Вашингтон штатындағы Поулсбо қаласының тарихы

Кіріспе

Вашингтон штатындағы қала, АҚШ
Вашингтон штатындағы қала

Поулсбо (['/p//ɔː//l//z//b//oʊ/ PAWLZboh) – Вашингтон штатының Китсап округіндегі Либерти шығанағында орналасқан қала. Бұл Китсап округінің төрт қаласының ең кішісі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 11 970 адамды құрады, ал 2018 жылы шамамен 10 927 адам тұрды. Суквамиш халқы мыңдаған жылдар бойы Лушутсид деп аталатын осы аймақта қоныстанды. 1855 жылы Пойнт-Эллиот келісіміне қол қойылғаннан кейін көптеген адамдар Порт-Мэдисон үнді резервациясына көшірілді. Поулсбо 1880 жылдары норвегиялық иммигрант Йорген Элиасон құрды, оған басқа скандинавиялықтар да қосылды. Олар жердің қолжетімділігі, аймақтың бай ресурстары және туған жерлеріне ұқсас пейзажға тартылды. Бұл елді мекен Пьюджет Саундтың «шіркей флоты» сияқты аймақтың басқа да аймақтарымен қайық арқылы байланысты болды, бірақ 20 ғасырдың басында салынған тас жолдар бұл байланыстың орнын басты. Қазіргі Поулсбо қаласының орталық бөлігі өзінің алғашқы иммигрант тарихын құрметтеу үшін скандинавиялық стильді сақтайды және аймақтық туризм орталығы болып табылады. Оның жергілікті өнімдерінің бірі – Poulsbo наны Sluys нанханасында жасалады және бұрын халықаралық деңгейде сатылатын. Көптеген келушілер қайықпен келеді, қаланың жанында үш марина бар, ал қаланың порты кемелерді тоқтатуға өте қолайлы.

Тарих

Суквамиш халқы мыңдаған жылдар бойы Либерти шығанағында қоныс тепкен, жергілікті орман мен су тасқыны жазықтарында аң аулап, шығанақтар мен өзендерде балық аулап, жағалауда моллюска жинаған. Қазіргі қала тұрған жергілікті жер “Көлтерек” деп аталады. Суквамиштердің Либерти шығанағының басындағы қыстау ауылы болған, ол екі үлкен және төрт кішкентай үйден тұратын, “Хо Чиб” және “Xoyacid” деп аталған. Бұл ауыл 1800 жылдардың соңына дейін, ал одан кейін осы аймаққа қоныс аударушылар келгенге дейін сақталған. 1855 жылы Пойнт Эллиотт шартына қол қойылғаннан кейін, аймақта тұрған Суквамиш халқының көп бөлігі Порт-Мэдисон үнді резерватына көшірілді. 1880 жылдары норвегиялық иммигрант Йорген Элиасон құрған Пулсбо қаласына алғашқы жылдары көптеген норвегиялық және басқа скандинавиялық иммигранттар қоныс аударды, себебі бұл жер олардың туған елдеріне ұқсас болды. 1886 жылы алғашқы норвегиялық қоныс аударушылардың бірі Ивер Брайнильдсен Мое қалаға пошта бөлімі ашуды ұсынды. Мое қаланың атын өзінің туған жері – Норвегияның Халден қаласындағы “Полсбо” деп атауды ұсынды. Қоғамның пошта бөлімі ашу туралы петициясы қабылданды және Мое алғашқы пошта бастығы болды, бірақ Вашингтондағы шенеуніктер қаланың атын қате жазды, мүмкін Моеның қолжазымын дұрыс оқымағандықтан, содан бері қала “Пулсбо” деп белгілі болды. Пулсбо 1907 жылдың 18 желтоқсанында қала ретінде тіркелді. 1914 жылдың 15 қыркүйегінде, бірнеше бұрынғы өрттерден кейін құрғақ жаз болғаннан кейін, қаланың орталық бизнес ауданының көп бөлігі өрттен қирады. Бизнес ауданының үштен бірін құрайтын сегіз бизнес ғимараты қирады, ал тағы бірі зақымдалды. Өрттің себебі анықталған жоқ. Өртте ғимараттарын жоғалтқан бизнес иелері қала орталығы қайта жараңдағанда зақымдалмаған ғимараттарда бизнесін жалғастырды. Өрттен кейін жаңа ғимараттар ағаштан емес, цементтен салынды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Пулсбоның көптеген тұрғындары норвег тілін негізгі тіл ретінде сақтап келді. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерилер Бремертондағы Пьюгет-Саунд кеме құрылыс қоймасында жұмыс істейтін жұмыскерлерге арналған 300-ге жуық тұрғын үйлер салды. Пулсбо халқы үш жылдың ішінде үш есеге жуық өсті, ал халықтың әртараптануы ағылшын тілінің негізгі тіл ретінде үстемдік етуіне әкелді. 1975 жылдың 22 қазанында Норвегия королі Олав V Норвегиядан АҚШ-қа иммиграцияның 150 жылдығын тойлау аясында Пулсбоға келді. Оның ұлы Харальд 20 жылдан кейін келді.

