Кіріспе
Америкалық арфа өндіруші Lyon & Healy Harps, Inc. – Чикаго қаласында орналасқан американдық музыкалық аспаптар өндіруші және Salvi Harps компаниясының еншілес кәсіпорны. Бүгінде концерттік арфаларымен танымал, компанияның Чикагодағы бас кеңсесі мен өндіріс орнында көрме залы мен концерттік зал бар. Джордж У. Лион мен Патрик Дж. Хили 1864 жылы компанияны ноталар дүкені ретінде ашқан. 19 ғасырдың соңына қарай, олар арфалар ғана емес, сонымен қатар пианино, гитара, мандолина, банджо, укулеле және түрлі мыс қорытпасынан жасалған, соққылы аспаптарды да шығара бастады. Бүгінде Лион & Хили арфаларын кәсіби музыканттар кеңінен пайдаланады, себебі олар оркестрде қолданылатын арфалардың – концерттік немесе педальді арфалардың сирек өндірушілерінің бірі. Lyon & Healy сонымен қатар кішкентай халықтық немесе рычагты арфаларды (дәстүрлі ирландиялық және шотландтық аспаптар негізінде) дайындайды, оларда педальдардың орнына ішектердің дыбысын өзгерту үшін рычагтар қолданылады. 1980 жылдары Lyon & Healy электроакустикалық арфаларды, ал кейін қатты корпусты электр арфаларын өндіруді бастады.
Lyon & Healy Harps, Inc. is an American musical instrument manufacturer based in Chicago, Illinois and is a subsidiary of Salvi Harps. Today best known for concert harps, the company's Chicago headquarters and manufacturing facility contains a showroom and concert hall. George W. Lyon and Patrick J. Healy began the company in 1864 as a sheet music shop. By the end of the 19th century, they manufactured a wide range of musical instruments—including not only harps, but pianos, guitars, mandolins, banjos, ukuleles and various brass and other percussion instruments. Today, Lyon & Healy harps are widely played by professional musicians, since they are one of the few makers of harps for orchestral use—which are known as concert harps or pedal harps. Lyon & Healy also makes smaller folk harps or lever harps (based on traditional Irish and Scottish instruments) that use levers to change string pitch instead of pedals. In the 1980s, Lyon & Healy also began to manufacture electroacoustic harps and, later, solid body electric harps.
Тарих
Джордж У. Лион, Массачусетс штатының Нортборо қаласының тумасы; және Патрик Дж. Хили, Ирландияның Маллоу қаласында туған, 1864 жылы Бостоннан көшіп келгеннен кейін музыка баспашысы Оливер Дитсонға ноталар дүкенін ашу үшін компанияны құрды. Lyon & Healy тарихын анықтау қиын, өйткені ғимараты мен компанияның жазбалары екі өртте, соның ішінде 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінде жойылған. Екі кішкентай өрт фирмаға көп зиян келтірмеді және деректердің жоғалтылуына әкелмеді. Компанияның хаттары мен сауда каталогтары Lyon & Healy аспаптарды өндіруді қашан бастағанын көрсететін нақты күндерді көрсетпейді. «Музыкалық курьер» газетінде жарияланған мақалада Lyon & Healy 1885 жылы аспаптар жасауды бастағаны айтылған. Lyon & Healy 1880 жылдары Washburn (гитаралар, мандолиналар, банджолар және цитралар) жетекші желісімен фретті аспаптар жасап шығарған. 1900 жылдары, мүмкін, одан да ертерек, Lyon & Healy доғалы аспаптарды дайындаған болуы мүмкін. «Vintage Guitar» журналына сәйкес, «1900 жылға қарай фирма өте үлкен болды және көптеген қосалқы брендтермен өндіріс жүргізді; Washburn ең танымал болса, Leland, Lakeside және American Conservatory брендтері де кездеседі». Lyon & Healy сонымен қатар әртүрлі соққылы аспаптарды да жасады. Кейіннен, Lyon & Healy 1890 жылдары мыс аспаптарды жасауды бастады. Lyon & Healy аспаптарды жөндеу және гравировка қызметтерін де ұсынды. Бұл мәселені одан әрі қиындатады, өйткені Lyon & Healy өндірмеген, бірақ саудалаған аспаптарды гравировкалады. 1892 жылғы каталогында жылына 100 000 аспап өндірілетіні туралы мәлімдеме жасалған. Бір кездерде, 1876 жылдан Ұлы депрессияға дейін, пианино жасаудың «Алтын ғасыры» кезеңінде компания пианинолар мен арфалармен қатар, қамыстық органдарды қолмен жасады. Арфалары сияқты, Lyon & Healy осы аспаптарды да ең жоғары сапамен және шеберлікпен жасады. Джордж Лайон 1878 жылы коттедждік тік пианиноның патентерін алды. Оның ең жақсы пианинолары Lyon & Healy деген атпен сатылды. Олардың пианинолары өте қуатты, анық және әншіл дыбысқа ие екені айтылады. Кейбіреулер Lyon & Healy пианиноларын Steinway & Sons, Wm. Knabe & Co. және Sohmer сияқты сол кездегі басқа да жоғары сапалы брендтермен салыстырды. Lyon & Healy арзан пианиноларды басқа брендтермен сатты. «Алтын ғасырдың» басқа пианино компаниялары сияқты, олар Ұлы депрессия кезінде пианино жасауды тоқтатты. Лион 1889 жылы зейнетке шықты, ал Хили компанияның бірінші президенті болды. Сол жылы Lyon & Healy алғашқы арфасын жасады. Хили американдық климатқа еуропалық үлгілерге қарағанда жақсырақ бейімделген арфаны жасағысы келді. Олар арфаның беріктігімен, дыбыстың тұрақтылығымен және қажетсіз дірілдердің болмауымен ерекшеленді. Бұрын Солтүстік Америкадағы көптеген арфалар Франция, Англия, Ирландия немесе Италиядағы шағын шеберлер тобы жасаған. 