Гренвилл Конвей: Теңіз өмірі мен соғыс кезеңдерінің қаһарманы

Кіріспе

Капитан Гранвилл Конвей (1898–1969) Мэриленд штатының Кембридж қаласында дүниеге келген. Конвей теңіз қызметінде өзгеше көзге түсіп, Рузвельт және Трумэн әкімшіліктері кезінде түрлі лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде екі президенттің де және Біріккен штабтар комитетінің де кеме жүйтіп тасымалдау жөніндегі кеңесшісі болды. 1947 жылы ол "Ерен еңбегі үшін" медалімен марапатталды. Өмірінің соңғы жылдары Конвей кеме қатынасы компанияларының президенті қызметін атқарды.

Ерте өмір

1906 жылы оның әкесі, капитан Эдвард Конвей жарақат алып, кемесінен құлап, Мэриленд штатының Балтимор қаласының жанындағы дауылда жоғалып кетті. Ұлы Балтимордағы Үкіметтік навигация мектебін бітіріп, 1918 жылы теңізге шықты. Одан кейін төрт жыл ішінде ол өзінің алғашқы кемесі – «Мохаве» бу кемесінің капитаны болды, бұл оған Американдық сауда флотындағы ең жас капитан деген атақ алып келді. 1922 жылы ол Норфолк, Вирджинияда Кеме қатынасы басқармасының Резервтік флот дивизиясының капитаны болып тағайындалды. Капитан Нью-Лондон, Коннектикут штатындағы Кеме қатынасы басқармасының менеджері болды, сондай-ақ Статен аралындағы Килл Ван Кульде орналасқан Бірінші дүниежүзілік соғыс кемелерінің 135 кемеден тұратын флотын басқарды. Осы кезеңде ол 1926 жылы Солтүстік полюске, ал 1933 жылы Оңтүстік полюске аттанған саяхатшы Ричард Берд үшін кемелерді жабдықтады және жеткізіп берді. 1935 жылы ол Нью-Йорк портына жауапты Солтүстік Атлантика аймағының Кеме қатынасы басқармасының басшысы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Ол Теңіз комиссиясында қызмет етіп, 1944 жылдың наурыз айында Соғыс кемелерін басқару басқармасының әкімшісінің орынбасары болып, адмирал Эмори С. Лэндтің бірінші көмекшісі ретінде тағайындалды. 1946 жылы ол Соғыс кемелерін басқару басқармасының басшысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыста капитан Еуропа театр операцияларына адамдар мен материалдарды тасымалдауда рекордтық жылдамдыққа қол жеткізгені үшін көп мақтауға ие болды. Ол кәсіпкерлік қабілетімен және өнертапқыштығымен көзге түсті. Одақтастардың соғыс күшін қолдау үшін қажетті миллиондаған тонна отынды, кемелерді жаман ауа-райында тұрақтандыруға және апаттардан сақтауға арналған балласттық резервуарлар мен қос төңкерлерде тасымалдады. Ол танкерлердің палубаларында истребительдер, бомбалаушылар және басқа да маңызды құрғақ жүктерді тасымалдау идеясын ойлап тапты, мұнай құбырларының үстіне қосымша палубалар салып, бос кеңістікті тиімді пайдаланды. Осы жетістігі үшін Армия Әуе күштері капитан Конвейге Еңбегі үшін сертификат тағайындады – бұл сертификат азаматтық адамға алғаш рет берілді. Ол үстелінің шыны астында Уинстон Черчилльтен келген хатты сақтап жүрді, онда ол танкерлердің палубасында истребительдерді тасымалдау идеясының сәтті болмайтынын жазған, бірақ Ф.Д.Р. Конвейдің сезімін қолдады және бұл соңында жеңіске жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ерікті ретінде жұмыс істеген ол Еуропаға Қызыл Крест ұйымының барлық жүктерін қосымша төлемсіз жеткізуді ұйымдастырды. Ол D күніне қатысу үшін әлемнің түкпір-түкпірінен қолдағы бар кемелерді жасырын түрде жинап, адамдар мен жабдықтарды тасымалдауға жауапты болды. VE күнінен және V J күнінен кейін ол "Сиқырлы кілем" операциясын басқарды – Liberty және Victory жүк кемелерімен қатар, соғыс кемелері, әуе тасымалдаушылар, лайнерлер және госпиталь кемелерімен 7,6 миллионнан астам әскери қызметкерлерді тез арада үйлеріне қайтаруға бағытталған шара. Одан бөлек, ол жарты миллионға жуық соғыс күйеулерін, мыңдаған тұтқынды және көшіп қонған адамдарды тасымалдады. Ұзын бойлы, жылы және жақсы мінезді адам болған ол теңізшілердің кәсіби одақтары тарапынан ұйымдастырылған ереуілдерді болдырмауға көмектесті. Ол шетел тілдерін білмесе де, өзін-өзі тәрбиелегендіктен, өте тартымды және беделді болды, қарапайым теңізшілер де осы қарапайым текті американдыққа тез жақындасты, ол гольф, шампан, отбасы, өз елі және теңізді жақсы көретін. Соғыс кезінде капитан Конвей Ақ үйдің және Бірлескен штабтар комитетінің кемелермен байланыс жөніндегі кеңесшісі болды. Осы қызметі барысында ол Квебек, Ялта және Потсдам қалаларында өткен Екінші дүниежүзілік соғыстың одақтас елдерінің үкімет басшыларының кеңесіне қатысты. 1946 жылғы 22 мамырда Ұлттық теңіз күнінде конгрессмен Эллсворт Бак Конгресс залында: "Гранвилл Конвей сияқты адамдар бұрын Американың сауда флотына даңқ әкелді. Америка халқы мен Конгрестің лайықты қолдауымен, осындай адамдар болашақта да Американың сауда флотына даңқ әкеледі" деді. 1947 жылдың жазында ол Соғыс кемелерін басқару басқармасынан кетіп, Cosmopolitan Shipping Company компаниясын басқарды.

