Кіріспе

АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы археологиялық мәдениет

Свифт-Крик мәдениеті – Солтүстік Американың оңтүстік-шығыс орманды аймақтарындағы орта орманды кезеңдегі археологиялық мәдениет, шамамен 100–800 жылдары дамыған. Ол қазіргі Джорджия, Алабама, Флорида, Оңтүстік Каролина және Теннесси штаттарының аумақтарын қамтыды. Флоридада Свифт-Крик мәдениетінің рәсімдері мен жерлеу кешендері техникалық тұрғыдан Йент Грин Пойнт кешені деп аталады. Свифт-Крик мәдениеті Хопвелл мәдениетімен бір уақытта өмір сүрген және олармен байланыс таныстырған; Свифт-Крик көбінесе «Хопвеллдік» деп сипатталады. Свифт-Крик мәдениетінің типтік орны – Бибб округі, Джорджияда орналасқан Свифт-Крик үйіндісі. Лик моунттары – Грузиядағы Свифт-Крик мәдениетінің тағы бір маңызды орны. Свифт-Крик халқы үйінділер салған, бірақ көшпенді тіршілік еткен. Олардың күнкөрісі аң аулау, жинау және балық аулауға негізделген. Свифт-Крик мәдениетіне күрделі өрнектермен безендірілген қыш ыдыстар тән, оларда көбінесе қисық сызықтар кездеседі. Свифт-Крик орналасқан жерлерде табылған алмаз тәрізді тіктөртбұрыштардан тұратын қыш ыдыстардың әшекейлеу үлгілері Огайодағы Хопвелл орналасқан жерлерде (мысалы, Seip Earthworks, Rockhold, Harness және Turner), сондай-ақ Оңтүстік Индианадағы Манн орны мен Флоридадағы Кристалл Ривер орнынан да белгілі.

Свифт-Криктің күрделі таңбалауы

Суифт-Крик халқы Суифт-Крик күрделі штамптау деп аталатын ыдыс жасаудың өзіндік әдісін қолданды. Бұл процесте, ыдыстың суреті ағаш қалыпқа ойылып салынар еді. Мұндай суреттер көбінесе иілімді өрнектерден тұратын. Ағаш қалыптан сурет ыдысқа басылып, содан кейін отта пісірілетін. Суифт-Крик мәдениетінің барлық кезеңінде бұл әдіс б.з. дейінгі 20 жылдан б.з. 805 жылына дейін дамып келді. Осы өнердің ең алғашқы үлгілері - жиектері тігілген және ойылған терең құмыралар. Бұл әдіс соңына жеткенде, ыдыстардың жиектері бүктелген тостағандар екені анықталды.