Демократтардың президенттік үміткерін іріктеу жарысы

Кіріспе

Демократиялық партияның кандидаттығын іріктеу

Обама 3 маусымда жеткілікті суперделегаттардың қолдауын алып, кандидатураны жеңу үшін қажетті делегаттардың қарапайым көпшілігін қамтамасыз еткенін мәлімдеді, ал Клинтон төрт күннен кейін кандидатурадан бас тартты. Обама тамыз айындағы конвенцияда бірінші дауыс беруде кандидат ретінде жарияланды. Ол кейіннен жалпы сайлауда жеңіске жетіп, 2009 жылдың 20 қаңтарында АҚШ-тың 44-ші президенті болды. Клинтон Обаманың президенттігінің бірінші мерзімінде АҚШ Мемлекеттік хатшысы қызметін атқарды және 2016 жылы президенттікке демократтардың кандидаттығына түсті, бірақ Дональд Трампқа жеңілді. Бұл праймериз келесі төрт сайлаудың кандидаттарын да қамтыды (Обама 2012 жылы, Клинтон 2016 жылы, Байден 2020 және 2024 жылдары), және 1980 жылғы республикалық праймериздердегі кандидаттар санымен (Реган 1984 жылы, Буш 1988 және 1992 жылдары, Доль 1996 жылы) сәйкес келеді. TOC

Ұсынудан бас тартты

Уэсли Кларк, НАТО-ның бұрынғы қолбасшысы және 2004 жылғы президенттікке кандидат. Том Дашл, Оңтүстік Дакота штатының бұрынғы сенаторы. Говард Дин, Вермонт штатының бұрынғы губернаторы және Демократиялық Ұлттық Комитетінің төрағасы. Расс Файнгольд, Висконсин штатының АҚШ сенаторы. Ал Гор, АҚШ-тың бұрынғы вице-президенті және 2000 жылғы Демократиялық партияның президенттікке үміткері. Джон Керри, АҚШ-тың Массачусетс штатының сенаторы және 2004 жылғы Демократиялық партияның президенттікке үміткері. Ал Шарптон, азаматтық құқықтар белсендісі және 1992 және 1994 жылдары АҚШ Сенатына кандидат. Марк Уорнер, Вирджиния штатының бұрынғы губернаторы.

Өкілеттілер жүйесі

Делегаттар – Демократиялық партияның ұлттық съезінде кандидатты атаған адамдар. АҚШ-тың елу штаты, Колумбия округі және Пуэрто-Рикодан келген делегаттардың әрқайсысы бір дауысқа ие болды, ал Америка Самоасы, Виргин аралдары, Гуам және «Шетелдегі демократтар» делегаттары, сондай-ақ кестеге сәйкес келмеген Флорида және Мичиган штаттарының делегаттары жарты дауыстан ие болды. Осылайша, делегаттардың жалпы саны қолда бар делегаттар дауысының санынан (4 049) сәл көп болды. Флорида мен Мичиган штаттарының делегацияларын қосып есептегенде бұл көрсеткіш 4 233-ке жаңартылды.

Санаты беріліп отырған өкілдер

Қазіргі президенттік іріктеу жүйесінде кандидаттар іріктеу сайлаулары мен партиялық жиналыстар сериясында сайлау науқаны жүргізеді. Демократиялық партия үшін осы іріктеу сайлаулары мен жиналыстардың нәтижелері сайлаушылардың еркін білдіру үшін Демократиялық ұлттық конвенцияда әр кандидатқа дауыс беруге міндеттенген делегаттардың санын анықтайды. Бұл делегаттар өкілдік ететін кандидатқа дауыс беруге заңды түрде міндетті емес, бірақ кандидаттар адал болмайтын деп санайтын делегаттарды уақытша шеттетуге құқылы, ал делегаттар көбінесе уәде бергендей дауыс береді. 2008 жылғы Демократиялық ұлттық конвенция үшін партияның делегаттарды іріктеу ережелеріне сәйкес, делегаттар АҚШ-тың елу штатының әрқайсысына екі негізгі критерий бойынша бөлінді: әр штаттың алдыңғы үш президенттік сайлауда Демократиялық партияның кандидаттарына берген дауыстарының үлесі және әр штаттың АҚШ сайлау коллегиясындағы дауыс салмағының пайыздық көрсеткіші. Бұған қоса, Колумбия округіне, Пуэрто-Рикоға, Америка Самоасына, Гуамға, АҚШ-тың Виргин аралдарына және «Демократтар шетелде» ұйымына да белгілі бір мөлшерде делегаттар бөлінді. 2008 жылы іріктеу сайлаулары мен жиналыстар арқылы барлығы 3253 міндеттелген делегаттық дауыс тағайындалатын болды.

