшін ол тегінің ескірек нұсқасын қабылдады. Садлерді бастапқыда Иклидегі Ева Гилпин оқытты, содан кейін ол Рагби мектебінде білім алды, сол кезде Руперт Брук пен Джеффри Кейнспен бірге оқыды. Одан кейін ол Оксфордтың Баллиол колледжінде тарих пәнін оқып, 1912 жылы Ричард Бринсли Шериданның саяси мансабы туралы Стенхоп эссесіне жеңіс тудырды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Садлер мен оның әкесі өнер жинауға құмарлық танытты және Стэнли Спенсер мен Марк Гертлер сияқты жас ағылшын суретшілерінің туындыларын сатып алды. Олар орыс туған неміс экспрессионисі Василий Кандинскийдің суреттерін алғашқы коллекционерлердің (әрине, алғашқы ағылшын коллекционерлерінің) қатарында болды. 1913 жылы Садлер мен оның әкесі Кандинскиймен кездесу үшін Германияның Мюнхен қаласына сапар шекті. Бұл сапар Садлердің Кандинскийдің экспрессионизм туралы маңызды еңбегін – «Көркем өнердегі руханият туралы» (Concerning the Spiritual in Art) – 1914 жылы ағылшын тіліне аударуына әкелді. Бұл ағылшын тіліндегі абстрактілі өнердің алғашқы тұжырымдамаларының бірі болды және Садлердің аудармасы Кандинскийдің абстрактілі өнер туралы теориясын түсіну үшін де, модернизм тарихындағы маңызды мәтін ретінде де бағаланды. 1914 жылы оның үзінділері Вортицизм әдеби журналы BLAST-та жарияланды және ол жиырмасыншы ғасырдың алғашқы онжылдықтарындағы ең ықпалды өнер мәтіндерінің бірі болып қала берді. Садлер 1912 жылы Constable & Co. баспасында жұмыс істей бастады және 1920 жылы директор болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол 1919 жылы Париж бейбітшілік конференциясына британдық делегат ретінде қатысты және жаңадан құрылған Ұлттар Лигасының хатшылығында жұмыс істеді. Әдебиет тарихшысы ретінде ол 19 ғасырғы ағылшын көркем әдебиетіне, әсіресе Энтони Троллоптың шығармаларына маманданған. Иан Флеминг және басқалармен бірге Садлер «Кітап туралы нұсқаулық» (The Book Handbook) кітабының директоры және авторы болды, кейіннен ол «Кітап коллекционері» (The Book Collector) деп аталды, бұл кітап Queen Anne Press баспасынан шықты. Ол сондай-ақ готикалық көркем әдебиетті зерттеді және Джейн Остинның «Нортангер аббаттығы» романында айтылған Нортангердің қорқынышты романдарының сирек кездесетін түпнұсқа басылымдарын тапты. Бұрын осы кітаптардың, олардың қорқынышты атауларымен бірге, Остинның қиялынан туған өнім деп есептелген. Садлер мен Монтегю Саммерс олардың шынымен бар екенін дәлелдеді. 1937 жылы ол Кембридж университетінде «Виктория дәуіріндегі романның библиографиялық аспектілері» тақырыбында библиография бойынша Сандарс оқырманы болды. Ол 1944 жылдан 1946 жылға дейін Библиографиялық қоғамның президенті болды. Садлердің ең танымал романы – «Газ шамдарындағы Фанни» (Fanny by Gaslight) (1940), Виктория дәуіріндегі Лондондағы жезөкшелік туралы көркем зерттеу. Ол 1944 жылы осы атпен фильмге бейімделді. 1947 жылы жарық көрген «Көңілсіз батқан күн» (Forlorn Sunset) романы Виктория дәуіріндегі Лондонның қара әлемінің кейіпкерлерін одан әрі зерттейді. Оның жазбаларына 1949 жылы жарық көрген әкесі туралы өмірбаян және Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан ұлы туралы жеке басылымда жарияланған естеліктер кіреді. Садлер жинаған Виктория дәуіріндегі көркем әдебиеттер жинағы, қазір UCLA арнайы жинақтар бөлімінде сақталады, 1951 жылы жарық көрген каталогтың тақырыбы болды. Оның готикалық көркем әдебиеттер жинағы Вирджиния университетінің Альберт және Ширли Кіші арнайы жинақтар кітапханасында орналасқан. Садлер Глостерширдегі Бислидегі Тройрам-кортта, архитектор Норман Джуусон шамамен 1929 жылы өзгертіп жасаған әдемі Якобиндік ферма үйінде тұрды. Ол 1949 жылы Тройрам Кортты сатып, Беркширдегі Оукли Гриндегі Уиллоу фермасына көшіп барды.

