Кіріспе
Секим (/audio=En us Секим. SKWIM) – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Клэлам округіне қарасты қала. Ол Олимпиада тауларының етегінде, Дунгенесс өзенінің жанында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша 8018 адам тұрады, ал 2021 жылы шамамен 8241 адамға жетеді. Секим Олимпиада тауларының жаңбыр көлеңкесінде жатыр және жылына орташа есеппен Лос-Анджелес, Калифорниядан да аз жауын алады – осының арқасында аймақ "Күнді Секим" деген жергілікті лақап атын алған. Дегенмен, қала Құрама Штаттардағы ылғалды, жауын-шашынға толы орманға жақын орналасқан. Бұл климаттық ерекшелікті кейде "Секимнің көк шұңқыры" деп атайды. Хуан-де-Фука бұғазынан соққан тұман мен салқын жел Секимнің климатын жылдық жауын-шашын мөлшерінің төмендігіне қарамастан, ылғалды етеді. Кейбір жерлерде Дуглас шыршасы және батыс қызыл кедрі басымдығымен ерекше жасыл ормандар кездеседі. Аймақта қара мақта, қызыл алпауыт, үлкен жапырақты кеспе, Тынық мұхиты мадроны, лоджполь қарағай және Гарри емені де өседі, олардың барлығы да үлкенге жете алады. Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақтың көп бөлігі ашық, еменге толы дала болған, оны шамадан тыс кеуекті, қиыршық тасты және құмды саз топырақтар қолдаған. Дунгенесс аңғарының ауыл шаруашылығы және дамуы бұл экожүйені өзгертіп жіберді. Секим төңірегіндегі топырақтардың көп бөлігі қаланың атымен аталған бірнеше тізбекке жатқызылған. Бұл "Секим тізбегі" Батыс Вашингтондағы сирек кездесетін моллизольдердің бірі болып табылады және оның жоғары базалық қанықтығы – моллизольдерге тән қасиет – жылдық жауын-шашынның аз болуына байланысты базалардың минималдыға дейін шайылуымен байланысты. Қала және оның айналасы лавандрдың коммерциялық өсірілуімен әйгілі, бұл ерекше климаттың арқасында мүмкін болады. Осының нәтижесінде Секим "Солтүстік Американың лаванда астанасы" атанды, оған тек Франция ғана бәсекелес. Аймақ Дунгенесс крабымен де танымал. Секим бір буынмен айтылады, "е" әрпі жойылады: "сквим". Атауның шығу тегі Кллалам тіліне дейін жетеді.
Жергілікті тұрғындар
1970 жылдардың аяғында Вашингтон штаты университетінің археологы Карл Густафсон Секим қаласының жанындағы, Манис мастодонты деп аталатын қазба алаңында мастодонт сүйегін тапты. Сүйекке кіріктірілген сүйек ұшы аңшылардың 14 000 жыл бұрын бұл аймақта болғандығын көрсетеді. Техас A&M университетінің археологы Майкл Р. Уотерс бұл Кловис кезеңінен бұрынғы кездегі табылған алғашқы аң аулау қаруы екенін айтады. Алғашқы еуропалықтар келгенге дейін бұл өңірде С'Клалам тайпасы қоныстанған. С'Клалам сөзі "күшті халық" деген мағынаны білдіреді. С'Клалам тайпасының бір бөлігі 1900 жылдардың басында өздерінің жеке федералды танылған тайпаларына бөлінді. Аймақтағы жергілікті тайпа – Джеймстаун С'Клалам тайпасы, ол олардың ерте кездегі көшбасшыларының бірі, Лорд Джеймс Балчтың құрметіне аталған. Басқа әңгімелерде Секим қаласының С'Клалам тіліндегі мағынасы – "атуға баратын орын", бұл аймақтағы көптеген аң мен жануарлардың молдығын көрсетеді.
Елді мекен
Мануэль Кимпер мен Джордж Ванкувер 1790 жылдары аймақтың жағалауын зерттеді. 1850 жылдары алғашқы еуропалық қоныс жайлаушылар Дунгенесс аңғарына келіп, жақын маңдағы Дунгенесске (Вашингтон штаты) қоныстанды. Өзен бойындағы жерлер құнарлы егістікке айналғанмен, аймақтың қалған бөлігі құрғақ дала болып, "шөл" деп белгілі болды.