Жоғары өкілеттілер

Суперделегаттардың дауыстары шартты түрде дауыс берген делегаттардың дауыстарымен тең салмақта болады. Суперделегаттар – АҚШ Өкілдер палатасының және Сенатының мүшелері, штаттар мен аумақтардың губернаторлары, Демократиялық Ұлттық Комитеттің мүшелері, партияның көрнекті лидерлері және штаттық партиялар таңдаған қосымша делегаттар. Олар барлық 4233 делегаттың шамамен 20 пайызын құрады. Демократиялық Ұлттық Конвент басталғанға дейін суперделегаттардың саны мен құрамы өзгеру мүмкіндігі болды. 2007 жылдың қазан айындағы бастауыш сайлау кезеңінің басында суперделегаттардың жалпы саны 850-ге жетеді. Өлім, сайлау және қабілетсіздік сияқты түрлі оқиғалар бастауыш сайлауда дауыс беретін суперделегаттардың соңғы санын өзгерте алады. Конвентке дейін ресми түрде міндеттеме бермегенімен, суперделегаттар кез келген уақытта кандидатты жария түрде қолдауға немесе оған міндеттеме беруге құқылы. Президенттікке үміткерлер осы қолдауды алу үшін күшті бәсекелеседі. Жаңалықтар агенттіктері сайлау маусымы бойы суперделегаттарды мерзімімен сұрап, әрбір үміткерге қанша адамның қолдау білдіргенін анықтауға тырысады. Бұқаралық ақпарат құралдары жарыс туралы хабарлағанда осы суперделегаттардың бағалауларын жиі пайдаланады, нәтижесінде әртүрлі жаңалықтар көздерінен делегаттардың санын есептеуде айырмашылықтар туындайды.

Алғашқы науқан

Ең алғашқы кандидаттығын ұсынған кандидат - Майк Грэвел 2006 жылғы сәуірде. Дегенмен, 2008 жылғы президенттік сайлауға үміткерлердің күресі 2006 жылғы аралық сайлаулардан кейін ғана шын мәнінде басталды. 2006 жылғы қараша мен 2007 жылғы ақпан аралығында тоғыз маңызды кандидаттар өздерінің науқандарын ашты: Эван Бэйх – зерттеу комитеті ретінде, Джо Байден, Хиллари Клинтон, Крис Додд, Джон Эдвардс, Деннис Кучинич, Барак Обама, Билл Ричардсон және Том Вильсак. Мүмкін үміткерлер Джон Керри, Ал Гор, Расс Фейнгольд, Том Дэшл, Уэсли Кларк, Сэм Нанн, Марк Уорнер және Ал Шарптон үміткер болуды қарастырғанмен, ақырында номинацияны алудан бас тартты. Бэйх 2006 жылғы 16 желтоқсанда үміткерлікке түспейтінін мәлімдеп, жарыстан шықты. Көп ұзамай Вильсак 2007 жылғы ақпан айында жарыстан бас тартты. 2007 жылдың бірінші үш айында Клинтон мен Обама әрқайсысы 20 миллион доллардан астам қаржы жинады, ал Эдвардс 12 миллион доллардан астам жинады. Үш кандидат тез арада номинация бойынша көшбасшыларға айналып, 2007 жылдың соңына дейін осы мәртебесін сақтап қалды. 21 қарашада Обама Опра Уинфридің алғашқы штаттарда оның үгіттеушісі болатынын жариялады, бұл жұлдыздың қолдауы сайлаушылардың пікіріне көп әсер етпесе де, Уинфридің қатысуы Обамаға үлкен, ынталы аудиторияны қамтамасыз етеді деген болжамдарға орын берді. Опраның алғашқы кездесуі Айова штатында болады деген хабар тарағаннан кейін, желтоқсанның басында жарияланған сауалнамалар Обаманың осы шешуші штатта көш бастап бара жатқанын көрсетті. Содан кейін 8 желтоқсанда Опра Обаманың сайлауалды науқанын қолдау үшін үш штаттық турнеге шықты, онда ол Айова, Нью-Гэмпшир және Оңтүстік Каролина штаттарында рекордтық көп көрермен жинады және науқан жолындағы кез келген адамнан «әлдеқайда ойлы, тиімді және сенімді» деп сипатталды. Опра-Обама турнесі саяси жаңалықтардың басты тақырыбына айналып, Клинтонның Айова штатындағы басымдығын қайтару қабілетіне күмән тудырды. Уинфри науқанына қатысқаннан кейін екі аптадан аспайтын уақыт ішінде жарияланған сауалнамада Обаманың Айова штатында бұрынғыдан да жоғары танымалдыққа ие болғаны анықталды. Жыл соңында, 31 желтоқсанда, Клинтон суперделегаттар арасында айқын басымдыққа ие болды және ол ұлттық сауалнамаларда 42% ықтимал дауыс берушілермен, Обамадан 23% және Эдвардстан 16% артық дауыс жинады. Дегенмен, Эдвардс пен Обама алғашқы жарыстардағы штаттық сауалнамаларда, соның ішінде Айова штатындағы сайлауда жақын нәтижелер көрсетті, онда соңғы сауалнамада Обама 31% дауыспен, Клинтон 30% дауыспен, Эдвардс 26% дауыспен, Байден 5% және Ричардсон да 5% дауыспен көш бастады.