He continued with the Maritime Commission and then in March 1944 as Deputy Administrator of the War Shipping Administration as first assistant to Admiral Emory S. Land. He was named head of the War Shipping Administration in 1946. In World War II, the captain earned much of the credit for the record speed achieved in transporting men and materiel to the European Theater of operations. He was highly entrepreneurial and inventive, shipping millions of tons of badly needed fuel for the allied war effort in ballast tanks and double bottoms otherwise meant for seawater to stabilize ships in bad weather, and to protect against mishaps. He conceived the idea of shipping fighter planes, bombers and all kinds of vital dry cargo on the decks of tankers by building spar decks over the oil piping, otherwise wasted space. In appreciation for this accomplishment the Army Air Forces awarded Captain Conway its Certificate of Meritorious Service – the first time it had ever been given to a civilian. He always kept a letter from Winston Churchill under the glass of his desk; in it, proclaimed that his idea to ship whole fighter planes on the decks of tankers would never work, but FDR supported Conway's intuition and it paid off big in the eventual victory. Working as a volunteer during World War II, he managed the shipping of all Red Cross supplies to Europe (at no cost to the organization). He was responsible for secretly gathering the available ships from around the world to transport the men and machinery for the D Day invasion. After VE Day and later, V J Day, he led Operation Magic Carpet – the initiative to bring more than 7.6 million overseas service men home quickly on converted Liberty and Victory cargo ships as well as battleships, aircraft carriers, ocean liners and hospital ships. In addition, he transported almost half a million war brides as well as thousands of prisoners of war and displaced persons. A tall, warm and outgoing man, he was instrumental in averting strikes by seamen's unions. Although he spoke no foreign tongues, being largely self educated, he was very charismatic and influential people or ordinary seamen rapidly related to this American of humble origin, who loved golf, champagne, family, his country, and the sea. Throughout the war, Captain Conway was the Shipping Counselor at the White House and for the Joint Chiefs of Staff. In this capacity, he attended WWII Allied Conferences of the Heads of Government in Quebec, Yalta and Potsdam. On the occasion of National Maritime Day, May 22, 1946, Congressman Ellsworth Buck said on the floor of Congress, "It was men like Granville Conway who brought glory to the American merchant marine in the past. With the deserved support of the American people and the Congress, it is men like he who will bring glory to the American merchant marine in the future." He resigned from the War Shipping Administration in the summer of 1947 to head the Cosmopolitan Shipping Company.

