Кіріспе

Директор; сотталған танымал адам өлтіруші (1923–2012)

Жан Струвен Харрис (27 сәуір 1923 – 23 желтоқсан 2012) Вирджиния штатының Маклин қаласындағы қыздарға арналған Мадейра мектебінің директоры болды. Ол 1980-ші жылдардың басында бұрынғы жарына, белгілі кардиолог және бестселлер болып табылатын «Толық Скарсдейл медициналық диетасы» кітабының авторы Герман Тарноверді өлтіргені үшін сотталып, кінәлі деп танылды. Бұл жағдай «Мені өлтіру танымал етті» телешоуында көрсетілген.

Өмірбаян

1923 жылы 27 сәуірде Чикаго қаласында Альберт және Милдред Струвеннің отбасында Жан Струвен болып дүниеге келген Харрис төрт баланың екіншісі болды. Ол Огайо штатының Шейкер-Хайтс қаласындағы Лорел мектебінде оқыды, содан кейін Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы Смит колледжінде білім алды. 1945 жылы Смит колледжін экономика мамандығы бойынша magna cum laude деген жоғары жетістікпен бітірді. Колледжден кейін ол Джим Харриске тұрмысқа шығып, 1952 жылға дейін екі ұлды болды. 1965 жылы Харрис күйеуінен ажырасып, ол 1977 жылы қайтыс болды. Харрис кардиолог Тарновермен (кейіннен ол жариялаған танымал диеталық кітабының арқасында "Скарсдейл диеталық дәрігері" деп танылды) 1966 жылдың желтоқсанында, ажырасқаннан кейін бір жыл өткен соң танысты. Олар содан кейін 14 жылға созылған қарым-қатынас бастады. Тарновер Харриске сыйлықтар мен экзотикалық демалыстар сыйласа да, осы жылдар ішінде басқа да әйелдермен қарым-қатынаста болды. Харрис Вирджиния штатының Маклин қаласындағы қыздарға арналған Мадейра мектебінің директоры қызметін атқарды, сонымен бірге Тарновермен қашықтықтан қарым-қатынасын жалғастырды. Харрис Тарновердің басқа қарым-қатынастары туралы білді, ол оларды одан жасырмады. Тарновер бірнеше жыл бойы Харриске көптеген дәрі-дәрмектерді, соның ішінде метамфетаминдерді тағайындады. 1970 жылдары Тарновер өзінен отыз жылға жуық кіші, ажырасқан Линн Трифоросты Скарсдейл медициналық орталығында хатшы-рецепционист ретінде жұмысқа алды. Содан кейін Тарновер Трифоросқа құмар болды.

Өлім

1980 жылдың қыс соңында Мадейра студенттері демалысқа дайындалып жатқанда, кейбіреулері Мадейраның педагогтары мен директорын айыптап, "отырыс" түрінде наразылық акциясын ұйымдастырды. Харрис студенттердің бұл әрекеттеріне алаңдады. 9 наурыз күні кешке Мадейра оқытушылары оның мұңды және жақын арадағыдай көрінбейтінін байқады. Кейіннен ол білмей тұрып, бір дәріге тәуелді болғаны анықталды. 1980 жылдың 10 наурызында Харрис Вирджиниядағы Мадейра мектебінен Нью-Йорктегі Пурчэйстегі Херман Тарноуэрдің үйіне дейін бес сағаттық, 264 мильдік сапар жасады, ол өзімен бірге .32 калибрлі револьвер алып жүрген. Кейін ол Тарноуэрмен жеке сөйлескен соң, өзін-өзі өлтіруді жоспарлағанын айтты. Үйге келгенде ол жатақ бөлмесінде Триффоростың іш киімін көрді. Олар арасында дау болды, сонда Тарноуэр оған: "Құдай-ау, Жан, сен ақылдан асыпсың! Кетіп қал!" деді деген сөз бар. Харрис Тарноуэрге өзін өлтіретінін айтқанда, олардың арасында тапанша үшін күрес болды деп Харис мәлімдеді. Прокурорлар оның бұл сөзін жоққа шығарды, оның Тарноуэрмен кездеспей тұрып, қалтасына қосымша оқтар салып алғанын атап өтті. Харрис Тарноуэрді жақын арадан төрт рет атты. Кейіннен ол жоғарғы қабаттағы жатақ бөлмесінен көмек шақыруға тырысқанын, бірақ телефон істемегенін хабарлады. Ол Тарноуэрдің үй қызметкері оқ атылған дыбысты естіп полицияға хабар бергенін білмей, көмек іздеу үшін көлігімен кетіп қалды. Харрис полиция машиналарының Тарноуэрдің үйіне қарай келе жатқанын көрді. Ол көлігін кері бұрып, полиция машиналарының соңынан үйіне дейін жүрді. Оны екінші дәрежелі кісі өлтіру қылмысы бойынша ұстап, айып тағылды. Ол өзін кінәлі деп танымады, оқ ату оқиғасы абайсызда болғанын, Тарноуэр тапаншаны тартып алуға тырысқанда оқ кездейсоқ оқталғанын және бірнеше рет атылғанын мәлімдеді.

