Кіріспе
Federal Way – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Кинг округіне қарасты қала және Сиэтл қалалық аймағының бір бөлігі. Округтағы ең соңғы құрылған қалалардың бірі Федеральдік жол, Вашингтонда халық саны бойынша 10-шы, ал Кинг округінде 5-ші орында тұр.
Тарих
Бастапқыда орман шаруашылығымен айналысатын елді мекен болған бұл аймақ 1929 жылы мектеп округіне сілтеме жасау үшін «Федеральді жол» деп аталды. Атау АҚШ-тың 99-шы тас жолынан (қазіргі 99-шы мемлекеттік тас жолы немесе Тынық мұхитының оңтүстік тас жолы) шыққан, ол федералдық деңгейде бекітілген және штат арқылы өтіп, Сиэтлді Такомамен байланыстырған. 1929 жылы бес мектеп бірігіп, №210 мектеп округін құрды және 1930 жылы ашылған, мектеп округіне атын берген «Федеральді жол» орта мектебінің құрылысын жоспарлады. Жергілікті сауда-өнеркәсіп палатасы 1950 жылдардың басында бұл атауды қабылдады. Қала құруға жасалған әрекеттер 1971, 1981 және 1985 жылдары сәтсіз аяқталды. Алайда, 1990 жылдың 28 ақпанында сайлаушылар қала ретінде құруға және екі аумақты байланыстыратын Пизли Каньон тас жолының бір бөлігін қосуға келісім берді. Бұл аннексия қалаға 20 000 адам мен шамамен 18 шаршы километр (75 км²) жер қосты, нәтижесінде Вашингтон штатында халық саны бойынша алтыншы ірі қала пайда болды – 106 000-нан астам тұрғыны және 29 шаршы километр (75 км²) аумағы бар. 2007 жылдың 21 тамызында Шығыс Федеральді жол аннексиясы бойынша ұсынылған аймақтың тұрғындары Федеральді жолға қосылуға 66 пайызға 34 пайызбен қарсы дауыс берді. Жоспарға қарсылар, Кинг округінің тікелей басқаруында қалуды жақтады, аннексия салықтарды арттырып, тығыздықты ұлғайтады деп қорқытты. Бірақ, жобаның жақтастары салықтар мен төлемдер өзгермейтінін көрсететін зерттеулер ұсынды. 2011 жылы аннексияға қарсылар Кинг округінен осы аумақты қалашық деп белгілеуді сұрады. Бұл штаттың конституциясында көзделген, бірақ штаттың басқа еш жерінде кездеспейтін, нақты анықталмаған муниципалдық құрылым. Жоспар бойынша, қалашық мәртебесі аймақты аннексиялауға кедерес жасайтын болып, оған Пизли Каньон қалашығы деген ат берілетін еді. Кинг округі кеңесі бұл ұсынысты қарастырмады, ал округтік сайлау комиссиясы топтың ұсынысын дауысқа салудан бас тартты.
География
Федеральді жол Кинг округінің оңтүстік-батыс бұрышында (47.312960, −122.339173) орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және су. Қалада бірнеше көл бар, оның ішінде Стил көлі және Килларни көлі.