The Suquamish people have inhabited Liberty Bay for millennia, hunting in local forests and floodplains, fishing in bays and streams, and harvesting shellfish along the shoreline. The site upon which the modern city is built is called , meaning "maple trees". The Suquamish had a winter village nearby, at the head of Liberty Bay, anglicized variously as "Ho Cheeb" and "Xoyacid," which consisted of two large houses and four smaller houses. It existed until the late 1800's until settlers began populating the area. After the signing of the Treaty of Point Elliott in 1855, most of the Suquamish people living in the area were relocated to the Port Madison Indian Reservation. Founded by Norwegian immigrant Jørgen Eliason in the 1880s, Poulsbo was settled in its early years by a large number of Norwegian and other Scandinavian immigrants because of its similarities to their native countries. In 1886, Iver Brynildsen Moe, one of the early Norwegian settlers, suggested that the community should have a post office. Moe suggested the town be named "Paulsbo", his hometown in Halden, Norway. The community's petition for a post office was granted and Moe became the first postmaster, but authorities in Washington, D. C. misspelled the town's name, likely misreading Moe's handwriting, and the community became known as "Poulsbo" thereafter. Poulsbo was incorporated on December 18, 1907. On September 15, 1914, after a dry summer with multiple previous brush fires, a large portion of the downtown business district was destroyed in a fire. Eight business buildings, an estimated third of the business section, were destroyed, with another damaged. The cause of the fire was never determined. Businessowners who lost their buildings continued business in undamaged buildings while downtown was rebuilt. After the fire, new buildings were constructed with cement rather than wood. Until World War II, many Poulsbo residents retained Norwegian as a primary language. However, during World War II, the military constructed about 300 residential units to provide housing for workers at the nearby Puget Sound Naval Shipyard in Bremerton. The population of Poulsbo almost tripled over three years, and the diversification of the population led to the dominance of English as the primary language. On October 22, 1975, King Olav V of Norway visited Poulsbo as part of the celebration of 150 years of Norwegian immigration to the United States. His son, Harald, visited 20 years later.

Білім

Поулсбо қаласында Солтүстік Китсап мектеп округінің көптеген мемлекеттік мектептері орналасқан. Солтүстік Китсап орта мектебі, Поулсбо орта мектебі, Поулсбо бастауыш мектебі және Винленд бастауыш мектебі қала шегінде орналасқан, ал Пирсон бастауыш мектебі қаланың оңтүстігінде жатыр. Жеке мектептер қатарында Gateway Christian School және West Sound Academy мектептері бар. Жоғары білімнен кейінгі білім беруге Олимпиада колледжінің Поулсбо бөлімшесі кіреді. Суквамиштегі Бас Китсап академиясы Поулсбо қала шегінен тысқары орналасқан, бірақ Поулсбо пошталық мекенжайына ие. Солтүстік-батыс өнер және дизайн колледжі бұрын Поулсбо аймағында болған. 1982 жылы Солтүстік-батыс өнер колледжі ретінде құрылған бұл оқу орны бастапқыда Поулсбодағы Лемолода орналасқан. 1991 жылы мекеме Суквамиштегі бұрынғы Мейнс Манорды жалға алды, ол 2000 жылы сатып алынды. Сквамиш тайпасы 2017 жылдың 28 қарашасында бұрынғы колледж ғимаратын 5,03 миллион долларға сатып алып, оны қазіргі Бас Китсап ғимаратына айналдырды. Колледж сол кезде Такомаға көшіп, онда ғимарат сатып алды. Бұл Пьюджет сауынының қорғалған бөлігі, Либерти шығанағының солтүстік жағында орналасқан. Вашингтон штатының 305 тас жолының солтүстік-батыс басы қаланың солтүстік бөлігінде, 3 тас жолымен қиылысады және оңтүстік-шығысқа қарай 21 шақырым (13 миль) Бэйнбридж аралындағы паром доктарына дейін созылады. SR 3 тас жолы солтүстікке қарай 14 шақырым (9 миль) Порт Гэмблге, ал оңтүстікке қарай 26 шақырым (16 миль) Бремертонның батыс бөлігіне жетеді. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Поулсбоның жалпы ауданы 5,27 шаршы миль (14 км2) құрайды, оның ішінде 4,67 шаршы миль (12 км2) құрлық және 0,60 шаршы миль (2 км2), немесе 11,43% су алабын құрайды.

Медиа

The North Kitsap Herald 1901 жылдан бері үздіксіз жарияланып келеді, Poulsbo қаласы мен жалпы Kitsap County аймағы үшін жергілікті жаңалықтарды ұсынады. "Herald" газетін Питер Айверсон құрды, ол Poulsbo қаласының мэрі және штаттық заң шығарушы болған. Бүгінде "Herald" Sound Publishing компаниясына тиесілі. Kitsap округінде Sound Publishing компаниясы сонымен қатар Bainbridge Island Review, Central Kitsap Reporter және Port Orchard Independent (жұма күндері), Kingston Community News (ай сайын), сондай-ақ KitsapDailyNews.com және BainbridgeReview.com (күнделікті онлайн) сайттарын жариялайды.

