Кіріспе
Кенмор – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Кинг округіне қарасты, Вашингтон көлінің ең солтүстік жағалауында орналасқан қала. Бұл қала Саммиш өзенінің құйылыс жерінде, Сиэтл қаласының орталығынан солтүстік-шығысқа қарай 12 миль (19 км), Ботелл қаласынан батысқа қарай 2 миль (3 км) қашықтықтағы қала маңындағы елді мекен. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 23 914 адамды құрайды. Кенмор әуе порты – АҚШ-тағы су ұшақтарына арналған ең ірі жолаушылар терминалы. Кенмор, жақын жерлермен 522 мемлекеттік тас жолы және Бёрк-Гилман жолы арқылы байланысады, екеуі де көл жағалауымен шығыстан батысқа қарай өтеді. Қала шекарасы солтүстікте Снохомиш округінің шекарасына дейін, ал оңтүстікте Сент-Эдвард мемлекеттік паркі мен Бастир университетінің оңтүстігіндегі Киркленд қаласымен шектеседі. Кенмордың ресми гүлі – далия, құсы – көк қаз, мәңгі жасыл өсімі – рододендрон.
Тарих
Вашингтон көлінен Исакуа сағасына дейінгі Саммамиш өзені аңғарында тарихи тұрғын Саммамиш халқы (сонымен қатар "s tah PAHBSH" немесе "талдар" деп те аталады), шамамен 1850 жылы 80-200 адамды құрайтын жағалау Салиш тобы өмір сүрген. Олардың ішінде "ssts'p abc" ("өзен бойындағылар") болды, олар өзеннің сағасына жақын екі ауылға қоныстанды – олардың үлкені "tlah WAH dees" қазіргі Кенмор мен Ботеллдің арасында орналасқан. Саммамиш халқы 1856 жылы Пьюгет бұғазы соғысынан кейін өз жерлерінен күштеп шығарылып, Порт-Медисон және Тулалип үнді резервацияларына көшірілді.
ХХ ғасырдың басында
Шотландиялық Джон Макмастерс және оның әйелі Энни 1889 жылғы мамыр айында Онтарио штатының Кенмор қаласынан Пьюгет саундқа келді. Макмастерс және оның бизнес-серігі Крис Круз Сквайрден жерді жалға алып, 1901 жылдың 1 қаңтарында Вашингтон көлінің солтүстік-шығыс жағалауында шифер жасау диірменін ашты. Өз қызметкерлері үшін диірменмен қатар компания қалашығын салған Макмастерс оны Канададағы бұрынғы туған қаласының атымен атады, ал ол қала Шотландиядағы ауылдың атымен аталып, 10 қаңтарда атауы тіркелді. 1903 жылға қарай Кенморда мектеп жүйесі мен пошта бөлімі құрылды, ал Макмастерс соңғысының алғашқы пошта бастығы болып тағайындалды. 1887 жылдан бері Сиэтл, Лейк-Шор және Шығыс темір жолы арқылы аймақтан жүк тасымалы темір жолы өткеніне қарамастан, қаланың алғашқы күндерінде көбінесе қайықпен келуге болады, 1906 жылдан бастап Сиэтл, Ботелл және Вудвинвилл қалаларына тұрақты паром қатынай бастады. Кейін қалаға жолаушылар темір жолы аялдамасы салынды. Сиэтл мен Ботелге алғашқы жақсартылған жол байланысы – Қызыл кірпіш жолы 1913 және 1914 жылдар аралығында ашылды, кірпіштер төселгеннен кейін автобус қызметі іске қосылды. Осының нәтижесінде Кенмор демалыс күндері бау-бақшамен айналысатын елге кеткендер үшін тамаша орынға айналды, жергілікті жер иелері Сиэтл тұрғындарына автомобильдері мен жасыл бағбандары бар "бау-бақша участаларын" сата бастады. 1920 жылдары мұнда кем дегенде екі қысқа ғұмырлы нудистік лагерь болды. Бірақ одан да қызықтысы – Тиым салудың әсері. Кенмор Сиэтлде жақсы елдік тамақтануымен және, одан да маңыздысы, жақсы елдік ішімдігімен тез танымал болды, себебі Сиэтлдің Жаз дәуірінің түнгі өмірінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін заңсыз алкоголь өндірісі дамыды. Ботелл Уэйдің сол кезде қала орталығынан солтүстікке қарай баратын бірнеше жақсартылған жолдардың бірі болғандықтан Сиэтлге салыстырмалы түрде жақын болғанымен, ол кіріс департаментінің қызметкерлері үшін көбінесе назардан тыс қалды. Вашингтон көліндегі Шутердің қонысындағы жол үйі – "Соқыр шошқа" Кенмордың ең танымал сыраханаларының бірі болды. Көл жағасында заңсыз арақ қажет болған жағдайда тез және оңай көлге тастауға болады. Көп адам осыдан күдіктенбеді, өйткені бұл атаудың өзі "сырахана" дегенді білдіретін кең таралған сленг еді. Бірақ оның танымал болуына қарамастан, "Шошқа" тіпті қаланың ең жаман салоны емес еді. Инглвуд тавернасындағы жиі зорлық-зомбылық пен төбелес осы мекемеге басқаша атау берді: "Қанды қасық". Бұл үш блок аумақтағы 30-дан астам түрлі мейрамханалар, би залдары, барлар мен клубтардан тұратын асханалар мен ойын-сауық архипелагы 1940 жылдарға дейін Кенмордың ерекшелігінің маңызды бөлігі болып қала берді.
