Кассим Чилумфа: Малави саяхатшысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Кассим Чилумпа (29 қараша 1959 жылы туған) – малавилік саясаткер, 2004 жылдың маусымынан 2009 жылдың мамырына дейін Малави вице-президенті болған. Кейіннен президент Джойс Банданың кезінде 2012 жылдың сәуірінде энергетика және кен өндіру министрі болып тағайындалды.

Ерте өмір

Чилумпа Орталық Малавидегі Маленгачанзи басшысының аймағында, Нкотакота қаласынан шамамен 8 километр қашықтықтағы Чиутула ауылында туған.

Білім

Чипумпа Чисоти және Нхотакота ЛИА мектептеріндегі бастауыш мектептерде білім алды, кейіннен мектеп сертификатын тапсырған Нхата Бей орта мектебінде орта білім алды. Содан кейін ол Малави университетінің Канцлер колледжінде заң мамандығы бойынша білім алды (LL.B). Бітірген соң Чилумпа Малави үкіметінің Әділет министрлігінде бір жыл жұмыс істеді. Ол Ұлыбританиядағы Халл университетінде заң магистрі және докторлық диссертациясын оқуға стипендия жеңіп алды. Кейіннен ол Малави университетінде оқытушы болып қайта оралды. Бірақ 10 ақпанда жоғары сот Чилумпаның жұмыстан босатылуын тоқтатуға қатысты шешім шығарды, себебі Конституциялық сот вице-президентті босату үшін парламенттің келісімі қажет пе, жоқ па деген мәселені қарастыруда еді. Чилумпа 2006 жылдың 28 сәуірінде өз үйінен мемлекеттік қасаққа алынып, Лилонгвеге қамауға жіберілді. Ол Юсуф Матумала мен Рашид Нембомен бірге Мутариканы өлтіруге сөз байласты деген айып тағылды. Чилумпаның адвокаты клиентіне босануға кепілдік беруге тырысып жатқанын мәлімдеді, ал UDF бұл тұтқындауды саяси қуғын-сүргін деп бағалады. Чилумпаның сот процесі 2007 жылдың 30 қаңтарында басталды. Ол Мутариканың Демократиялық прогрессивтік партиясына (ДПП) қосылудан бас тартқаны үшін саяси қуғын-сүргінге ұшырағанын айтты және сотта бастапқыда жауап беруден бас тартты. Нембоға тағылған айыптар алынып тасталды. Чилумпа 2009 жылғы сайлауда UDF-тің президенттік кандидаттығына үміттенеді, бірақ 2008 жылдың 24 сәуірінде өткен партия съезінде ол Бакили Мулузиге қарсы 38 дауысқа 1950 дауыспен жеңіліп қалды. Мулузи номинацияны жеңіп алғаннан кейін Чилумпаға қарсылас болғаны үшін алғыс айтты. Алайда, Чилумпа бұл процеске сын көзбен қарады, бұл оның UDF-тен алшақтауының бастауы болды. Парламентке бес жылдық үзілістен кейін Чилумпа 2009 жылдың мамырындағы парламент сайлауында Нхотакота Оңтүстік сайлау округінде тәуелсіз кандидат ретінде қатысты, бірақ ол әлі де үй қамауында болды. Ол сайлауда UDF кандидат Фахад Ассаниді жеңді. Жаңа парламенттік сессияда ант берген кезде ол үкіметтік жақта отыруды жөн көрді. Ол Мутариканың ДПП-сына қосылуға ниетті екенін мәлімдеді, себебі халық ДПП-ны парламенттік көпшілікпен қолдады. Сол күні ол Энергетика және Тау-кен министрі болып тағайындалды.

Chipumpha was educated at primary schools within the Chisoti and Nkhotakota LEA schools and subsequently completed secondary education at Nkhata Bay Secondary School where he passed School Certificate Examinations. He then went on to pursue a degree in Law (LL. B) at Chancellor College, University of Malawi. Upon graduation, Chilumpha worked for a year in the Ministry of Justice for the Malawi government before winning a scholarship to study for a Master's and PhD programme in law at the University of Hull in the United Kingdom. Later, he returned to University of Malawi as a lecturer. On 10 February, however, a high court granted an injunction to prevent Chilumpha's dismissal until the Constitutional Court could decide on whether parliamentary approval was necessary for the vice president to be dismissed. Chilumpha was arrested at his home on 28 April 2006 for alleged treason and was transferred to custody in the capital, Lilongwe. Chilumpha was accused of conspiring with Yusuf Matumula and Rashid Nembo to have Mutharika assassinated. Chilumpha's lawyer said that he was seeking bail for his client, and the UDF described the arrest as political persecution. Chilumpha's trial began on 30 January 2007. He said that he was facing political persecution because of his refusal to join Mutharika's party, the Democratic Progressive Party (DPP), and in court he initially refused to enter a plea. Charges against Nembo were dropped. Chilumpha sought the UDF's nomination as its presidential candidate for the 2009 election, but at the party's convention on 24 April 2008, he received only 38 votes against 1,950 votes for Bakili Muluzi. After winning the nomination, Muluzi thanked Chilumpha for presenting a challenge. Chilumpha, however, was critical of the process, and this marked the beginning of his movement away from the UDF. After five years away from Parliament, Chilumpha ran in the May 2009 parliamentary election as an independent candidate in Nkhotakota South Constituency, although he was still under house arrest. He defeated UDF candidate Fahad Assani in the election. When he was sworn in as an MP for the new parliamentary term, he chose to sit on the government benches. He then stated that he would be interested in joining Mutharika's DPP because the people had endorsed the DPP by giving it a parliamentary majority. He was appointed to the Cabinet as Minister of Energy and Mining on the same day.