Климат
Секимде жазғы жылы Жерорта теңізі климаты (Кёппен климаттық жіктелуі Csb) басым, бірақ салыстырмалы түрде салқын температураға байланысты мұхиттық климат ретінде де жіктелуі мүмкін. Секим Олимпиада тауларының жаңбырдан қорғалған бөлігінде орналасқандықтан, жылдық жауын-шашын мөлшері небәрі 16 дюймді құрайды. Қыстары көбінесе жұмсақ, аздаған қар жауады. Көп жылдары қар түспейді де. Секимдегі ең жоғары температура 1941 жылдың 16 шілдесінде, ал ең төменгі температура 1935 жылдың 19 қаңтарында тіркелген.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы санақ бойынша қалада 8018 адам және 3480 үй шаруашылығы болды. Халық тығыздығы – [халық тығыздығының мәні]. Қаланың нәсілдік құрамы: 86,7% ақ нәсілді, 1,9% афроамерикалық, 0,9% американдық үнді, 3,1% азиялық, 0,0% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан және 6,1% екі немесе одан көп нәсілге жататын адамдарды құрады. Кез келген нәсілге жататын испаниялық немесе латын американдықтар халықтың 8,5% -ын құрады. Тұрғындардың 19,3% -ы 18 жасқа дейін болса, 34,0% -ы 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 44,7% ер адам және 55,3% әйел адам.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 6 606 адам, 3340 үй шаруашылығы және 1626 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 3767 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – [мәлімет жоқ]. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 91,3% (2020=86,7%) ақ нәсілді, 0,4% (2020=1,9%) афроамерикалық, 1,2% жергілікті американдықтар, 1,9% (2020=3,1%) азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,7% басқа нәсілдер және 3,2% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испандықтар мен латиноамерикандықтар халықтың 4,8% (2020=8,5%) құрады. [Ескертпе: АҚШ пошта қызметі Секимнің 98382 индекстік коды бойынша 28 000-нан астам (2020=30 000+) адамға хат жеткізеді. Осы пошта клиенттерінің 2/3-і Секим қаласының шегінен тыс, Клалам округінде тұрады.] 3340 үй шаруашылығының 17,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 36,5%-ы бірге тұратын жұбайлар, 9,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 2,8%-ы күйеуі жоқ еркектер және 51,3%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 45,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 29,2%-ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 1,87 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,57 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 57,9 жасқа тең. Тұрғындардың 15,2%-ы 18 жасқа дейін, 6,3%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 15,9%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,1%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 40,4%-ы 65 жастан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 44,4% еркек және 55,6% әйел.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақтан алынған толыққанды ақпарат қаладағы нәсілдік құрамының 93,91% ақ нәсілді, 0,30% афроамерикандық, 1,15% американдық үндістер, 1,75% азиялық, 0,09% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан, 0,92% басқа нәсілдерден және 1,87% екі немесе одан көп нәсілдерден тұратынын көрсетті. Халықтың 2,86% -ы испания немесе латын американдықтар еді. Барлығы 2163 шаңырау болды, олардың 15,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 40,1% -ы бірге тұратын жұбайлар, 9,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаңыраулар, ал 48,6% -ы отбасы емес. Барлық шаңыраулардың 44,0% жеке адамдардан құралды, ал 30,5% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаңыраудың орташа мүше саны 1,90, ал отбасының орташа мүше саны 2,55 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 15,3% - 18 жасқа дейінгілер, 5,4% - 18-24 жас аралығындағылар, 15,2% - 25-44 жас аралығындағылар, 19,5% - 45-64 жас аралығындағылар және 44,5% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 59 жасқа тең болды. Әр 100 әйелге 73,2 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 68,9 еркек табылды. Шаңыраудың орташа табысы 27 880 доллар, ал отбасының орташа табысы 35 652 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 160 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 347 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 19 253 долларға тең. Отбасылардың 9,8% және халықтың 13,9% -ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19,9% және 65 жастан асқандардың 10,7% -ы.
Мерекелер мен іс-шаралар
Секимде әр мамыр айында суару фестивалі өтеді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, бұл штаттың үздіксіз өткізіліп келе жатқан ең ұзақ фестивалі және 124-ші жылында. Соңғы екі онжылдықта Секим лаванда өсірумен атақты болды және жыл сайын Секим лаванда күндерін (шілде айының үшінші демалыс күні) ұйымдастырады.
Туризм
Секимде Рузвельт бұғыларының тобы мекендейді. Бұл топ кейде қаланың оңтүстік-шығысынан 101 тас жолын кесіп өтеді. Топтың кейбір мүшелеріне радиожағалар орнатылған, олар көлік жүргізушілерін ескертетін есқарту шамдарын қосады. Дунгенесс ұлттық жануарлар қорығы қаланың солтүстігінде, Дунгенесс өзенінің сағасына жақын жерде орналасқан. Оған Дунгенесс Спиті және спиттің соңындағы Жаңа Дунгенесс маякшасына дейінгі бес мильдік (8 км) жол кіреді. 101 тас жолының шығысында Хуан-де-Фука бұғазынан 6,5 км-ге созылатын Секим шығанағы жатыр. Батыс жағында Секим шығанағы мемлекеттік саябағы орналасқан. Бұл бұғаз құстарды бақылауға танымал орын. Мұражай мен өнер орталығында табиғи және мәдени көрмелер, соның ішінде мастодонт сүйектерімен бірге орнатылған мастодонт бейнесі, артефактілер және қазба жөніндегі бейнематериал бар.
Кино және теледидар
Әлеуметтік желідегі бір жазбаның арқасында Секим орта мектебінің ротари клубының студенттері Джо Ранц және оның 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған ескек командасы туралы "Кемедегі жігіттер" фильмінің көрсетілімін өткізуге мүмкіндік алды. Джордж Клунидің 2023 жылы түсірген бұл фильм қалада ресми кинотеатр болмағандықтан мектеп аудиториясында көрсетілуі жоспарланған. 2023 жылдың желтоқсанында Сиэтлдегі SIFF Cinema Downtown кинотеатрында өткен премьераға мектеп округінен бірнеше студент шақырылды.
Газеттер
Жергілікті жаңалықтар басылымдары – «Секим Газеті» қауымдық газеті мен «Пенисула Күнделікті Жаңалықтары» газетінен құралады.
Радио
Секимді бірнеше радиостанциялар қамтамасыз етеді. KSQM, FM 91.5 – қоғамдық еріктілермен жұмыс істейтін, түрлі музыка тарататын коммерциялық емес станция. Z 104.9 FM, KZQM – классикалық хиттерді ұсынатын коммерциялық станция. Newsradio KONP сондай-ақ 1450 AM және 101.3 FM жиіліктерінде жергілікті жаңалықтар, сөздік және спорттық бағдарламаларды ұсынады.
Бауырлас қала
Секим қаласының бауырлас қаласы – Шисо, Хиого префектурасы, Жапония. Секим мен Шисо қалалары Секим жоғары мектебі және Секим орта мектебі арқылы студенттер алмасу бағдарламасын жүзеге асырып келеді.