Кіріспе
Yettel Bulgaria (бұрынғы атауы Telenor Bulgaria) – Болгариядағы ең ірі мобильді желі және үшінші ірі телекоммуникация компаниясы. Компания 2001 жылы OTE компаниясымен «Cosmo Bulgaria Mobile» деген атпен құрылған және 2014 жылға дейін «Globul» брендімен жұмыс істеген. 2013 жылы оны Telenor сатып алып, атауын өзгерткен. 2018 жылдың тамызында компанияны чехиялық жеке инвестициялық қор PPF сатып алды. Компания 2022 жылдың 1 наурызына дейін Telenor брендін пайдалана берді, содан кейін Yettel Bulgaria деп аталды. 2024 жылдың ақпанында компанияны e& (Etisalat) сатып алды, ал бірігуге Болгарияның бәсекелестікті қадағалау органы келісім берді. Дегенмен, Yettel бренді әлі өзгертілген жоқ.
Тарих
Компания 2001 жылы телекоммуникациялық корпорация OTE тобы құрды, 2005 жылдан 2013 жылға дейін топтың Cosmote брендтік желісінің бөлігі болды, 2013 жылдың тамызынан бастап 100% норвегиялық телекоммуникациялық корпорация Telenor иелігіне өтті, ол OTE-ден 717 миллион еуроға сатып алды. 2012 жылдың соңында Globul 4,5 миллион абонентті (2011 жылдың наурызында 3,9 миллионнан асып түсті) және абоненттік нарықтың 36% үлесіне ие болды. 2012 жылы Globul-да 62% келісімшартты абонент, 38% алдын ала төлем абоненті және шамамен 220 000 тұрақты абонент болды. 2006 жылдың маусымында Globul компанияның логотипі Cosmote брендімен үйлестірілді. Екінші ребренд 2014 жылдың 16 қазанында Telenor сатып алғаннан кейін басталды. Globul 2014 жылдың қарашасынан бастап Telenor атауын пайдаланады. 2018 жылдың қаңтарында компания басшылығы Telenor Болгарияны қоса алғанда, Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы бизнесті сатуға қызығушылық бар екенін хабарлаған БАҚ мәліметтерін растады. 2018 жылдың наурызында Telenor өзінің Орталық және Шығыс Еуропадағы (Болгария, Венгрия, Черногория және Сербия) бизнесін PPF инвестициялық қорына 2,8 миллиард еуроға сатты. 2022 жылдың 1 наурызынан бастап "Telenor Болгария" компаниясы "Yettel Болгария" деп аталды. Атау өзгертуі PPF-тың Telenor брендімен жұмыс істейтін Болгария, Венгрия және Сербиядағы кең ауқымды ребрендтік жобасының бір бөлігі болды. 2023 жылы PPF Yettel компаниясындағы үлесін БАӘ-дегі Telecommunications group e& (Etisalat) компаниясына сатуды қарастырып жатқаны хабарланды. 2024 жылы Болгарияның бәсекелестікті қадағалау органы Yettel Болгарияны және инфрақұрылымдық провайдер Cetin Болгарияны e& (Etisalat) компаниясына сатуға келісім берді. 2012 жылдың желтоқсанына қарай Globul UMTS желісі ел халқының 94,81% қамтыды. Telenor 089 кіру кодын пайдаланады. 2003 жылға дейін 099 және 098 кодтары қолданылды, соңғысы желі кеңейген кезде қосылды. 2003 жылдың ортасында Болгарияда ұялы телефон нөмірлері бір цифрға ұзартылды (бастапқы 8 цифры қосылды) және желі коды 089-ға өзгертілді. Globul-мен қатар OTE елдегі екі мемлекеттік телефон желісінің бірі – BulFon-ға да ие болды, ол 2005 жылы Болгария телекоммуникациялар компаниясына қайта сатылды. Telenor Globul-ді сатып алғаннан кейін барлық қолданыстағы желіні (2G және 3G) қайта құру жоспарланды. Кейін баспасөз хабарламасында Huawei таңдалғаны белгілі болды. 2013 жылдың басында қайта құру процесі басталды. Telenor желі қай аймақта және қашан қайта құрылатынын көрсеткен арнайы веб-сайт жасады. Қайта құру мерзімі 2015 жылдың ортасына дейін белгіленді. Telenor сондай-ақ, олар құратын желі нарық оған дайын екенін көрсеткенде, оны 4G LTE-ге оңай түрлендіре алатынын мәлімдеді.