Экономика және аттракциондар
2014 жылға дейін Федеральді жол әлемдегі ең ірі жұмсақ ағаш алқаптарының жеке меншік иесі – Weyerhaeuser компаниясының орналасқан жері болды. Weyerhaeuser Федеральді жолдағы жерлерінің көп бөлігін, соның ішінде екі ботаникалық бақ – Рододендрон түрлері қоры мен ботаникалық бақ және Тынық мұхиты бонсай мұражайын көпшілікке ашты. 2014 жылы компания Федеральді жолдағы штаб-пәтерін босататынын хабарлады. Қала басшылары осы орналасқан жерді әлеуетті колледж кампусы үшін пайдалануды ұсынды. Федеральді жол сонымен қатар World Vision International ұйымының АҚШ-тағы штаб-пәтерін де қамтиды. Қаланың тағы бір тартымды жері – Вейерхаузер Кинг округінің су орталығы, онда Олимпиада стандартындағы бассейн бар. Бұл бассейн 1990 жылғы Жақсылық ойындары мен 2012 жылғы АҚШ Олимпиадасының жүзу және су спорты түрлерінен іріктеу жарыстарында қолданылды. Celebration Park (Мереке паркі) спорт алаңдарымен, ойын алаңымен және орманды жолдармен жабдықталған. Қала көл жағалауында және тұрғын аудандарда көптеген саябақтарды, ойын алаңдарын және жолдарды дамытты. Оңтүстік Даш Пойнт жолынан тыс орналасқан PowellsWood Garden (Пауэллсвуд бақшасы) ерекше құрылымдық егістерімен және көп жылдық гүлзарларымен танымал. Бұл жерді 1993 жылы Монте мен Дайан Пауэлл қаланың қарқынды дамып келе жатқан аймағында жасыл кеңістікті сақтау мақсатымен сатып алды. Аймақтағы ең ірі ойын-сауық паркі – Wild Waves Theme & Water Park (Уайлд Вейвс ойын-сауық және су паркі) 1977 жылы қаланың оңтүстік жағында ашылды. Бұл Сиэтл аймағындағы жалғыз тұрақты ойын-сауық паркі. Six Flags компаниясы Wild Waves паркін 2000 жылдың желтоқсан айында сатып алды. Бірақ, сатылымның төмендеуіне байланысты, Six Flags 2007 жылдың сәуірінде паркті Джексонвилл қаласындағы Parc Management LLC компаниясына 31,75 миллион долларға сатты. Федеральді жол 1990 жылдардағы жартылай қалалық дамуымен танымал, оның ерекшелігі – ландшафтылық дизайнда жасалған, көшеден тыс орналасқан көп қабатты тұрғын үй кешендері мен сауда орталықтары. Қаланың жалғыз жабық сауда орталығы – The Commons at Federal Way, Оңтүстік 320-шы көше мен Тынық мұхиты тас жолының (Мемлекеттік трасса 99) бойында, қаланың негізгі Interstate 5 магистралінен шығу орнының жанында орналасқан.
Қала орталығында мұнаралар салу жобалары
2007 жылы Федерал-Уэй қаласы бұрын AMC Theatres кинотеатры пайдаланған орталық учаскені сатып алып, United Properties және Alpert Capital есімді екі құрылыс компаниясынан жаңа салынған транзиттік орталыққа жақын жерде көп мақсатты мұнара жобасын жасау туралы ұсыныстар сұрады. Мұндай жоба жақын орналасқан Кент қаласындағы Кент станциясы сияқты ұқсас көп мақсатты құрылыстарды жалғастырады. Қала келісімшартты United Properties компаниясының «Симфония» жобасына берді, ол төрт 15–22 қабатты мұнаралардан, сауда және кеңсе кеңістіктерінен, 900 тұрғын үй бірлігінен және қала орталығындағы үлкен саябақтан тұрады. Жерді United Properties компаниясына беру және бірінші мұнараның құрылысын бастау 2008 жылдың ортасына жоспарланған. Алайда, 2008 жылдың шілдесінде United Properties сатып алу келісімшартының мерзімін бір жылға ұзартуды сұрады, себебі несие және тұрғын үй нарықтарында қажетті қаражатты алу қиындықтары туындады. 2009 жылдың тамызында United компаниясы «Симфония» жоспасын тоқтатып, оның орнына учаскеде сахналық өнер орталығын салуды ұсынды, бірақ қала бұл ұсынысты қабылдамады. 2009 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Кореяның Lander Korus компаниясы United компаниясымен бірлесіп жобаға қосылды. Korus қаладағы ықпалды корей халқының және шетелдік инвестициялардың қызығушылығын тарту үшін ғимаратқа азиялық элементтер қосуды ұсынды. Бірақ 2010 жылдың шілдесінде United пен Korus жобаны аяқтау үшін бес рет мерзімді ұзартқаннан кейін, қала келісімді басқа корей құрылыс компаниясы Twin Development-ке берді, ол басқа учаскеде ұқсас жобаны жоспарлаған болатын. Жаңа құрылысшы екі 45 қабатты және бір 35 қабатты аралас мақсаттағы мұнарадан тұратын жаңа дизайн ұсынды. 