Кіріспе

Карбонадо – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Пирс округіне қарасты қала. Ол округтің солтүстігіндегі Карбон өзенінің жанында, Сиэтлден оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 80 километр (50 миль) жерде орналасқан. Карбонадо – Маунт-Рейнир ұлттық паркіне кірер алдындағы соңғы қала және жолдан тыс жүруге танымал орын. Қала сонымен қатар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Пирс округіндегі ең ірі көмір шахтасын басқарған маңызды көмір өндіру орталығы болды. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 734 адамды құрады.

Тарих

Карбонадо Карбон өзені аңғарындағы экономикалық өркендеу кезінде қоныстанған бірнеше елді мекеннің бірі болды. Бұл өркендеуге Сиэтл және Такома сияқты жақын қалалардағы шикізатқа деген сұраныс себеп болды. Уилксон қаласынан басталып, Бернетт, Карбонадо, Монтезума, Фэрфакс және соңында Мэнли-Мур арқылы өтетін бұл елді мекендер аңғарда Рейнир тауының ұлттық паркінің шекарасына дейін созылды. Бұл қалалардың көпшілігі компаниялық қалалар болып табылды, яғни олар сауда компаниясына тиесілі жерде шикізатты өндіруге маманданған. Көбінесе – және Карбонадоның жағдайы да осындай болды – компания үйлерге және энергия ресурстарына иелік етті. Карбонадодағы энергия ресурсы сонымен қатар компаниялық қала тұрғындары өндірген шикізат, көмір болды. Карбонадо мен оның төңірегіндегі кен апаттарынан 100-ден астам кенші қаза тапты, оның ішінде 1899 жылдың 9 желтоқсанында Карбон Хилл көмір компаниясының 7-ші шахтасында болған жарылыстан 31 адам көз жұмды. Аңғардағы алғашқы өркендеу кезеңінде Карбонадо Такомамен шайқаса алатын деңгейге жетті. Адамдарды, жабдықтарды және экспортталатын материалдарды тасымалдау үшін маңызды болған теміржол аңғардың бойымен созылып, қалалар мен бірнеше шаруашылықтарға қызмет көрсетті. Бұл жерлерге негізінен поляк иммигранттары қоныстанды және аңғардағы қалаларды жаңа сүт пен жұмыртқамен қамтамасыз етті. Бүгінде екі шаруашылық сақталған: бірі Карбон Ривер Ранч (негізгі үй – ескі Фэрфакс мектебі, оны Вашингтон штатының 165 тас жолынан көруге болады), екіншісі бұрын Хакл Чак деп аталған. Хакл Чактағы бастапқы үй мен қоралардың бірі әлі де қолданыста және жұмыс істеп тұр. Өркендеудің шарықталу кезеңінде екі шаруашылық та, оларды қамтамасыз еткен қалалар да өте өнімді және жанды болды. Алайда, экономиканың төмендеуіне байланысты бұл өркендеу ұзаққа созылмады, сонымен бірге Карбонадодағы төмен сапалы көмірді қазу және аңғардың жоғары жағындағы елді мекендерде пайдалану үшін ағаш жинау қажеттілігі де аяқталды. Кен өндіру дәуірінің құлдырауынан кейін Карбонадо қатты қысқарды, содан кейін шағын өркендеулер болды, бірақ нәтижесінде тұрақты халық санымен аяқталды. Қазіргі тұрғындардың барлығы басқа жерде жұмыс істейді, ал бір кезде аңғардың экономикалық орталығы болған жер қазір тұрғын үй қауымдастығына айналды. Теміржол да қаладан кетіп қалды. "Rails to Trails" жобасы теміржол желісінің жерінің көп бөлігін өз иелігінде ұстап тұр. Карбонадоның көмір өндіруші қала болған кезеңін көрсететін жерлеу орны, тасталған шахталар, көмір шлагының өсіп кеткен үйімі, мектеп және компания үйлері қалды. Қабірде ескі және жаңадан қайтыс болғандардың естеліктері сақталады, ал қабір иелерінің отбасылары әлі де жақын жерде тұрады. Бұрын кен орнындағы арбалардың кабельдерін ұстаған үлкен бетон монолиттер ескі шахталарға қарай бағытталған, қазір өсіп кетіп, тек қала балалары пайдаланады. Қаладағы бір төбе бастапқыда көмір шлагынан құралған, ал қазір жебе және ағаштармен жабылған. Мектеп Карбонадо тарихи мектеп округі деп аталады және K-8 сыныптары әлі де онда оқиды. Компания салған және иелік еткен көптеген үйлер әлі де негізгі көшеде орналасқан. Олар сол кездегі құрылысшылар стиліне ұқсас. Көптеген шахташылар қаладан кетіп қалғанмен, кейбір үйлерде әлі де алғашқы шахташылардың тікелей ұрпақтары тұрады. Карбонадо 1948 жылдың 13 қыркүйегінде ресми түрде құрылды.

География

Карбонадо (47.079724, 122.051433) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,42 шаршы мильді (1 км²) құрайды, барлығы құрлықтан тұрады.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, қалада 621 адам, 200 үй шаруашылығы және 158 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 1,527.9 адам (584.8/км2) шамасында болды. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 516.7 (197.8/км2) құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96.46% ақ нәсілді, 0.48% американдық индейлер, 0.64% басқа нәсілдерден және 2.42% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1.93% құрады. 200 үй шаруашылығының ішінде 48.0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 68.5% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 4.0% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 21.0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 17.5% жеке адамдардан тұрды, ал 8.0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3.11 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3.56 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 34.9% 18 жасқа дейінгілер, 7.7% 18-24 жас аралығындағылар, 29.8% 25-44 жас аралығындағылар, 20.5% 45-64 жас аралығындағылар және 7.1% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 30 жас болды. Әр 100 әйелге 110.5 еркек сай келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 108.2 еркек сай келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 50,250 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 38,583 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24,821 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16,135 долларға тең. Отбасылардың 1.4% және халықтың 4.0% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 2.9% және 65 жастан асқандардың ешқайсысы да жоқ.