Кестелік бағдарламалар тарихы: Lotus 1-2-3 және VisiCalc

Кіріспе

Кестелік бағдарламалар

Lotus 1 2 3 – Lotus Software (кейін IBM құрамына кірген) компаниясының тоқтатылған кестелік бағдарламасы. Бұл IBM PC-нің алғашқы, аса табысты бағдарламасы болды, 1980-ші жылдары кең таралды және IBM PC-ге үйлесімді компьютерлердің бизнес нарығындағы сәттілігіне үлкен үлес қосты. Алғашқы кестелік бағдарлама VisiCalc, Apple II-ні бизнесте қолданылатын ең алғашқы дербес компьютерлердің бірі ретінде таныстыруға көмектесті. IBM нарыққа енген кезде VisiCalc жауап беруде кешікті, ал жауап бергенде, аппараттық мүмкіндіктер едәуір кеңейгеніне қарамастан, қолданыстағы жүйенің тікелей көшірмесін ұсынды. Lotus ұсынған шешім үш-бірге біріктірілген бағдарлама ретінде таныстырылды: ол кестелік есептеулерді, деректер базасының мүмкіндіктерін және графикалық диаграммаларды қамтыды, соның салдарынан "1 2 3" деп аталды. Бірақ өнімнің деректер базасының қаншалықты мүмкіндікке ие екендігі күмәнді болды, себебі 1 2 3 іске қосылғаннан кейін жады аз қалды. Lotus 1 2 3 VisiCalc-ті, сондай-ақ VisiCalc-тің екі бәсекелесі – Multiplan және SuperCalc-ті озып кетті. Lotus 1 2 3 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында dBase және WordPerfect сияқты үш дербес кеңселік бағдарламалардың жиынтығының бір бөлігі болды, олардың көмегімен толыққанды бизнес-платформа құруға болады. Lotus Software компаниясының Lotus Manuscript деп аталатын мәтіндік редакторы болды, ол академиялық ортада белгілі бір деңгейде танымал болды, бірақ бизнес пен тұтынушылар нарығында сұраныс тудырмады. 1990 жылы Windows 3.0 пайда болғаннан кейін, десктоптық бағдарламалық жасақтама нарығы одан да өсті. Басты кестелік бағдарламаларды жасаушылардың ешқайсысы DOS бағдарламаларын толықтыру үшін графикалық интерфейсті (GUI) пайдалануды ойластырмады, сондықтан Microsoft-тың Excel және Word бағдарламаларына жауап беруде кешікті. 1990-шы жылдардың басында Lotus компаниясын Microsoft озып кетті және ол ешқашан бұрынғы деңгейіне көтеріле алмады. IBM 1995 жылы Lotus компаниясын сатып алды және Lotus өнімдерін сатуды жалғастырды, бірақ 2013 жылы ғана сатуды тоқтатты.

VisiCalc- ті қолдану

VisiCalc 1979 жылы Apple II-де пайда болды және бірден бестселлерге айналды. Алдыңғы бағдарламалармен салыстырғанда, VisiCalc кез келген мақсат үшін дерлік еркін пішіндегі есептеу жүйелерін оңай құруға мүмкіндік берді, шектеулер компьютердің жадысы мен жылдамдығымен байланысты болды. Бұл бағдарлама соншалықты тартымды болғандықтан, оны іске қосу үшін Apple II машинасы сатып алған адамдар туралы көптеген әңгімелер болды (мақалаға қараңыз). Apple-де VisiCalc-тің үлкен жетістігі басқа платформаларға, соның ішінде Atari 8-биттік компьютерлеріне, Commodore PET және тағы да басқаларға тікелей үйлесімді порттар жасауға әкелді. Бұл 1981 жылы шыққан IBM PC-ге де қатысты, ол тез арада тағы бір бестселлер болды, нарықтағы алғашқы алты айда шамамен 300 000 дана сатылды. VisiCalc-те белгілі бір мәселелер болды, және осы мәселелерді шешу үшін бірнеше бәсекелес пайда болды. 1980 жылғы SuperCalc осы мәселелердің бірі – айналмалы сілтемелер мәселесін шешті, ал 1981 жылғы Microsoft Multiplan одан да үлкен кестелер мен басқа да жақсартуларды ұсынды. Осыған және басқа да факторларға қарамастан, VisiCalc олардан барлығынан көп сатылды.