LTE
Telenor Bulgaria 2015 жылдың 1 желтоқсанынан бастап барлық клиенттеріне 53 қалада және 2 курортта, ел халқының 56,73%-ына LTE стандарты бойынша 1800 МГц жиілік диапазонында 4G қызметтерін ұсынады. 2016 жылы Болгарияның танымал теңіз жағасындағы курорттарын қоса алғанда, қызметтерді одан әрі кеңейту күтілуде. Telenor 4G желісінің максималды жылдамдығы 75 Мбит/с құрайды. Қызмет алғашқыда София қаласында және Болгарияның оңтүстік бөлігінің көп бөлігінде қолжетімді болды. Желтоқсанның ортасына қарай Telenor LTE қызметі 20 000-нан астам халқы бар Болгарияның барлық қалаларын, соның ішінде барлық облыстық орталықтар мен ең танымал қысқы курорттарды қамтиды. Telenor компаниясы спектрдің қолжетімділігіне байланысты 2016 жылға дейін LTE желісінің қамту аймағын және сыйымдылығын кеңейтуді жалғастыратынын мәлімдеді. Telenor 4G қызметтері 2016 жылдың 31 қаңтарына дейін 4G қолдауы бар телефондар мен SIM-карталары бар барлық клиенттерге қосымша төлемсіз қолжетімді, бұл Telenor SIM-карталары (соның ішінде 3in1 SIM-карталары), соңғы бірнеше жылда сатып алынған немесе ауыстырылған барлық SIM-карталарды қамтиды. Ескі SIM-карталары бар пайдаланушылар оларды Telenor немесе ресми серіктес дүкендердің кез келгенінде тегін ауыстыра алады, онда 1 желтоқсаннан кейін 4G қолдауы бар құрылғылардың кең ассортименті ұсынылады. 2016 жылдың мамыр айында Telenor компаниясы CRC-ден 1800 МГц жиілік диапазонында 2x5 МГц қосымша спектр алды. Қосымша жиіліктер компанияның 4G LTE қызметтерінің сапасын жақсарту үшін пайдаланылады, бұл Telenor-ге 4G желісіндегі максималды теориялық деректерді беру жылдамдығын 100 Мбит/с-қа дейін арттыруға мүмкіндік береді.
5G
Telenor Bulgaria 2019 жылдың 19 тамызында ашық сынақ сессиясы барысында Болгариядағы алғашқы 5G бейне қоңырауын сәтті жасады. 2021 жылдың 10 маусымында Telenor Bulgaria компаниясы Бургас қаласында өткен шарада, көптеген клиенттердің, қоғам қайраткерлерінің және үкімет өкілдерінің қатысуымен бүкіл ел бойынша 5G қызметтерін ресми түрде іске қосты. Болгария нарығындағы 20 жылдан астам тарихында компания сымсыз байланыс және одан әрі дамыту саласындағы алғашқылардың бірі ретінде танылды, 2015 жылы Болгарияның алғашқы коммерциялық 4G желісін, 2018 жылы алғашқы VoLTE қызметін іске қосып, елдегі алғашқы 5G желісін сынақтан өткізу арқылы 5G технологиясын дамытуға жол ашты.
Басқа
2006 жылы Globul компаниясы i mode-ті Болгарияда іске қосты. 2007 жылдың қыркүйегінде Globul компаниясы Nokia i mode телефондарын әлемде алғаш рет таныстырды. 2007 жылы Globul BlackBerry-ді іске қосты, бұл қызмет Globul желісінен және Globul-дің роуминг серіктестерінен қолжетімді. 2009 жылдың наурызында GLOBUL компаниясы Болгарияда iPhone 3G-ді іске қосты, ал төрт айдан кейін жаңа iPhone 3GS-ті ұсынды. 2010 жылдың тамызында iPhone 4 ұсынды. Бұл мобильді оператор Болгарияда MVPN қызметі, Office Zone және Student Zone арқылы тұрақты және мобильді телефон байланысы үшін бірінші болып біріктірілген шешім ұсынды. 2007 жылы Globul компаниясы 26 ГГц жиілік диапазонында 802.16 нүктеден көп нүктелі желіге лицензия алды. Компания ірі қалаларда кеңжолақты сымсыз байланыс үшін WiBAS технологиясын пайдаланады. 2009 жылы Globul жылдам кеңжолақты интернет қызметтерін бастады.