Азаматтық өмір

Президент Гарри С. Трумэннің өтініші бойынша 1946 жылдан 1948 жылға дейін Жедел экспорт бағдарламасының үйлестірушісі қызметін атқарды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Көмек және қалпына келтіру басқармасының (UNRRA) құрамында Конвей, тиімді түрде, алғашқы Маршалл жоспарының басшысы болды. Ол Еуропаның ең суық қыстарында миллиондаған тонна көмір, астық және гуманитарлық көмек жіберді. Мемлекеттік хатшы Дин Ачесонның айтуынша, "оның іс-әрекеттері көптеген аймақтарда жаппай аштықтың алдын алды және біздің ұлы гуманитарлық ел ретіндегі беделімізді арттырды". 1947 жылы президент Трумэн оны сауда министрі В. Аверелл Харриман басқаратын 19 жеке азаматтан тұратын комиссияға мүше етіп тағайындады. Харриман комиссиясы Еуропаға қажетті көмекті талдап, Маршалл жоспарына айналған нақты саяси ұсыныстар жасады. Капитан Конвей Көлік комиссиясын басқарды. 1948 жылдан 1950 жылға дейін ол Ұлттық қауіпсіздік ресурстары кеңесінің Көлік кеңсесінің директоры болып жұмыс істеді, соғыс жағдайында Солтүстік Атлантика шартының барлық елдерінің флоттарын халықаралық бақылауға алып, пайдалану жөніндегі жұмылдыру жоспарын жасауға жауапты болды. Жоспар вагондарды және басқа да көлік қажеттіліктерін қамтыды. 1956 жылы Грейс Ұлттық банкі мен АҚШ Әділет министрлігінің өтінішімен ол Victory Carriers, Inc. және United States Petroleum Carriers, Inc. компанияларының президенті болды. Бұл компаниялар Аристотель Онассистің АҚШ-тағы кеме жүйесіне қатысты мүдделерін басқарды және оның екі американдық баласы – Александр мен Кристина үшін сенімділікпен сақтап тұрды. АҚШ тарапынан Онассиске қарсы "заңсыз" екінші дүниежүзілік соғыс кемелерін шетелдік сатып алу фактісі бойынша қозғалған күмәнді қылмыстық және азаматтық іс шешімі бойынша, ол флотының толық басқаруын және меншігін АҚШ азаматтарына беруге міндетті болды. 1969 жылдың қыркүйегінде Капитан Конвей қайтыс болған кезде ол Cosmopolitan Shipping Company және Home Lines Agency компанияларының президенті, ал Либерияның Commercial Tankers компаниясының төрағасы болды. Cosmopolitan мұнай танкерлеріне иелік етіп, оларды басқарды және Home Lines сияқты жолаушылар кемелерінің иесі және операторы болған бірнеше бу кеме компанияларының агенті болды.

At the request of President Harry S. Truman, he served from 1946 to 1948 as coordinator of the Emergency Export Program. As part of the United Nations Relief and Rehabilitation Administration (UNRRA), Conway was effectively the first Marshall Plan administrator. He shipped millions of tons of coal, grain, and relief supplies in the midst of one of Europe's worst winters and, in the words of Secretary of State Dean Acheson, "his actions prevented mass starvation in many areas and certainly enhanced our position as a great humanitarian nation." In 1947, he was asked by President Truman to serve on a committee of 19 private citizens headed by W. Averell Harriman, Secretary of Commerce. The Harriman Committee analyzed the aid needs for Europe and made the specific policy recommendations which became the Marshall Plan. Captain Conway headed the Transportation Committee. From 1948 to 1950, he also served as Director of the Transportation Office of the National Security Resources Board responsible for developing a mobilization plan for international control and operation of the fleets of all the North Atlantic Pact nations in the event of war. The plan covered rolling stock as well as other transport needs. In 1956, at the request of the Grace National Bank and the U. S. Department of Justice, he became President of Victory Carriers, Inc. and United States Petroleum Carriers, Inc. These companies owned and controlled the U. S. shipping interests of Aristotle Onassis, in trust for his two American born children, Alexander and Christina. Under the settlement terms of a questionable criminal and civil suit brought by the United States for the "illegal" purchase by an alien of U. S. World War II ships, Onassis was required to transfer full operating control and ownership of his fleet to U. S. citizens. At the time of Captain Conway's death in September 1969, he was President of the Cosmopolitan Shipping Company and the Home Lines Agency and Chairman of Commercial Tankers of Liberia. Cosmopolitan owned and operated oil tankers and were agents for a number of steamship companies, including the passenger ship owner and operator, Home Lines.