Кіріспе
Қытайлық-американдық Гоминьдан көшбасшысы және қаржыгер Ляо Чжункай (1877 жылдың 23 сәуірі – 1925 жылдың 20 тамызы) – қытайлық-американдық Гоминьдан көшбасшысы және қаржыгер. Ол 1920 жылдары Гоминьдан мен Қытай Коммунистік партиясының (Гоминьдан-ҚКП) бірінші Біріккен майданын құрушы болды. 1925 жылдың тамызында Кантон қаласында қаза тауыпты.
Liao Zhongkai (April 23, 1877 – August 20, 1925) was a Chinese American Kuomintang leader and financier. He was the principal architect of the first Kuomintang–Chinese Communist Party (KMT–CCP) United Front in the 1920s. He was assassinated in Canton in August 1925.
Ерте өмір
Лиао 1877 жылы Сан-Францискода дүниеге келді және алғашқы білімін АҚШ-та алды. Ол жиырма төрт баланың бірі болды. Оның әкесі Ляо Чжубиннің бес әйелі болған, ол Гонконг пен Шанхай банкі тарапынан Сан-Францискоға жіберілген. 1893 жылы Гонконгқа оралғаннан кейін, 16 жасында 1896 жылдан бастап Король колледжінде оқыды. 1897 жылы Хэ Сяньнинге үйленді. 1903 жылдың қаңтарында Васеда университетінде саяси ғылымдарды оқу үшін Жапонияға барды. 1907 жылы Чжуо университетіне саяси және экономикалық ғылымдарды оқуға түсті.
Саясатта
Ляо 1905 жылы Қытай революциялық одағы құрылғанда оған қосылды және Қытай Республикасы құрылғаннан кейін Гуандунның қаржы бюросының директоры болды. Партияның алғашқы күресінде Лиао Чжункай 1922 жылдың маусым айында Гуандунның ықпалды тұлғасы Чэнь Цзёнминге тұтқындалды. Чэнь жеңілгеннен кейін Ляо 1923 жылдың мамыр айынан 1924 жылдың ақпанына дейін, содан кейін 1924 жылдың маусым айынан қыркүйек айына дейін Гуандунның азаматтық губернаторы болды. Бірінші Гоминьдан-Қытай Коммунистік партиясының ынтымақтастық кезеңінде ол Гоминьданның Атқару комитетіне тағайындалды. 1924 жылы Гоминьдан реформаланғанда, ол жұмысшылар департаментінің, сосын шаруалар департаментінің басшысы болып тағайындалды. Кейін ол Гуандун қаласында орналасқан оңтүстік үкіметінің қаржы министрі болды. 1925 жылдың наурыз айында Сунь Ятсен Пекинде қайтыс болғанда, Лиао Гоминьданның Атқару комитетіндегі ең беделді үш тұлғаның бірі болды, ал қалған екеуі Ван Цзинвэй мен Ху Ханмин еді.
Өлім
Ляо Сун қайтыс болғаннан кейін де Сунның саясатына деген сенімін сақтап, оның ішінде КТҰ оңшылдары күшті қарсылық білдірген Кеңес Одағымен және Қытай Коммунистік партиясымен жақын қарым-қатынас сақтау сияқты маңызды саясаттарын қолдады. 1925 жылғы 20 тамызда Гуанчжоу қаласында Гоминьданның Атқару комитеті отырысынан бұрын Ляо қастандыққа ұшырады. Ол лимузинінен түсіп бара жатқанда бес қарулы адам Mauser C96 мылтықтарынан оқ жаудырып өлтірді. Бұл қылмысқа күдік Ху Ханьминге түсті, ол кейін тұтқындалды. Осыдан кейін Гоминьданды бақылау үшін Ван Цзинвэй мен өсіп келе жатқан Чан Кайшы ғана бәсекелес болып қалды. Ляо мен Хэ Сяньниннің Лио Мэнсин есімді қызы мен Лио Чэнцзи есімді ұлы болды. Ұлының төрт ұлы болды, олардың үлкені – Ляо Хуэй. Анна Ченно – оның шөбересі.