Көрнекті орындар

Бірінші лютеран шіркеуі 1886 жылы төбеде, Поулсбо қаласының орталығына көрініп тұрып ашылды, алғашқыда Фюрдефьорд лютеран шіркеуі деп аталды.

Норман мүсіні

Скандинав мүсіні – Такома қаласының суретшісі Марк Гейлдің 4 метрлік (12 фут) мүсіні, Викинг даңғылы мен Линдвиг жолының қиылысында орналасқан. Бұл мүсін қала әкімдігінің тапсырысымен, Викинг даңғылы мен Линдвиг жолындағы ағаш белгіні алмастыру үшін жасалған. Мүсіннің авторы – Вашингтон штатының Такома қаласында тұратын Марк Гейл. Жобаны жергілікті кәсіпкер Билл Остин мен Пулсбо қаласының әкімі Бекки Эриксон үйлестірді. Бьорген әдемілендіру қорының қаржысымен салынған мүсіннің құны 25 000 долларға бағаланды. Ол 2012 жылғы 23 қарашада қаланың дәстүрлі шырша жарықтандыру салтанатында ашылды. Мүсін 500 фунт арматуралық болаттан және 5000 фунт цементтен тұрады. Ол "Velkommen til Poulsbo" деген жазуы бар негізде орналасқан. Мүсін қаланың батыс жағында, Викинг даңғылы NW және NW Линдвиг жолының оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан.

Саябақтар

Пулсбодағы Балық саябағы – Пулсбо қаласындағы саябақ. Парк 2002 жылы қауымдастықтың мүшелері мен Пульсбо қаласы және Суквамиш тайпасы сияқты үкіметтер тобының бастамасымен құрылды. Саябақтың орталығы Либерти шығанағының солтүстік жағындағы Догфиш-Крик эстуарийі. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, саябақта жолдардың ұзындығы шамамен 2 километрді құрады, ал қала осы көрсеткішті екі есеге арттыруды жоспарлап отыр. Күзгі шабақ кезінде Вашингтон штаты университетінің кеңейту қызметі Китсап түбегіндегі, оның ішінде Балық саябағында шабақ туралы экскурсиялар өткізеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 9200 адам, 3883 үй шаруашылығы және 2310 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 4115 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 82,9% ақ нәсілді, 9,2% испаниялық немесе латиноамерикандық, 5,7% азиялық, 1,1% афроамерикандық, 0,9% жергілікті американдық, 0,3% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 3,6% басқа нәсілдерден және 5,4% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. 3883 үй шаруашылығының 30,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 61%-ы бірге тұратын жұбайлар, 11,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,2%-ы күйеуі жоқ еркектер, ал 40,5%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,7%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 17,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 40,2 жас. Тұрғындардың 23,8%-ы 18 жасқа дейін, 7,8%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 24,7%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 24,5%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 19,4%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 45,3% еркек және 54,7% әйел.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 6813 адам, 2845 үй шаруашылығы және 1772 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 2121,5 адам (819,5/км2) құрады. 2992 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы 931,7 бір шаршы мильге (359,9/км2) жетті. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 88,1% ақ нәсілді, 4,8% испандық немесе латиноамерикандық, 3,0% азиялық, 1,0% афроамерикандық, 1,0% американдық үндістер, 0,4% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,9% басқа нәсілдер және 4,6% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. 14,6% неміс, 10,6% ирланд, 10,0% ағылшын және 9,5% норвегиялық тегінен шыққандар. 95,3% ағылшын тілін, ал 2,6% испан тілін ана тілі ретінде меңгерген. 2845 үй шаруашылығының ішінде 30,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 48,6%-ы бірге тұратын жұбайлар, 10,9%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 32,1%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 15,8%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралған. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,92 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 24,2%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,5%, 25-44 жас аралығындағылар – 26,8%, 45-64 жас аралығындағылар – 22,1%, 65 жасқа толған және одан асып кеткендер – 19,5%. Орташа жас 39 жасқа тең. Әр 100 әйелге 86,7 еркек шақ келеді. 18 жасқа дейінгі әр 100 әйелге 78,7 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 38 875 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 353 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 40 482 доллар, ал әйелдердің 27 899 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 649 долларды құрады. Халықтың 9,1%-ы және отбасылардың 8,2%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді. Жалпы халықтың 14,1%-ы 18 жасқа дейінгі балалар, ал 6,0%-ы 65 жастан асқан адамдар кедейлік шегінен төмен өмір сүреді. Көптеген жұмыс істейтін адамдар Пьюджет Бұғазының шығыс жағындағы Сиэтл қаласында немесе Кинг округінің басқа қалаларында жұмыс істейді және жұмысқа пароммен барады.