2011 жылға қарай жаңа құрылысшылар қаржыландыру қиындықтарын айтып, мүлікті әлі де сатып алуға тиіс еді және қаладан жердің жетінші мерзімді ұзарттуын алды, ол 2011 жылдың наурыз айында аяқталды. Құрылысшылар қаланың жақында берген EB-5 визасының талапкерлігіне сүйеніп, тұрақты тұру құқығына ие болу үшін шетелдік инвестицияларды тартуға үміттенеді. 2011 жылдың 1 ақпанына қарай бұл келісім де күшін жойды, себебі құрылысшы қаңтар айының соңына дейін талап етілген эскроу салымдарын жасауға үлкермеді. 2011 жылы қала дамытылмаған учаске үшін жаңадан баға сұранысын жаңартты және үш ұсыныс алды. Қала ақырында Arcadd компаниясы ұсынған «Кристалл сарай» жобасын таңдады, ол көп қабатты шыныдан тұратын мұнаралар кешені, ондағы кейбір мұнаралар 20 қабаттан жоғары қарай сыртқа қарай иілген, ал төменгі жағында кең сауда және қоғамдық кеңістік павильоны бар. Алайда, құрылысшылар бастапқы мерзімге дейін қаржыны ала алмады. Arcadd компаниясының қажетті ақшаны алуына мүмкіндік беру үшін мерзімді сегіз айға ұзартқаннан кейін, ешқандай прогресс байқалмағандықтан, қала басқа жоспармен жүруге шешім қабылдады. 2013 жылдың мамыр айына қарай қала орталығында парк және алаң кешенін салу жоспарлары жүзеге асырылып жатыр. 2014 жылы учаске қайтадан жабылды, AMC Theatres ғимаратының іргетасы сол жерде қалды, бірақ оның периметріне топырақ толтырылды. Парк 2014 жылдың басында «Town Square Park» деп аталды және ашылды. Қазіргі уақытта бұл жерде тұрақты саябақтың дизайнын жасау жоспары қарастырылуда. Қала орталығындағы саябақтың солтүстігінде бұрын «Toys "R" Us» дүкені орналасқан биік учаске қала тарапынан сатып алынды, онда жоспарланған сахналық өнер және азаматтық орталық (PACC) орналасады. PACC ұсынысы қаржыландыру және өзін-өзі қамтамасыз ету мәселелеріне байланысты даулы болды (осыған ұқсас қалалық жоба, Federal Way Community Center, 2007 жылы ашылды және көптеген жылдар бойы шығынмен жұмыс істеді), бірақ қала басшыларының көпшілігі қолдады. Ол 2017 жылдың тамызында «Performing Arts & Event Center (PAEC)» ретінде ашылды. Сондай-ақ 2014 жылы, Ардагерлер күні қарсаңында қала Оңтүстік 320-шы көшеде Тынық мұхиты тас жолының оңтүстігінде және Пит фон Райхбауэр жолының оңтүстігінде 18 метрлік (60 фут) флагшток орнатты. Флагштокта ту ілінген. Туды Ардагерлер күнінде ресми түрде көтеру жоспарланған болса да, сол жылдың 29 қазанында қайтыс болған штат депутаты Роджер Фрименнің құрметіне қазан айының соңында флагштокқа кішкентай ту жартылай түсірілді. Оңтүстік 320-шы көшенің Тынық мұхиты тас жолынан 5-ші мемлекетаралық автокөлікке дейінгі бөлігі ардагерлердің құрметіне «Veterans Way» деп аталды.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы халық санағы бойынша қалада 101 030 адам және 36 005 үй шаруашылығы болды. +Федеральді жол, Вашингтон – Жаратылыстық және этникалық құрам. Ескерту: АҚШ-тың халық санағы испан тілділерді/латиноамерикандықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикандықтар нәсілдік категориялардан тысқарыда қарастырылып, жеке категорияға жатқызылады. Латиноамерикандықтар кез келген нәсілге жатуы мүмкін. Нәсіл / Этностық (NH = Испандық емес) 2000 жылғы саны2010 жылғы саны2020 жылғы саны2000 %2010 %2020 % Ақ нәсілді (NH) 55 05046 10238 89766,12%51,62%38,50% Қара немесе африкалық американдықтар (NH) 6 4398 40614 1777,73%9,41%14,03% Американың жергілікті халықтары немесе Алясканың жергілікті халықтары (NH) 6396255820,77%0,70%0,58% Азиялықтар (NH) 10 15612 52115 46912,20%14,02%15,31% Тынық мұхиты аралдарының халықтары (NH) 8402 3314 0311,01%2,61%3,99% Басқа нәсілді (NH) 1682075700,20%0,23%0,56% Бірнеше нәсілді (NH) 3 7014 6387 0384,45%5,19%6,97% Испандық немесе латиноамерикандықтар (кез келген нәсіл) 6 26614 47620 2667,53%16,21%20,06% Барлығы 83 25989 306101 030100,00%100,00%100,00%