Басталуы

Lotus Development Corporation компаниясын VisiCalc бағдарламасын жасаушылардың досы Митчелл Капор құрды. 1 2 3 бастапқыда Джонатан Сакс жазған, ол Concentric Data Systems, Inc. компаниясында жұмыс істеген кезде екі электрондық кесте бағдарламасын жазған. Ұлыбританияда және басқа жерлерде де өсуіне көмектесу үшін Lotus 1 2 3 теледидардағы тұтынушылық жарнаманы қолданатын алғашқы компьютерлік бағдарлама болды. Капор ең алдымен маркетингтік сарапшы болды. Оның өнімін техникалық білімі жоқ пайдаланушыларға тартымды етіп әзірлеу қабілеті оның жылдам табысының бір құпиясы болды. Көптеген технологтардан айырмашылығы, Капор өзінің пайдаланушы нұсқауларын пайдаланушыға ыңғайлы ету үшін фокус-топтың пікірлеріне сүйенді. Мысалы: дискетамен бірге берілген нұсқауларда: "Қорғаныш қаптамасын алып тастаңыз және дискіні компьютерге салыңыз" деп жазылған. Бірнеше фокус-топ қатысушылары дискі тасымалдауышының қатты пластикалық конвертін жыртып алуға тырысты. Капордың техно-терминологияны қарапайым тілге аудару қажеттігін мойындауы өнімнің танымалдылығына үлкен үлес қосты. Lotus 1 2 3 1983 жылғы 26 қаңтарда шығарылды және дереу Visicalc-тің сатылымынан асып түсті. Microsoft Multiplan-нан айырмашылығы, ол VisiCalc-тің моделіне өте жақын болды, соның ішінде "A1" әріптері мен сандар ұяшықтарының белгіленуі және сызықтық мәзір құрылымы. Ол таза бағдарламаланған, салыстырмалы түрде қатесіз, x86 ассемблері тілінде толық жазылудан жылдамдық алды (бұл Lotus 3.0-ға ауысқанға дейін барлық DOS нұсқалары үшін болды) және баяу DOS және/немесе BIOS мәтін шығару функцияларын пайдаланбастан тікелей бейне жадына жазды. Lotus ұсынған басқа жаңалықтардың арасында график құрастырушы болды, ол бірнеше түрдегі графикті (пирожок диаграммалары, жол диаграммалары немесе бағандар) көрсетуге болатын, бірақ пайдаланушыдан графикалық картаны талап ететін. Бұл ерте кезеңде компьютер үшін қол жетімді жалғыз бейне тақталары IBM-нің Түсті графика адаптері және Монохромды дисплей және принтер адаптері болды, соңғысы ешқандай графиканы қолдамайды. Алайда, екі бейне тақта әртүрлі RAM және порт адресін қолданғандықтан, екеуі де бір машинаға орнатылуы мүмкін еді, сондықтан Lotus осыны пайдаланып, "бөлінген" экран режимін қолдады, осылайша пайдаланушы 1 2 3 жұмыс парағының бөлігін айқын монохромды бейнеде және графикті CGA дисплейінде көрсете алады. 1 2 3-тің бастапқы нұсқасы тек үш бейне орнатуын қолдайтын: CGA, MDA (осы жағдайда график құрастырушы қол жетімді емес) немесе қос монитор режимі. Алайда, бірнеше айдан кейін Hercules Computer Technology компаниясының Hercules Graphics Adapter бағдарламасына қолдау қосылды, ол битмап режимін рұқсат ететін MDA клоны болды. Жоғары ажыратылатын мәтін мен графикалық мүмкіндіктерге ие болу мүмкіндігі (түстің жоқтығымен) өте танымал болды және Lotus 1 2 3 Hercules графикалық картасын танымал етті. Lotus 1 2 3 кейінгі нұсқалары уақыт өте келе көбірек бейне стандарттарын қолдады, соның ішінде EGA, AT&T/Olivetti және VGA. PCjr/Tandy режимдерін қолдау ешқашан қосылмаған және осы машиналардың пайдаланушылары CGA графикалық режимдермен шектелген. 1 2 3-тің алғашқы нұсқаларында дискіні көшіруден қорғау жүйесі де болды. Бағдарламаны қатты дискіге орнату мүмкін болса да, пайдаланушы 1 2 3-ті іске қосқанда бастапқы дискетаны енгізуі керек болды. Бұл қорғаныс жүйесі оңай бұзылып, үй пайдаланушылары үшін кішігірім қиындық туды, бірақ кеңседе үлкен қиындық туды. 3.0 нұсқасынан бастап Lotus дискіні көшіруден қорғауды қолданбайды. Алайда, бағдарламаның көшірмесін жекелестыру үшін Жүйелік дискіге өз аты мен компанияның атын "инициализациялау" қажет болды. 2.2 және одан жоғары нұсқаларда бұл талап болды. Бұл процесс қайталанбайтын процесс еді, егер біреуі бағдарламаны басқа біреуге беру үшін атауларды өзгерту үшін бастапқы дискінің дәл көшірмесін жасамаса. IBM PC-нің арнайы аппараттық құралдарына сүйену 1 2 3 бағдарламасын Microsoft Flight Simulator-мен бірге екі стресс-тестілеу бағдарламасының бірі ретінде пайдалануды, 1980 жылдардың басында PC клондары пайда болған кезде 100% үйлесімділік үшін пайда болды. 1 2 3 екі дискіні және кем дегенде 192 КБ жадыны қажет етті, бұл оны IBM PCjr-мен үйлесімсіз етті; Lotus екі картриджде болған, бірақ басқа жағынан бірдей PCjr-ге арналған нұсқаны шығарды. 1984 жылдың басында бағдарламалық қамтамасыз ету IBM PC және үйлесімді компьютерлер үшін қажетті бағдарлама болды, сонымен қатар оны орындай алмайтын компьютерлердің сатылымына зиян келтірді. "Олар 1 2 3-ті іздеп жатыр. Олар 1 2 3-ті іздеп жүр!" деді InfoWorld. Компьютер сатып алушылар PC үйлесімділігін емес, белгілі бір PC бағдарламаларымен үйлесімділікті қалайтынын атап өткен журнал "нақты айтайық. 'PC үйлесімді' немесе тіпті 'MS DOS үйлесімді' демейік. Керісінше, '1 2 3 үйлесімді' дейік". PC клондарының жарнамаларында олар 1 2 3-ке үйлесімді екені жиі айтылды. Apple II бағдарламалық компаниясы өзінің электрондық кестесінде "1 2 3-тің күші" бар екенін уәделеді. Электрондық кестелер үлкен мөлшерде жадты пайдаланатындықтан, 1 2 3 компьютерлерде үлкен RAM сыйымдылығын және әсіресе кеңейтілген жадтың пайда болуын танымал етті, бұл 640 кБ-тан артық жадты пайдалануға мүмкіндік берді.