The earliest significant candidate to launch their candidacy was Mike Gravel in April 2006. However, for the most part, the race for the 2008 presidential nomination did not truly begin in earnest until after the 2006 midterm elections. Between November 2006 and February 2007, nine major candidates opened their campaigns: Evan Bayh as an exploratory committee, Joe Biden, Hillary Clinton, Chris Dodd, John Edwards, Dennis Kucinich, Barack Obama, Bill Richardson, and Tom Vilsack. Potential candidates John Kerry, Al Gore, Russ Feingold, Tom Daschle, Wesley Clark, Sam Nunn, Mark Warner, and Al Sharpton reportedly considered running but ultimately declined to seek the nomination. Bayh said he would not seek the nomination on December 16, 2006, and withdrew from the race. Soon Vilsack dropped out in February 2007. During the first three months of 2007, Clinton and Obama raised over $20 million each, while Edwards raised more than $12 million. The three candidates quickly became the frontrunners for the nomination, a status they held all the way through the end of 2007. On November 21, Obama announced that Oprah Winfrey would be campaigning for him in the early primary states, setting off speculation that, although celebrity endorsements typically have little effect on voter opinions, Winfrey's participation would supply Obama with a large, receptive audience. As word spread that Oprah's first appearance would be in Iowa, polls released in early December revealed that Obama had taken the lead in that decisive state. Then, on December 8, Oprah kicked off a three state tour supporting Obama's campaign, where she drew record setting crowds in Iowa, New Hampshire, and South Carolina, and was described as "more cogent, more effective, more convincing" than anyone on the campaign trail. The Oprah Obama tour dominated political news headlines and cast doubts over Clinton's ability to recover her recently lost lead in Iowa caucus polls. A poll released less than two weeks after Winfrey campaigned found that Obama had achieved more popularity in Iowa than ever recorded before. At year's end, on December 31, Clinton held a substantial lead in superdelegates, and she was leading in the national polls with 42% of likely voters, over Obama with 23%, and Edwards with 16%. However, Edwards and Obama remained close in state polls for the early contests, including the Iowa caucuses, where the final polling average had Obama leading narrowly with 31%, over Clinton with 30%, Edwards with 26%, Biden with 5%, and Richardson also with 5%.