Соғыстан кейінгі қайта құру
Ұлы депрессия басталғаннан кейін Кенмор президент Франклин Д. Рузвельттің «Елге оралу» бағдарламасы аясында жұмысшылардың шағын елді мекеніне айналды. Жұмыс прогресін басқару басқармасы (WPA) төлеген ақыға ие болған бірқатар жұмысшылар Кенмордың солтүстік-батыс бөлігіне қоныстанды, бұл аймақ WPA қолма-қол ақша орнына төлеген ваучерлердің құрметіне «Ваучервилл» деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кенморда АҚШ армиясының Nike Hercules зымырандық батареялары орналасты, бұл суық соғыс кезеңіндегі қорғаныс жоспарының бір бөлігі болды. Ядролық қарумен жабдықталған осы зымырандар, егер соғыс басталатын болса, Сиэтлді және айналасын совет бомбалаушыларынан қорғауға арналған. Олар 1974 жылы алынып тасталды. Соғыстан кейінгі кезең қала орталығын жақсы өзгертіп, қайта жарақтандырды. Бүгінде әлемдегі ең ірі гидроұшақтарға арналған әуежайлардың бірі болып табылатын Кенмор Әуе порты, «Соқыр шошқаның» бұрынғы орнынан көп ұзақ емес жерде ашылды. Кенмор Әуе компаниясы бүгінде Каскадияның су айдындарындағы бағыттарға қызмет көрсететін гидроұшақтар паркін басқарады. Сонымен қатар, Кенмордың Сиэтлге тым жақын орналасуы – қазіргі Сиэтл қала шегінен солтүстікке қарай 3 шақырым – оны соғыстан кейінгі тұрғын үй құрылысының алғашқы нысанасына айналдырды. Жаңа Uplake ауданындағы алғашқы участақтар 1954 жылы сатылды. Кенмор аймағындағы тұрғын үй құрылысы келесі бірнеше онжылдықтар бойына жалғасты, көбінесе соғыстан кейінгі қала маңы үлгісіне сәйкес жүрді. Өнеркәсіптік және коммерциялық өсім осы құрылыстың артынан тез ерді, және бірнеше онжылдықтар ішінде ескі Кенмордағы тамақтану және ішу орындарының көпшілігі жойылып, олардың орнына сауда орталықтары, өнеркәсіптік даму және тұрғын үйлер салынды. Алайда, осы жаңа құрылыстың бір бөлігі өзімен бірге тарихын әкелді: Кенмор қаласының орталығындағы Jewel Box ғимараты – Сиэтл әлемдік көрмесінің туындысы, 1962 жылдың қазан айында көрме аяқталғаннан кейін Сиэтл орталығынан Кенморға көшірілді. Қала 1996 жылы алғашқы жоғары оқу орнын алды, Сиэтлден Бастир университеті бұрынғы Сент-Эдвард семинариясының аумағына көшірілді.