Құқықтық қорғау және сот

Харрис ағасы мен апалары жинаған 80 000 долларлық кепіл төленген соң босатылды және психиатриялық сараптама мен емделу үшін Порт-Честердегі Біріккен ауруханаға жатты. Одан кейін ол өзінің қорғанысын жоспарлау үшін адвокаттар Джоэл Аурну мен Бонни Стингарттың қызметін пайдаланды. 1980 жылғы 21 қарашада іс Нью-Йорк штатының Уайт-Плейнс қаласындағы Вестчестер округі сотында қарастырылды. Сот процесі 14 аптаға созылды, бұл штат тарихындағы ең ұзақ сот процестерінің бірі болды. Нью-Йорк баспасөз бұл сот процесін сенсациялық етіп көрсетті және Харрис есімі елдің түкпір-түкпіріне танылды. Харрис куәгерлер алдына шығып, өзін қорғау үшін ұзақ куәлік берді, бірақ қазылар оның оқ атудың кездейсоқ болғаны туралы айтқанына сенбеді және сегіз күнге созылған кеңесуден кейін оны екінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапты. Осылайша Харрис Тарновердің өсиеті бойынша оған қалдырған 220 000 долларды мұраға алуға заңды құқығы болмады. Харрис Тарноверді қасақана өлтірмегенін тұрақты түрде айтып келді. Кейіннен Джоэл Аурну клиентіне жазаны жеңілдету үшін кінәсін мойындауға кеңес бергенін айтты, бірақ ол бас тартты. Қорғау толық ақталуға ұмтылғандықтан, қазылар алдында Харриске адам өлтіруде кінәлі деп тану мүмкіндігі берілмеді, сондай-ақ Харристі тексерген және емдеген психиатриялық денсаулық сақтау мамандары куәгер ретінде шақырылмады. Сот судьясы Рассел Р. Леггет оны Вестчестер округіндегі Бедфорд-Хиллз әйелдер түзету мекемесіне кемінде 15 жылдан өмір бойына дейін жазалауға бұйырды. Сот шешімінен кейін көптеген шағымдар түсті, бірақ жоғары соттар оның әділ сотталғанын анықтады. Түрмеде жазасын өтеу кезінде Харрис мекемедегі басқа тұтқындардың білімін арттыруды мақсат етті. Ол әйелдерге түрмеде жүріп GED немесе жоғары білім алуға мүмкіндік беретін бағдарламаларды ұйымдастырды. Одан бөлек, ол тұтқындарға ата-аналыққа қатысты сабақтар берді және түрмедегі балаларға арналған балабақша құрды. Лос-Анджелес округінің бас патологоанатомы Томас Ногучи баллистика және қан іздері жөніндегі сарапшы Герберт МакДоннеллмен бірге Ногучидің 1985 жылғы "Кең ауқымдағы патологоанатом" кітабында осы істі талдады. Кітаптағы "Хайға деген махаббат" деген тарауда екеуі де Харристің екінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі емес екеніне және Харрис пен Тарновердің пистолет үшін күрескеніне, Тарновер пистолетті Харристен тартып алмақ болғанына келісті. Олардың дәлелдері пайдаланылмаған полиция суреттеріне және төрт жыл бойы сақталған 1984 жылғы қылмыс орнының тексеруіне негізделген. Харрис сотталғаннан кейін он бір жыл өткен соң, губернатор Марио Куомо 1992 жылғы 29 желтоқсанда оның қалған жазасын жеңілдетті, өйткені ол төрттік айналмалы жүрек операциясына дайындалып жатқан болатын. Ол шартты түрде босатылып, бастапқыда Нью-Гэмпширдегі шатырға орналасуды жоспарлаған, бірақ кейін Коннектикут штатының Хамден қаласындағы Уитни зейнеткерлер үйіне көшіп кетті.