Michael Sadleir was born in Oxford, England, the son of Sir Michael Ernest Sadler and Mary Sadler. He adopted the older variant of his surname to differentiate himself from his father, a historian, educationist, and Vice Chancellor of the University of Leeds. Sadleir was initially taught by Eva Gilpin in Ilkley before he was educated at Rugby School and was a contemporary of Rupert Brooke, with whom he was romantically involved, and Geoffrey Keynes. He then attended Balliol College, Oxford, where he read history and won the 1912 Stanhope essay prize on the political career of Richard Brinsley Sheridan. Before the First World War, Sadleir and his father were keen collectors of art, and purchased works by young English artists such as Stanley Spencer and Mark Gertler. They were amongst the first collectors (and certainly the first English collectors) of the paintings of the Russian born German Expressionist artist Wassily Kandinsky. In 1913, both Sadleir and his father travelled to Germany to meet Kandinsky in Munich. This visit led to Sadleir translating into English Kandinsky's seminal written work on expressionism, Concerning the Spiritual in Art in 1914. This was one of the first coherent arguments for abstract art in the English language and the translation by Sadleir was seen as both crucial to understanding Kandinsky's theories about abstract art and as a key text in the history of modernism. Extracts from it were published in the Vorticist literary magazine BLAST in 1914, and it remained one of the most influential art texts of the first decades of the twentieth century. Sadleir began to work for the publishing firm of Constable & Co. in 1912, becoming a director in 1920,

After the end of World War I, he served as a British delegate to the Paris Peace Conference, 1919, and worked at the secretariat of the newly formed League of Nations. As a literary historian, he specialised in 19th century English fiction, notably the work of Anthony Trollope. Together with Ian Fleming and others, Sadleir was a director and contributor to The Book Handbook, later renamed The Book Collector, published by Queen Anne Press. He also conducted research on Gothic fiction and discovered rare original editions of the Northanger Horrid Novels mentioned in the novel Northanger Abbey by Jane Austen. Beforehand, some of these books, with their lurid titles, were thought to be figments of Austen's imagination. Sadleir and Montague Summers demonstrated that they did really exist. In 1937, he was the Sandars Reader in Bibliography at Cambridge University, on the subject of the "Bibliographical Aspects of the Victorian Novel". He was President of the Bibliographical Society from 1944 to 1946. Sadleir's best known novel was Fanny by Gaslight (1940), a fictional exploration of prostitution in Victorian London. It was adapted under that name as a 1944 film. The 1947 novel Forlorn Sunset further explored the characters of the Victorian London underworld. His writings also include a biography of his father, published in 1949, and a privately published memoir of one of his sons, who was killed in World War II. The remarkable collection of Victorian fiction compiled by Sadleir, now at the UCLA Department of Special Collections, is the subject of a catalogue published in 1951. His collection of Gothic fiction is at the University of Virginia Albert and Shirley Small Special Collections Library. Sadleir lived at Througham Court, Bisley, in Gloucestershire, a fine Jacobean farmhouse altered for him by the architect Norman Jewson, c. 1929. He sold Througham Court in 1949 and moved to Willow Farm, Oakley Green, in Berkshire.