Қалаларды біріктіру және қайта жаңғырту
Кенмор тұрғындары қаланың құрылғаннан бері көп рет қосылуды қарастырды; мұндай бірігуге жасалған бір дауыс 1954 жылы сәтсіз аяқталды. Алайда, 1990-шы жылдарда бұл идея кең қолдау тапты, ішінара 1990 жылғы Вашингтон штатының Өсуді Басқару туралы заңының қабылдануына жауап ретінде. 1995 жылы зерттеу комитетінің құрылуы көп ұзамай сәтті халық дауысына әкелді, ал қала алғашқы құрылғаннан кейін 97 жыл өткен соң, 1998 жылдың 31 тамызында ресми түрде құрылды. 2012 жылы Кенмор қаласы мен Кенмор Партнерс ЖШҚ даму келісімін тоқтатты. Келісім бұзылғаннан кейін Кенмор 2013 жылы бұрынғы тұрақ-саябақтың 4,75 акр жерін сатты, ал 2016 жылы Таун-сквердің солтүстігіндегі екі учаскені MainStreet Property Group LLC компаниясына аралас мақсаттағы ғимараттар салу үшін сатты. 2017 жылы Кенмор Таун-скверде «Хангар» деп аталатын қоғамдық орталықты ашты, бұл орталықты жұртшылық тегін резервтеуге болады. Кенмордың ең көне жолдары, қазір көбінесе округтік нөмірлеу жүйесімен белгілі, бастапқыда «Мысық мұрттары» жолы (61-ші даңғыл NE), Сквайр бульвары (кейін Қызыл кірпіш жолы, қазір Bothell Way / SR 522) және Ремингтон драйвы (NE 181-ші көше) сияқты дәстүрлі атаулары болған. Бұл дәстүрлі атаулар 2007 жылы қала орталығында қосымша атаулар ретінде қайта жаңартылды. 2009 жылы Кенмор 68-ші даңғылдың солтүстік-шығысы мен 181-ші даңғылдың солтүстік-шығысында жаңа қалалық әкімдіктің құрылысын бастады. Ғимарат LEED алтын сертификатын алды және энергияны үнемдеуге арналған басқа да мүмкіндіктермен қатар, күн панельдерімен, энергияны тиімді пайдаланатын жарықтандырумен және жаңбыр бақшасымен жабдықталған. 2010 жылдың 22 мамырында Кенмор жаңа қалалық әкімдікті ресми түрде ашты.
География
Кенмор (47.752870, 122.247360) координаталарында орналасқан, шекарасы Вашингтон көлінің барлық солтүстік жағалауын және солтүстік-шығыс жағалауының маңызды бөлігін қамтиды. Жергілікті жер Пьюджет Саунд жазықтарына тән, көбінесе мұздықтан пайда болған төбелі төбелерден тұрады, олар судың көп мөлшері жанында кездесетін жазықтармен араласады. Ең ірі өзен – Саммиш, ол Саммиш көлін Вашингтон көлімен байланыстырып, қаланы солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөледі. Сонымен қатар, қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде Swamp Creek бойымен солтүстіктен оңтүстікке қарай созылған тар батпақтар мен саздақ жерлер орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, қаланың жалпы ауданы 6.26 шаршы миль (16 км²), оның ішінде 6.15 шаршы миль (16 км²) құрлық және 0.11 шаршы миль (0 км²) су.
Климат
Кенмордың климаты жақын орналасқан Сиэтл қаласының климатына өте ұқсас, негізінен оның географиялық енімен, Тынық мұхиты мен Пьюгет шығанағына жақындығымен және Пьюгет шығанағының конвергенциялық аймағына кіруімен сипатталады. Осы себепті, ол әдетте батыс теңіз жағалауы климаты деп есептеледі, яғни ылғалды, суық қыстар мен жұмсақ, құрғақ жаздарға ие, тіпті Торонто (Онтарио) және Монреаль (Квебек) сияқты қалалардан солтүстікке орналасқан болса да.