Ақпан айының ортасындағы байқаулар

Келесі аптада «Супер сейсенбіде» тең нәтижеге қол жеткізу Обаманы бірнеше ірі штаттардың демографиялық көрсеткіштері оған жақтап тұрған ақпандағы сайлауға жақсырақ орналастыратыны белгілі болды. 6 ақпанда, «Супер сейсенбіден» кейінгі күні Клинтон өзінің науқанына қаңтар айында 5 миллион доллар қарыз бергенін мәлімдеді. Бұл Обаманың қаржылық артықшылығы оған «Супер сейсенбіде» кейбір кең аумақты штаттарда ұйымдасуға және бәсекелесуге мүмкіндік бергенін көрсетті, бұл артықшылық алдағы айлар мен апталарда да жалғасатын болжанып тұрды. Жауап ретінде Клинтонның қолдаушылары 36 сағат ішінде 6 миллион доллар жинады, бірақ Обаманың науқаны олардан озды, 36 сағат ішінде 7,5 миллион доллар жинағанын жариялады және 2008 жылдың ақпан айының соңына дейін 500 мың жаңа демеушіні тартуды мақсат етті. ДеректерКонвенцияға делегаттардың дауыстарыКелісімге қатысушы делегаттардың дауыстары7819975226522610 ақпанМайн штатының сайлауы248321591595-12 ақпанШетелдегі демократтардың алғашқы сайлауы74114½2½4½2½12 ақпанКолумбия округінің сайлауы152439123132Мэриленд штатының сайлауы70289842284327Вирджиния штатының сайлауы83181015429542919 ақпанГавайи штатының сайлауы20929146146Висконсин штатының сайлауы74189242324232Жалпы454152606287½166½289½164½–Бүгінгі күнге дейін2,5836353,2201,323½1,222½1,352½1,216½Күткендей, Обама 9 ақпанда өткен үш іс-шарада жеңіске жетті, бұл нәтижелер бұрын дауыс берген ұқсас штаттардағы көрсеткіштерге сәйкес келеді деп есептелген. Содан кейін ол Клинтонның өз позициясын сақтап қалуға үміттенген Мэн штатында да сенімді жеңіске жетті. Сол күні Клинтонның науқаны оның кеңесшісі Пэтти Солис Дойл отставкаға кететінін хабарлады. Обаманың күшеюі келесі аптада да жалғасты, ол Потомак аймағындағы алғашқы сайлауда көптеген делегаттарды жеңіп алды және тіпті Флорида мен Мичиган штаттарын есепке алғанда, Клинтонға ең қолайлы болжам бойынша бүкіл ел бойынша дауыс беруде көш бастады. 13 ақпанда NBC News оны «Басты үміткер» деп жариялады. Клинтон демографиялық көрсеткіштері жағынан артықшылыққа ие Висконсин штатында жеңіске жетуге тырысты, бірақ Обама күткеннен де үлкен айырмамен жеңіске жетті. 11 күн ішінде ол 11 сайлауда жеңіске жетіп, келісімге қатысушы делегаттардың артықшылығын 120-ға арттырды. Айдың соңына қарай Обаманың 1192 келісімге қатысушы делегаты болды, ал Клинтонның – 1035. Ол суперделегаттар арасындағы айырмашылықты да қысқарта бастады, бірақ Клинтон суперделегаттардың арасында 240–191 есебімен көш бастады. Клинтонның науқаны ақпан айындағы сайлау нәтижелерін азайтуға тырысты, ал кандидат сайлау түндеріндегі сөздерінде жеңіліске мойындаудан бас тартты. Оның кеңесшілері оның алдағы штаттарда үлкен жеңіске жеткені жағдайда ғана жағдайды өзгерте алатынын мойындады.

In the following week, it became clear that a tie on Super Tuesday would leave Obama better positioned for the upcoming contests in February, where the demographics of several large states seemed to favor him. The day after Super Tuesday, February 6, Clinton announced that she had personally lent her campaign $5 million in January. It became clear that Obama's financial advantage had allowed him to organize and compete in some broader states on Super Tuesday, an advantage that was likely to continue in the upcoming months and weeks. In response, Clinton's supporters raised $6 million online in 36 hours, but Obama's campaign upped the ante, announcing their own total of $7.5 million in 36 hours and starting a new goal of reaching 500,000 new contributors in 2008 by late February. DetailsDelegate votes to the conventionPledged delegate vote count78199752265226February 10Maine caucuses24832159159February 5–12Democrats Abroad primary74114½2½4½2½February 12D. C. primary152439123132Maryland primary70289842284327Virginia primary831810154295429February 19Hawaii caucuses20929146146Wisconsin primary74189242324232 –Total454152606287½166½289½164½ –To date2,5836353,2201,323½1,222½1,352½1,216½

As expected, Obama swept the three nominating events on February 9, which were thought to favor him based on the results in similar states that had voted previously. He then scored a convincing win in Maine, where Clinton had hoped to hold her ground. The same day, Clinton's campaign announced that campaign advisor Patti Solis Doyle would resign. Obama's momentum carried throughout the following week, as he scored large delegate gains in the Potomac primaries, taking the lead in the nationwide popular vote, even under the projection most favorable to Clinton, with Florida and Michigan included. NBC News declared him "Mr. Frontrunner" on February 13. Clinton attempted a comeback win in the demographically more favorable state of Wisconsin, but Obama won again by a larger margin than expected. In 11 days, he swept 11 contests and extended his pledged delegate lead by 120. By the end of the month, Obama had 1,192 pledged delegates to Clinton's 1,035. He also began closing the gap in superdelegates, although Clinton still led among superdelegates by 240–191. Clinton's campaign tried to downplay the results of the February contests, and the candidate refused to acknowledge the losses in her speeches on election nights. Her advisers acknowledged that she would need big wins in the upcoming states to turn the race around.