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 89 306 адам, 33 188 үй шаруашылығы және 22 026 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 35 444 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – [мәлімет жоқ]. Халықтың нәсілдік құрамы: 57,5% ақ (соның ішінде 51,6% испандық емес ақ), 9,7% афроамерикалық, 0,9% американдық үндістер, 14,2% азиялық, 2,7% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 8,3% басқа нәсілдер және 6,6% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 16,2% құрайды. 33 188 үй шаруашылығының 35,9% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 46,7% -ында бірге тұратын жұбайлар бар, 14,0% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,7% -ында әйелі жоқ ерлер және 33,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,3% жеке адамдардан тұрады, ал 7,3% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,67 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,24 адамды құрайды. Қаладағы орташа жас 34,9 жас. Тұрғындардың 25,6% 18 жасқа дейінгілер, 10,2% 18-24 жас аралығындағылар, 27,7% 25-44 жас аралығындағылар, 26,1% 45-64 жас аралығындағылар және 10,3% 65 жастан асқандар. Қаланың жыныстық құрамы: 49,0% еркек және 51,0% әйел. Federal Way қаласындағы корей-американдықтардың саны 5,5% астам, яғни 2013 жылғы есеп бойынша 4978 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 28,2% 18 жасқа дейінгілер, 9,9% 18-24 жас аралығындағылар, 33,1% 25-44 жас аралығындағылар, 21,1% 45-64 жас аралығындағылар және 7,6% 65 жастан асқандар. Орташа жас 32 жасты құрайды. Әр 100 әйелге 96,8 еркек, ал 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 93,6 еркек шалысады. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 49 278 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 55 833 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 41 504 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 30 448 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 22 451 долларды құрайды. Халықтың 6,9% және отбасылардың 9,3% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,5% және 65 жастан асқандардың 6,5% кедейлікте өмір сүреді.
Үкімет
Federal Way қаласында әкім-кеңес үкімет формасы бар, онда жеті мүшеден тұратын қалалық кеңес бар. Кеңес мүшелері төрт жылдық екі кезеңге жалпы сайлау арқылы сайланады. Бастапқыда қалада кеңес-басқарушы үкіметі және тағайындалған қала басшысы болған, бірақ 2009 жылдың қараша айында өткен референдумнан кейін әкім-кеңес жүйесіне көшті. Бұрынғы кеңес мүшесі Джим Феррелл 2013 жылы әкім болып сайланды және 2017 және 2021 жылдары қайта сайланды.
Медиа
Federal Way қаласында «Federal Way Mirror» газеті жарық көреді. Қала туралы ақпарат Сиэтл және Такома қалаларындағы көптеген ірі бұқаралық ақпарат құралдарында да жарияланады.
Көлік
Federal Way Interstate 5 (I 5) арқылы 348-ші көше, 320-ші көше және 272-ші көшедегі түйіскендер арқылы қызмет көрсетеді; сондай-ақ Мемлекеттік жол 99 (SR 99), басқаша айтқанда Тынық мұхиты жолы деп аталады. 23rd Ave S көшесінде орналасқан Federal Way Transit Center 2006 жылы ашылды және автобус тасымалдарын ұсынады. Sound Transit-тің Link жеңіл рельстік жүйесін SeaTac қаласындағы Angle Lake станциясынан Federal Way Transit Center-ге дейін ұзарту жобасы (Federal Way Link Extension) жүргізілуде. Соңғы маршрут 2017 жылы мақұлданды және құрылыс 2020 жылы басталды. Бұл желі 2025 немесе 2026 жылы пайдалануға берілуі күтілуде.