Демография
2015 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 90 588 доллар, ал отбасының орташа табысы 102 374 долларды құрады. Еркектердің орташа табысы 76 688 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 58 281 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 40 192 доллар болды. Халықтың шамамен 5,5% отбасы және 8,6% кедейлік шегінен төмен болды, соның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,4% және 65 жастан асқандардың 7,5% -ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 20 460 адам, 7 984 үй шаруашылығы және 5 487 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 8 569 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 79,9% ақ нәсілді, 1,6% афроамерикалық, 0,5% американдық үндістер, 10,5% азиялық, 0,3% Тынық мұхиты аралдарынан, 2,5% басқа нәсілдерден және 4,5% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрды. Кез келген нәсілге жататын испаниялық немесе латиноамерикандықтар халықтың 7,0% құрады. 7 984 үй шаруашылығының 33,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 55,3% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,1% күйеуі жоқ әйелдер, 4,3% күйеуі жоқ ерлер және 31,3% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 23,4% жеке адамдардан тұрды, ал 7,9% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,55 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,01 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 39,5 жас болды. Тұрғындардың 22,8% 18 жасқа дейін, 7,5% 18 мен 24 жас аралығында, 28,2% 25 пен 44 жас аралығында, 29,6% 45 пен 64 жас аралығында және 11,9% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,6% ерлер және 50,4% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 18 678 адам, 7 307 шаруашылық және 4 961 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 3 028,7 адам (1 168,8/км²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 1 226,2 (473,2/км²) болды, ал тұрғын үй бірліктерінің жалпы саны 7 562-ге жетті. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 86,70% ақ нәсілді, 1,39% афроамерикалық, 0,37% американдық үндістер, 7,16% азиялық, 0,18% Тынық мұхиты аралдарынан, 1,24% басқа нәсілдерден және 2,96% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,51% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 7 307 шаруашылықтың 33,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 56,1% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,2% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 32,1% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 24,1% -ы жеке адамдардан тұрды, ал 6,9% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,54 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,03 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 24,5% -ды, 18-24 жас аралығындағылар 7,5% -ды, 25-44 жас аралығындағылар 31,9% -ды, 45-64 жас аралығындағылар 25,8% -ды және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 10,3% -ды құрады. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,7 еркек, ал 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 96,7 еркек шалысады.
Экономика
Қазір үлкен бөлігі жақын маңдағы Сиэтл, Ботелл және Редмонд қалаларына жұмыс істеу үшін шағын қала ретінде танылатын Кенмор, тұрақты тауарларға (құрылыс материалдары, бетон, асфальт) және арнайы саудалық келісімдерге (құрылыс, ауыр құрылыс және тас жолдар) негізделген маңызды дербес экономикалық ядроны сақтайды. Кенмор сонымен қатар Вашингтон көліндегі Саммиш өзенінің сағасында орналасқан соңғы өнеркәсіптік порттардың біріне ие. Порт маңындағы ірі жергілікті кәсіпорындарға Ринкер Материалдардың Кенмор зауыты, Кенмор Реди Микс (цемент пен асфальт, Glacier Northwest бөлімшесі), Тынық мұхиты топырақтары (топырақ және ландшафт құрылыс материалдары), Майкл Хомчик тас шеберханасы (тас өңдеу және орнату), Плайвуд Саплай (ағаш, фанера және тікелей өңдеу, көтерме және бөлшек сауда, сондай-ақ компанияның бас кеңсесі) және тағы да басқалары кіреді. АҚШ-тағы ең ірі коммерциялық/өнеркәсіптік аукциондық үйлердің бірі – Джеймс Г. Мерфи компаниясының орналасқан жері ретінде, қала аукцион орталығы болып табылады. Ұзақ сақталмайтын тауарлармен айналысатын маңызды кәсіпорындарға ірі жеке теңіз ұшағымен жүретін Kenmore Air әуе компаниясының бас кеңсесі, Alaska General Seafoods компаниясының бас кеңсесі мен өңдеу орны, сондай-ақ натуропатиялық медицина мектебі – Бастир университеті кіреді.
Полиция
Кенмор полиция қызметтерін қамтамасыз ету үшін Кинг округі шериф кеңсесімен келісімшарт жасасады. Кенморға бекітілген полиция қызметкерлері қалалық форма киеді және қала логотипі бар патрульдік машиналарды жүргізеді. Қазіргі таңда қалаға толық уақытпен 9 патрульдік офицер, бір жол қозғалысы инспекторы, бір дүкен инспекторы және бір басшық тағайындалған.
Медиа
Кенморға Сиэтл аймағының БАҚ қызмет көрсетеді, бірақ қалалық және аудандық жаңалықтар негізінен Sound Publishing баспасынан шығатын апталық және онлайн газет – Bothell/Kenmore Reporter арқылы жарық көреді. Ай сайын газетте 2-4 беттік қосымша ретінде Кенмор қалалық әкімдігінің жаңартылған ақпараты жарияланады. Ал қала өз тарапынан барлық тұрғындарға төрт ай сайын 8 беттік ақпараттық бюллетень жіберіп тұрады, онда үкіметтік іс-шаралар, жобалардың даму жай-күйі, бюджеттік шолулар және қоғамдық оқиғалар күнтізбесі талқыланады. Family Circle журналы 2009 жылғы тамыз санында Кенмор қаласын Вашингтондағы "Отбасылар үшін 10 үздік қаланың" қатарына қосты. Seattle Magazine журналы да Кенморды 2008-2009 жылдары Сиэтл аймағындағы ең жақсы аудан немесе маңындағы қала деп атады.