1890 жылдары «Музыкадағы барлық нәрсе» деген ұранды қолданған компания құбырлы органдар жасауды бастады. 1894 жылы Роберт Беннетт Бостонның Хатчинс компаниясынан Lyon & Healy компаниясының орган бөлімін басқару үшін келді. Ең үлкен сақталған Lyon & Healy құбырлы органы Чикагодағы Our Lady of Sorrows базиликасында орналасқан. Бұл төрт мануалды және 57 құбырдан тұратын үлкен орган. Олар кішкентай құбырлы органдарды да жасады. Оның бір мысалы Колорадо штатының Аспен қаласындағы Қасиетті Мария католик шіркеуінде сақталған. Бұл 30 ноталық тік педаль тақтасы бар екі мануалды құрылғы. Ол шамамен 1900 жылы салынған деп есептеледі және оны әлі де қолмен сорғылауға болады. 1900 жылдары Lyon & Healy әлемдегі ең ірі музыка баспаларының бірі және музыкалық аспаптардың ірі өндірушісі болды. Алайда, 1920 жылдардың соңында Lyon & Healy мыс музыкалық аспаптар өндіру бөлімін сатты («New Langwill Index» қараңыз). 1970 жылдары фирма тек арфа жасау және сатумен айналысты. 1928 жылы Lyon & Healy ең ерекше арфалардың бірі – Сальзедо үлгісін ұсынды. Компания оны арфашы Карлос Сальзедомен бірлесіп жасаған. Бұл дыбыс тақтасында батыл қызыл және ақ сызықтары бар арт-деко стиліндегі аспап. 1960 жылдары Lyon & Healy кішкентай арфаны, 36 кыллы арфаны, шағын қолы бар жас бастаушылар мен кездейсоқ ойнаушылар үшін ұсынды. Бұл арфа тұр және салмағы 1970 жылдардың соңында Steinway & Sons (содан кейін CBS-ке тиесілі) Lyon & Healy компаниясын сатып алды және көп ұзамай ноталар мен музыкалық аспаптар сататын барлық бөлшек дүкендерді жапты, арфа өндірісіне назар аударды. 1985 жылы Lyon & Healy Trubadour-дан да кішкентай халықтық арфаларды, яғни ирландтық арфаларды жасады. «Shamrock үлгісіндегі халықтық арфа» 34 кылдан тұрады. Оның аяқтары бар, биіктігі 1970 жылдардың соңындағы жылдары Lyon & Healy компаниясы арфа жасау және сатумен айналысты. Аяқтарын алып тастауға болады, сонда ойнаушы аспапты тізесіне қойып ойнай алады. Оның салмағы шамамен 11 килограмм. Дыбыс тақтасында кельттік ою-өрнектері бейнеленген. Ирландтық немесе халықтық арфаны ойнаушыны кейде арфашы емес, арфашы деп атайды. ДеПол университеті қазір Wabash ғимараттарына ие. Lyon & Healy арфалары әлі де Иллинойс штатының Чикаго қаласында, 168 North Ogden Avenue мекенжайында орналасқан. Бұл ғимарат бір кезде Орландо Р. Марш жазба студияларына үй иесі болған.
In the late 1970s, Steinway & Sons (then owned by CBS) purchased Lyon & Healy and soon after closed all retail stores, which sold sheet music and musical instruments, to focus on harp production. By 1985, Lyon & Healy also made folk harps, also known as Irish harps, which are even smaller than the Troubadour. The "Shamrock model folk harp" has 34 strings. It stands tall with its legs. The legs can be removed so the player can hold the instrument lap—style on the knees. It weighs about It features Celtic designs on the soundboard. An Irish or folk harp player is sometimes called a harper rather than harpist. DePaul University now owns the Wabash building. Lyon & Healy harps are still in Chicago, Illinois, at 168 North Ogden Avenue. The building was once home to the recording studios of Orlando R. Marsh.
Қолөнер шеберлігі
Арфаның құрылысында қолданылатын ағаш түрлері аспапқа қарай өзгеше болады, бірақ Ситка шыршасы (Picea sitchensis) ең көп қолданылатын дыбыс тақтасы болып табылады. Lyon & Healy гитаралары, мандолиндері және көптеген басқа да аспап түрлері АҚШ және Еуропаның ірі музыкалық аспаптар музейлерінде сақталады. Lyon & Healy қазіргі таңдағыда негізінен төрт түрлі арфа өндіреді: рычагты арфа, кішкентай педальді арфа, жартылай концерттік педальді арфа және концерттік үлкен арфа. Олар сонымен қатар концерттік гранд деп аталатын арнайы арфалардың да шектеулі санын шығарады. Lyon & Healy компаниясы қызғылт, жасыл, көк және қызыл сияқты дәстүрлі емес түстерде электрлік рычагты арфалар жасап шығарады.
Lyon & Healy Corporation компаниясы
Lyon & Healy Corporation – Солтүстік Америкада Delta, Relish Guitars, SIM1, Paoletti Guitars және Acus Sound Engineering брендтерін өкілдік ететін музыкалық өнімдерді тарату компаниясы.