The Lotus Development Corporation was founded by Mitchell Kapor, a friend of the developers of VisiCalc. 1 2 3 was originally written by Jonathan Sachs, who had written two spreadsheet programs previously while working at Concentric Data Systems, Inc. To aid its growth both in the UK and possibly elsewhere, Lotus 1 2 3 became the very first computer software to use television consumer advertising. Kapor was primarily a marketing guru. His ability to develop his product to appeal to non technical users was one secret to its rapid success. Unlike many technologists, Kapor relied on focus group feedback to make his user instructions more user friendly. One example: the instructions that came with the floppy disc read: "Remove the protective cover and insert disc into computer." A few focus group participants tried to rip off the stiff plastic envelope of disc carrier. Kapor's recognition that techno speak instructions needed to be translated to normative English was a strong contributor to the product's popularity. Lotus 1 2 3 was released on 26 January 1983, and immediately overtook Visicalc in sales. Unlike Microsoft Multiplan, it stayed very close to the model of VisiCalc, including the "A1" letter and number cell notation, and slash menu structure. It was cleanly programmed, relatively bug free, gained speed from being written completely in x86 assembly language (this remained the case for all DOS versions until 3.0, when Lotus switched to C) and wrote directly to video memory rather than use the slow DOS and/or BIOS text output functions. Among other novelties that Lotus introduced was a graph maker that could display several forms of graphs (including pie charts, bar graphics, or line charts) but required the user to have a graphics card. At this early stage, the only video boards available for the PC were IBM's Color Graphics Adapter and Monochrome Display and Printer Adapter, the latter not supporting any graphics. However, because the two video boards used different RAM and port addresses, both could be installed in the same machine and so Lotus took advantage of this by supporting a "split" screen mode whereby the user could display the worksheet portion of 1 2 3 on the sharper monochrome video and the graphics on the CGA display. The initial release of 1 2 3 supported only three video setups: CGA, MDA (in which case the graph maker was not available) or dual monitor mode. However, a few months later support was added for Hercules Computer Technology's Hercules Graphics Adapter which was a clone of the MDA that allowed bitmap mode. The ability to have high resolution text and graphics capabilities (at the expense of color) proved extremely popular and Lotus 1 2 3 is credited with popularizing the Hercules graphics card. Subsequent releases of Lotus 1 2 3 supported more video standards as time went on, including EGA, AT&T/Olivetti, and VGA. Significantly, support for the PCjr/Tandy modes was never added and users of those machines were limited to CGA graphics. The early versions of 1 2 3 also had a key disk copy protection. While the program was hard disk installable, the user had to insert the original floppy disk when starting 1 2 3 up. This protection scheme was easily cracked and a minor inconvenience for home users, but proved a serious nuisance in an office setting. Starting with Release 3.0, Lotus no longer used copy protection. However, it was then necessary to "initialize" the System disk with one's name and company name so as to customize the copy of the program. Release 2.2 and higher had this requirement. This was an irreversible process unless one had made an exact copy of the original disk so as to be able to change names to transfer the program to someone else. The reliance on the specific hardware of the IBM PC led to 1 2 3 being utilized as one of the two stress test applications, along with Microsoft Flight Simulator, for true 100% compatibility when PC clones appeared in the early 1980s. 1 2 3 required two disk drives and at least 192K of memory, which made it incompatible with the IBM PCjr; Lotus produced a version for the PCjr that was on two cartridges but otherwise identical. By early 1984 the software was a killer app for the IBM PC and compatibles, while hurting sales of computers that could not run it. "They're looking for 1 2 3. Boy, are they looking for 1 2 3!" InfoWorld wrote. Noting that computer purchasers did not want PC compatibility as much as compatibility with certain PC software, the magazine suggested "let's tell it like it is. Let's not say 'PC compatible,' or even 'MS DOS compatible.' Instead, let's say '1 2 3 compatible. PC clones' advertising did often prominently state that they were compatible with 1 2 3. An Apple II software company promised that its spreadsheet had "the power of 1 2 3". Because spreadsheets use large amounts of memory, 1‐2‐3 helped popularize greater RAM capacities in PCs, and especially the advent of expanded memory, which allowed greater than 640k to be accessed.