Өлім

Харрис 2012 жылғы 23 желтоқсанда Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы көмектесетін тұрғын үй орталығында 89 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Оның Дэвид және Джимми атты ұлдары қалды.

Мәдени сілтемелер

Харристің оқиғасы 1982 жылы Диана Триллингтің «Миссис Харрис» кітабында, ал 1983 жылы журналист Шана Александрдың «Көп әйел: Жан Харрис пен доктор Герман Тарноуэрдің жасырын тарихы» кітабында баяндалды. Харриске қатысты сот процесі 1981 жылы «Халыққа қарсы Жан Харрис» телефильмінде бейнеленді. Ол Элен Берстин сомдады, ол «Эмми» және «Алтын глобус» сыйлықтарына ұсынылды. Кейіннен Берстин 2005 жылы Аннет Бенинг Жан Харрис рөлін сомдаған «Миссис Харрис» фильмінде Тарноуэрдің бұрынғы сүйіктісінің рөлінде камео түсіп, тағы бір «Эмми» сыйлығына ұсынылды. 2005 жылы HBO Films компаниясы түсірген фильм Харрис пен Тарноуэрдің қарым-қатынасын басынан соңына дейін, сот процесін қоса, көрсетеді. Бен Кингсли Бенингпен бірге Тарноуэр рөлін сомдады. Бенинг пен Кингсли фильм үшін «Эмми» және «Алтын глобус» номинацияларын алды. 1995 жылы шыққан «Долорес Клейборн» фильмінде журналист қызы Дженнифер Джейсон Ли анасы Кэти Бейтстен күйеуін неліктен өлтіргенін сұрайды. Сонда қызы: «Ана, қатты ренжіме. Мен бірде Жан Харриске де осы сұрақты қойғанмын». 1997 жылы «Джорджтың жазы» атты «Сейнфелд» эпизодында Ракель Уэлч Харрис рөлін сомдайды, ол «Скарсдейл Сюрпризі» атты, сыйлық жеңіп алған ойдан шығарылған мюзиклде ойнайды. Харрис пен Тарноуэр Кристин Лавиннің «Таңғы асқа салқын пицца» әнінде еске алынады. 2013 жылдың 4 қазанындағы «Қауіпті әйелдер» бағдарламасы Харрис пен Тарноуэрдің танысуынан бастап, оның өліміне дейінгі оқиғасын баяндайды. Эпизодтың аты – «Кек алу». Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы Смит колледжіндегі София Смит коллекциясында Харриске қатысты құжаттардың жинағы сақталады. Барбара Уолтерс жылдар бойы Харриспен бірнеше сұхбат жүргізді. 2015 жылдың 16 қарашасында Уолтерс «Американдық скандалдар» бағдарламасында «Жан Харрис: директор-қатқасыр» деп аталатын эпизодты көрсетті.