Кіріспе

Ephrata (/iː/'/f//r//eɪ//t//ə/ eeFRAYtə) – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Грант округінің орталығы және қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 8 477 адамды құрады.

Тарих

Ефрата 1909 жылғы 21 маусымда ресми түрде құрылды және жаңа құрылған Грант округінің орталығы атанды. Ефратаның пайда болуы салыстырмалы түрде жақында болды. 1886 жылға дейін, яғни Вашингтон штатының құрылуына үш жыл қалғанда, бұл жерде қоныс екені белгісіз еді. Алғашқы қоныскер, ат шаруашылығымен айналысқан Франк Бизли, табиғи бұлақтардың жанына қоныстанды, сол себепті бұл аймақ Бизли Спрингс деп аталды. Климаттық жағдайлар мен жер бедерінің қиындығына байланысты, аймақ сирек қоныстандырылды. Бірнеше федералдық заңдар, оның ішінде Солтүстік Тынық мұхиты жерлері туралы заң, Homestead Act және Desert Claims Act, осы шөлейтті аймақты қоныстандыруға ықпал етті. Алғашқыда Дуглас округі Колумбия өзенінің үлкен иілімінің барлық аумағын қамтыды. 1909 жылы Вашингтон штатының заң шығарушы органы оны бөліп, Грант округін құрды. Округ орталығы қай қала болмақ екені жөніндегі мәселе талқыланғанда, қарсылас қауымның өкілінің мас болуына себепкер болды деген қаңқу бар, нәтижесінде Ефрата таңдалып алынды. Қаланың Ефрата деп аталуына Ұлы Солтүстік теміржолында жұмыс істеген адамның себепкер болғаны айтылады. Ефрата атауы Киелі кітаптағы шөлдің ортасындағы бау-бақша туралы сипаттамадан алынған. Бұл сонымен қатар Бейт-Лехем қаласының ежелгі атауы. Ғасырдың басында бұл аймақ жабайы жылқылардың көптеп кездесетін жері ретінде танымал болды. Ат саудасы жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болды, ал Ефрата жылқы жинау орталығы қызметін атқарды. Соңғы "Ұлы жылқы жиналысы" 1906 жылы Ефратада өтті. Содан кейін, Колумбия бассейнін мелиорациялау жобасы жүзеге асырылғанға дейін, Ефрата аймақтағы мал және қой шаруашылықтары үшін сауда және қызмет көрсету орталығы ретінде дамыды. 1939 жылы Ефрата қалалық әуежайында штаттағы ең ұзын ұшу-қону жолағы салынды және ол 1945 жылға дейін АҚШ Әскери Әуе күштеріне қызмет етті, содан кейін коммерциялық әуежайға айналды. Әуежай мен ангарлар Стивен Спилбергтің 1989 жылғы "Always" фильмінде пайдаланылды, бұл Одри Хепберннің соңғы фильмі болды. 2003 жылы Эван Савойе мен Джейк Икин Крейг Соргерді өлтіргеннен кейін Ефрата 60 Minutes II бағдарламасында ұлттық назарға ілікті. Екі күдікті штатта ересектер ретінде сотталған ең жас қылмыскерлер болып танылды. Грант округінің коммуналдық-кәсіптік мекемесінің бас кеңсесі Ефратада орналасқан.

Колумбия бассейнін суландыру жобасы

1918 жылдың шілдесінен бастап, Эфратаның бірнеше белгілі тұрғындары Биг Бенд аймағының құрғақ, бірақ құнарлы топырақтарын суару мақсатында Колумбия өзенінің суын басқа бағытқа бұру жоспарын іске қосты. "Дам университеті" деп аталған Эфрата тұрғындары жобаға қолдау жинау үшін жергілікті, штаттық және федералдық деңгейлерде тұрақты түрде лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Гранд-Кули бөгетіне алғашқы қаржыландыру 1933 жылы Франклин Рузвельттің "Жаңа мәміле" уәдесімен құрылған Қоғамдық жұмыстар басқармасы арқылы жасалды. Дегенмен, 1940 жылдары ел Екінші дүниежүзілік соғысты аяқтауға баса назар аударғандықтан, суару сулары босатылмады. Осы кезеңде Гранд-Кули бөгетінің басты міндеті – Ханфорд резервациясын және әскери ұшақтар құралысына қажетті алюминий өндірісін электр энергиясымен қамтамасыз ету болды. Соғыс аяқталғаннан кейін жоба бастапқы мақсатына – шөлді суаруға қайта оралды.

Халық санының өсуі

Суландыру жобасының құрылысы және әскери қызмет 1940 және 1960 жылдар аралығында Эфрата қаласының халқын сегіз есеге көбейтті. Федералдық жобалар аяқталу кезеңіне енгенде, 1960 және 1975 жылдар аралығында халық саны 22%-ға төмендеді. 1975 жылдан 1982 жылға дейін халық саны тұрақталды, ал 1980 мен 1990 жылдар аралығында шамалы азайды. 1990 жылдан бері қалада халық санының үздіксіз өсуі байқалып келеді. Қазіргі халық саны 7 110 адамды құрайды.

География және климат

Ефрата (47.316971, −119.548059) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 10,09 шаршы миль (26 км²), оның барлығы құрлық. Ефратаның климаты жартылай шөлейтті (Köppen BSk).

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 6 808 адам, 2 561 үй шаруашылығы және 1 776 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 683,0 адам (263,6/км²) құрады. 2 788 тұрғын үй бірлігі болды, олардың орташа тығыздығы бір шаршы мильге 279,7 (108,0/км²) шамасында. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 90,64% ақ нәсілді, 0,40% афроамерикалық, 0,71% американдық үндістер, 0,72% азиялық, 0,12% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 5,32% басқа нәсілдерден және 2,10% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтар халықтың 10,30% құрады. 2 561 үй шаруашылығының 35,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 54,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 30,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,1%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 13,7%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,56 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,09 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 28,9%, 18-24 жас аралығындағылар 8,0%, 25-44 жас аралығындағылар 26,9%, 45-64 жас аралығындағылар 20,1% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 16,1%. Орташа жас 36 жасқа тең. Әр 100 әйелге 97,6 еркек, ал 18 жастан асқан әр 100 әйелге 94,5 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 060 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 43 500 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 38 571 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 26 320 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 17 929 долларды құрады. Отбасылардың 8,7%-ы және халықтың 12,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,0%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 10,0%-ы.