Жарыстар

Lotus 1 2 3 имитаторларды тудырды, олардың алғашқысы Mosaic Software-дің "The Twin" бағдарламасы, ол 1985 жылдың күзінде негізінен C бағдарламалау тілінде жазылған, одан кейін Адам Осборн қолдаған VP Planner келді. Бұл бағдарламалар 1 2 3 файлдарын оқумен ғана шектелмей, сонымен қатар көптеген макробағдарламаларды орындауға мүмкіндік берді, себебі олар сол командалық құрылымды қолданды. Алғашқыда авторлық құқық заңы бағдарламаның бастапқы кодын ғана қорғайтыны түсінілді. Бірақ бағдарламаның "сыртқы түрі мен сезіміне" қатысты сот істерінің табысынан кейін, Lotus бағдарламаның командалық және мәзірлік құрылымымен үйлесімді кез келген бағдарламаны тыйым салуға тырысты. Бұрын бағдарламалық командалар авторлық құқықпен қорғалмаған деп есептелген, бірақ 1 2 3 командалары экранда көрсетілетін мәзір сөздеріне енгізілген. 1 2 3 компаниясы 1990 жылы Paperback Software International және Mosaic Software Inc. компанияларына қарсы үш жылдық сотты жеңіп алды. Дегенмен, ол Borland компаниясын Quattro Pro электрондық кестесі үшін сотқа бергенде, Lotus v. Borland ісі алты жылға созылып, 1996 жылы Жоғарғы Сотта аяқталды. Соңғы шешім авторлық құқық заңын бағдарламалық жасақтамаға қолдануды шектеуге бағытталғандай болды, себебі төменгі соттың үйлесімді командалық мәзір немесе тіл авторлық құқықтың бұзылуы емес деген шешімі күшінде қалды, бірақ ол тек келіспеушілік нәтижесінде болды. 1995 жылы Бірінші апелляциялық сот командалық мәзірлерді Авторлық құқық заңының 102(b) тармағына сәйкес "әрекет ету әдісі" деп таныды. 1 2 3 мәзір құрылымы (мысалы, /Файл Өшіру) VisiCalc-те енгізілген бір әріпті мәзірлердің жетілдірілген нұсқасы болды. Іс Жоғарғы Сотқа жеткенде, судьялар 4-4 есебімен келіспеушілікке ұшырады. Бұл Borland жеңіске жеткенін білдірді, бірақ авторлық құқық заңдары компьютерлік бағдарламаларға қаншалықты қолданылатыны анықталмады және белгіленбеді. 1990 жылдардың басында Windows танымалдылығы артып, сонымен бірге Excel де артып, Lotus-ты жетекші позициясынан бірте-бірте ығыстырды. Windows үшін 1 2 3-ті толық жаңарту жоспары сәтсіз аяқталды, ал компания қолданыстағы электрондық кестені графикалық интерфейспен ғана Windows-қа бейімдеуге қол жеткізді. Сонымен қатар, 1 2 3-тің бірнеше нұсқаларында әртүрлі мүмкіндіктер мен сәл өзгеше интерфейстер болды. Lotus 1 2 3-тің мұрагері деп есептелген Lotus Symphony, Lotus компаниясының күтілетін "интеграцияланған бағдарламалық қамтамасыз ету" нарығына енуі болды. Ол DOS үшін қарапайым "барлығы бірінде" 1 2 3-ті толыққанды электрондық кестеге, график, деректер базасы және мәтін өңдеушіге кеңейтуді көздеді, бірақ интеграцияланған пакеттердің ешқайсысы толыққанды сәттілікке жете алмады. Lotus 1 2 3 Windows платформасына Lotus SmartSuite құрамында көшті. IBM-нің 1990 жылдары Lotus SmartSuite және OS/2 бағдарламаларын дамытуы мен маркетингтеуі оны Microsoft Office және Microsoft Windows бағдарламаларымен тікелей бәсекеге салды. Нәтижесінде Microsoft "IBM PC компаниясын жоғары бағамен, Windows 95 лицензиясын кешіктіріп, техникалық және маркетингтік қолдауды тоқтату арқылы жазалады". Microsoft компаниясы IBM-ге Windows 95-тің OEM құқығын 1995 жылдың 24 тамызында Windows 95-тің шығарылуына 15 минут бұрын ғана берді. Осы белгісіздік салдарынан IBM машиналары Windows 95-сіз сатылды, ал Compaq, HP және басқа компаниялар Windows 95-пен бірге машиналарды бірінші күннен бастап сатты. 2013 жылдың 11 маусымында IBM компаниясы Lotus брендін тоқтату туралы хабарлады: IBM Lotus 1 2 3 Millennium Edition V9.x, IBM Lotus SmartSuite 9.x V9.8.0 және Organizer V6.1.0 нұсқалары. IBM мәлімдеді: "Клиенттер 2014 жылдың 30 қыркүйегінен кейін осы ұсыныстарға қолдау ала алмайды. Қызметті ұзарту ұсынылмайды. Оларды алмастыратын бағдарламалар болмайды".

Lotus 1 2 3 inspired imitators, the first of which was Mosaic Software's "The Twin", written in the fall of 1985 largely in the C programming language, followed by VP Planner, which was backed by Adam Osborne. These were able to not only read 1 2 3 files, but also execute many or most macro programs by incorporating the same command structure. Copyright law had first been understood to only cover the source code of a program. After the success of lawsuits which claimed that the very "look and feel" of a program were covered, Lotus sought to ban any program which had a compatible command and menu structure. Program commands had not been considered to be covered before, but the commands of 1 2 3 were embedded in the words of the menu displayed on the screen. 1 2 3 won its three year long court battle against Paperback Software International and Mosaic Software Inc. in 1990. However, when it sued Borland over its Quattro Pro spreadsheet in Lotus v. Borland, a six year battle that ended at the Supreme Court in 1996, the final ruling appeared to support narrowing the applicability of copyright law to software; this is because the lower court's decision that it was not a copyright violation to merely have a compatible command menu or language was upheld, but only via stalemate. In 1995, the First Circuit found that command menus are an uncopyrightable "method of operation" under section 102(b) of the Copyright Act. The 1 2 3 menu structure (example, slash File Erase) was itself an advanced version of single letter menus introduced in VisiCalc. When the case came before the Supreme Court, the justices would end up deadlocked 4–4. This meant that Borland had emerged victorious, but the extent to which copyright law would be applicable to computer software went unaddressed and undefined. During the early 1990s, Windows grew in popularity, and along with it, Excel, which gradually displaced Lotus from its leading position. A planned total revamp of 1 2 3 for Windows fell apart, and all that the company could manage was a Windows adaptation of their existing spreadsheet with no changes except using a graphical interface. Additionally, several versions of 1 2 3 had different features and slightly different interfaces. Lotus 1 2 3's intended successor, Lotus Symphony, was Lotus's entry into the anticipated "integrated software" market. It intended to expand the rudimentary all in one 1 2 3 into a fully fledged spreadsheet, graph, database and word processor for DOS, but none of the integrated packages ever really succeeded. Lotus 1 2 3 migrated to the Windows platform, as part of Lotus SmartSuite. IBM's continued development and marketing of Lotus SmartSuite and OS/2 during the 1990s placed it in direct competition with Microsoft Office and Microsoft Windows, respectively. As a result, Microsoft "punished the IBM PC Company with higher prices, a late license for Windows 95, and the withholding of technical and marketing support." Microsoft did not grant IBM the OEM rights for Windows 95 until 15 minutes prior to the release of Windows 95 on 24 August 1995. Because of this uncertainty, IBM machines were sold without Windows 95, while Compaq, HP, and other companies sold machines with Windows 95 from day one. On 11 June 2013, IBM announced it would withdraw the Lotus brand: IBM Lotus 1 2 3 Millennium Edition V9. x, IBM Lotus SmartSuite 9. x V9.8.0, and Organizer V6.1.0. IBM stated, "Customers will no longer be able to receive support for these offerings after 30 September 2014. No service extensions will be offered. There will be no replacement programs."

Пайдаланушы мүмкіндіктері

"1 2 3" атауы өнімнің үш негізгі мүмкіндігін біріктіруінен туындады: негізгі электрондық кесте функциясымен қатар, 1 2 3 интегралды диаграммалар мен графиктерді, сондай-ақ қарапайым деректер базасы операцияларын ұсынды. Деректер мүмкіндіктеріне кез келген анықталған тіктөртбұрыштағы деректерді, тіктөртбұрыш аймағындағы бір немесе екі бағандағы ақпарат ретімен сұрыптау кірді. Мәтінді абзацтарға бөлу оны қарапайым мәтін редакторы ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Ол пернетақтамен басқарылатын ашылатын мәзірлерге және бір пернелі командаларға ие болды, бұл оны жылдам пайдалануға қолайлы етті. Сонымен қатар, ол пайдаланушыға ыңғайлы болды, F1 пернесі арқылы қол жетімді контекстке байланысты көмектің алғашқы нұсқасын ұсынды. 1-ші нұсқадағы макростар және қосымшалар (2.0 нұсқасында енгізілген) 1 2 3-тің танымалдығына үлкен үлес қосты, ондаған сыртқы жеткізушілерге макро пакеттерін және F9 сияқты арнайы қаржылық жұмыс парақтарынан бастап, толыққанды мәтін редакторларына дейінгі қосымшаларды сатуға мүмкіндік берді. MS DOS жүйесінде 1 2 3 кейде толық кеңсе пакеті ретінде қолданылды. Барлық негізгі графикалық стандарттар қолдау көрсетілді; бастапқыда CGA және Hercules, ал кейінірек EGA, AT&T және VGA. Алғашқы нұсқаларда "WKS" файл кеңейтімі қолданылды. 2.0 нұсқасында кеңейтім алдымен "WK1", содан кейін "WK2" болып өзгерді. Кейіннен бұл 3.0 нұсқасы үшін "WK3" және 4.0 нұсқасы үшін "WK4" болып өзгерді. 2-ші нұсқада күрделілігі жағынан кеңейтілген BASIC интерпретаторына ұқсас синтаксис пен командалармен макростар, сондай-ақ жол айнымалыларының өрнектері енгізілді. Кейінгі нұсқалар бірнеше жұмыс парақтарын қолдады және C тілінде жазылған. Диаграммалар/графиктерді жасау процедураларын Джереми Саган (Карл Саганның ұлы) Forth тілінде, ал басып шығару процедураларын Пол Фанк (Funk Software негізін қалаушы) жазған.

Нақты режим (8088+)

DOS-қа арналған 1 2 3 басылымдары негізінен x86 ассемблер тілінде жазылды. 1-ші релиз DOS-қа негізделген дербес компьютерлер үшін алғашқы релиз болды. 1983 жылдың қаңтарында ұсынылды. 1А-шығарылым 1983 жылдың сәуірінде. Ресми түрде ASCII қолдады, бейресми түрде IBM кеңейтілген таңбалар жиынтығын қолдады (бірақ LICS емес). 1985 жылдың қыркүйегінде ұсынылды. NEC PC 98 компьютерлері үшін Lotus 1 2 3 Release 2J жапондық нұсқасы 1986 жылдың 5 қыркүйегінде шығарылды. 2.01 нұсқасы 1986 жылдың шілдесінде шығарылды. 1989 жылдың ақпан айында Lotus 1 2 3 Release 2.1J+ нұсқасы пайда болды. 2.2 нұсқасы жылдамдықты арттырып, автоматтандырылған макро-құралдар мен жоғары сапалы графикалық презентацияларды ұсынды. 1989 жылы ұсынылды. Жапондық нұсқасы Lotus 1 2 3 Release 2.2J 1990 жылдың ақпан айында шығарылды. 2.3 нұсқасы 2.x желісіне WYSIWYG өңдеуін әкелді. 1991 жылы ұсынылды. Жапондық нұсқасы Lotus 1 2 3 Release 2.3J 1991 жылдың қыркүйегінде шығарылды. 2.4 нұсқасы белгішелер мен қосымша құралдарды қосты және 2D (тек) электрондық кестелерді қолдайтын соңғы релиз болды. 1992 жылы ұсынылды. Жапондық нұсқасы Lotus 1 2 3 Release 2.4J 1993 жылдың қыркүйегінде шығарылды. 1995 жылдың шілдесінде Lotus DOS үшін Lotus 1 2 3 Release 2.5J шығарды.

Win32 (Windows 9x/NT)

97 Edition – Windows 95 немесе Windows NT 4.0 талап ететін алғашқы 32 биттік нұсқа, интерфейсі өзгертілген және LotusScript қолдауы бар. 1997 жылы ұсынылған. Жапон тіліндегі Lotus 1 2 3 98J 1998 жылдың 5 маусымында, содан кейін Lotus 1 2 3 2000J 1999 жылдың 2 шілдесінде және Lotus 1 2 3 2001J 2001 жылдың 27 шілдесінде шығарылды. Millennium Edition (9.8 нұсқасы) жаңа функцияларды, жақсартылған Y2K қолдауын, интернет қолдауын және Excel-мен жақсы үйлесімділікті қамтиды. Бұл кез келген платформа үшін 1 2 3-тің соңғы нұсқасы және Fixpack 2 арқылы техникалық қолдау жаңартуларын алды. 2002 жылы ұсынылған. Linux 2022 жылы Tavis Ormandy Lotus 1 2 3-ті Unix System V/386 үшін GNU/Linux-қа бейімдеді. SunOS / Solaris SPARC негізіндегі жүйелер үшін кем дегенде үш релиз жарияланды. 1.1 нұсқасы SunView және OpenWindows / OPEN LOOK терезелік жүйелерін қолдады. Сондай-ақ, нақты уақытқа жаңартуларға қолдау көрсетілді. 1991 жылы ұсынылған. 1.2 нұсқасы xterm-де "Classic", X Window-те "Classic", OPEN LOOK және OSF/Motif-ті қолдады. Solaris нұсқасына негізделген басқа UNIX порттары Lotus-тың Дублиндегі кеңселерінде жасалды. Бұл нұсқалардың барлығы X11 терезе жүйесін қолдады. 1 2 3 HP UX, HP 9000 аппараттық құрылғыларында (300/400 және 700 сериялары), RS/6000 жұмыс станцияларында, DEC станцияларында, 88000 процессорында және Intel процессорларында жұмыс істейтін UNIX-тің басқа нұсқаларында жұмыс істеді. OpenVMS Lotus 1 2 3-тің таңбалық ұяшықтар терминалының нұсқасы OpenVMS жүйесінде қол жетімді болды. HP MS DOS лақты сыймайтын компьютерлер Hewlett Packard және Lotus компанияларының бірлескен ынтымақтастығымен жасалған HP 95LX, HP 100LX, HP 200LX және HP OmniGo 700LX (1991–1994) құрылғыларында Lotus 1 2 3 R2.2 және R2.4 порттары ROM-ға енгізілді. Apple Macintosh Lotus-тың Mac OS-ті толыққанды пайдаланатын, алғашқы WYSIWYG электрондық кестесі екі релизде ұсынылды: 1991 жылы 1.0 релизі, ал келесі жылы 1.1 релизі ұсынылды. MacUser журналының 1992 жылғы наурыз айындағы санында Lotus 1 2 3 1.0-ға 4 тышқан (5-тен) баға берілді, бұл Mac-тегі алғашқы кесте болып табылады. Пайдаланушы интерфейсі Macintosh пайдаланушыларына Macintosh интерфейсімен PC нұсқасының кеңейтілген диаграммалық мүмкіндіктерін ұсынды, сонымен қатар DOS нұсқасының пайдаланушыларына таныс "классикалық" пернетақтамен басқарылатын интерфейсті ұсынды, оған 4,5 тышқан бағасы (5-тен) қойылды. 1987 жылы Lotus компаниясы Lotus 1 2 3/M негізгі нұсқасын жариялады; 1 2 3/M IBM 3270 терминалдарымен пайдалану үшін әзірленді және VM/CMS және MVS операциялық жүйелерінде жұмыс істеді. Lotus 1 2 3/M IBM және Lotus компаниялары бірлесіп әзірледі және тек IBM сатты.

The 97 Edition was the first 32 bit version, requiring Windows 95 or Windows NT 4.0, and had a changed interface and support for LotusScript. Introduced in 1997. The Japanese language Lotus 1 2 3 98J was released on 1998 06 05, followed by Lotus 1 2 3 2000J on 1999 07 02, and by Lotus 1 2 3 2001J on 2001 07 27. The Millennium Edition (version 9.8) contained new functions, improved Y2K support, Internet support, and better Excel compatibility. This is the last version of 1 2 3 for any platform, and has received maintenance releases through Fixpack 2. Introduced in 2002. Linux In 2022, Lotus 1 2 3 for Unix System V/386 was adapted to GNU/Linux by Tavis Ormandy. SunOS / Solaris At least three releases for SPARC based systems were published. Release 1.1 supported both SunView and the OpenWindows / OPEN LOOK windowing systems. It also featured real time update support. Introduced in 1991. Release 1.2 supported "Classic" in xterm, "Classic" in X Window, OPEN LOOK, and OSF/Motif. Based on the Solaris version, other UNIX ports were developed at Lotus's offices in Dublin. The included 1 2 3 HP UX running on the HP 9000 hardware (series 300/400 and 700), AIX running on RS/6000 workstations, DECstations, the 88000 processor, and more versions of UNIX running on Intel PCs. All these versions supported the X11 window system. OpenVMS A character cell terminal version of Lotus 1 2 3 was available on OpenVMS. HP MS DOS palmtop PCs A joint collaboration between Hewlett Packard and Lotus, the HP 95LX, HP 100LX, HP 200LX and HP OmniGo 700LX (1991–1994) had ports of Lotus 1 2 3 R2.2 and R2.4 embedded in ROM. Apple Macintosh Lotus's first truly WYSIWYG spreadsheet, taking full advantage of the Mac OS, had two releases: Release 1.0 debuted in 1991 and Release 1.1 was introduced the following year. Lotus 1 2 3 for Macintosh 1.0 received a 4 mice rating (out of 5) in the March 1992 issue of MacUser, praising it for being the first spreadsheet on Macintosh to include in cell editing instead of using the formula bar found in competing products, as well as other interface refinements. The user interface provided Macintosh users the advanced charting capabilities of the PC version with a Macintosh user interface, while also offering a "classic" keyboard driven user interface familiar to the users of the DOS version, giving it a 4 1/2 mice rating (out of 5). In 1987, Lotus announced a mainframe version of Lotus 1 2 3, Lotus 1 2 3/M; 1 2 3/M was designed for use with IBM 3270 terminals and ran under both VM/CMS and MVS operating systems. Lotus 1 2 3/M was jointly developed by IBM and Lotus, and exclusively sold by IBM.

Файл пішімдері

Lotus 1 2 3 файл форматтары әртүрлі файл атауының кеңейтімдерін пайдаланады, оның ішінде 123, wks, wk1, wk2, wk3, wk4. Олардың кейбіреулерін Collabora Online, LibreOffice және Apache OpenOffice десктоптық қолданбаларында ашуға болады, содан кейін оларды OpenDocument форматына немесе басқа файл форматтарына сақтау мүмкін.

Қабылдау

1982 жылы IBM PC-де 123-ті алдын ала қарап шыққаннан кейін BYTE журналы оны электрондық кесте, деректер базасы және график салу функцияларын әдемі үйлестіргендігі үшін "сәл ғана революциялық" деп атады. Олар қолданбаның жылдамдығы мен қолданудың қарапайымдығын жоғары бағалап, кіріктірілген анықтамалар мен оқулықтардың арқасында "1 2 3 – кез келген адам қолдана алатын сирек бағдарламалық өнімдердің бірі. Сіз 1 2 3 пен [IBM PC] сатып алып, оларды бір күні бірге іске қоса аласыз" деді. 1983 жылы PC Magazine журналы 1 2 3-ті "электрондық кесте ретінде қуатты және әсерлі бағдарлама, ол өте тамаша" деп сипаттап, оның жоғары жылдамдығын ассемблер тілінде жазылғандығымен байланыстырды.

Өртке қарсы

Lotus 1 2 3 1900 жылды қамтылған жыл деп есептейді. Бұл қате, себебі 1900 жыл төртке бөлінетін болғанымен, жүзге бөлінетін жылдар қамтылған жылдар деп есептелмейді, егер олар 400-ге бөлінбесе. Бұл қате бүгінге дейін сақталып келеді, өйткені оның бәсекелесі Microsoft Excel де Lotus 1 2 3 электрондық кестелерімен үйлесімділікті сақтау үшін осы қатені қолданады.