Кіріспе

Монро – АҚШ, Вашингтон штатының Снохомиш округіндегі қала. Ол Скайкомиш, Снохомиш және Снокуалми өзендерінің қосылған жерінде, Каскад тауларының етегінде, Сиэтлден солтүстік-шығысқа қарай шамамен 48 шақырым қашықтықта орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша Монро халқы 19 699 адамды құрайды. Монро алғаш рет 1864 жылы Парк-Плейс деген атпен құрылған, ол Туалко аңғарындағы бірнеше елді мекендердің арасында, өзендер қосылған жерде орналасқан. Бұл жер бұрынғыда Скайкомиш тайпасы қолданған сауда орталығы болған. 1890 жылы Парк-Плейс АҚШ президенті Джеймс Монроның құрметіне Монро деп аталды және 1892 жылы салынған Ұлы Солтүстік темір жолының жанына, солтүстік-шығысқа қарай көшірілді. Монро 1902 жылы қала ретінде бекітілді және ірі конденсирленген сүт зауыты мен мемлекеттік түзету мекемесіне үй иесі болды. 20 ғасырдың соңында Монро Эверетт, Сиэтл және Истсайд қалаларына жұмысқа барушыларға қызмет көрсететін маңырауын қамтитын қалаға айналды. Қала аумағында 1998 жылы алғашқы түзету мекемесіне қосылған Монро түзеу орталығы және жыл сайын жаздың соңында өтетін Evergreen штатының жәрмеңкесі орналасқан. Қала АҚШ 2-жолы мен 522-ші мемлекеттік жолының тоғысында орналасқан, бұл жолдар 20 ғасырдың соңында жұмысқа барушыларға қызмет көрсету үшін кеңейтілді.

Парк-плейстің пайда болуы және құрылуы

Скайкомиш және Снокуалми өзендерінің қосылған жері бастапқыда қазіргі Монро мен Индекс арасындағы аймақты мекендеген Скайкомиш тайпасына тиесілі болған. Осы қосылған жердің өзі Туалко (Lushootseed: squa'lxo) деп аталып, жақын маңдағы Скайкомиш ауылы S'dodohobc бірнеше жағалау Салиш топтары арасындағы сауда орталығы болып саналған. Снохомиш халқының S'dodohobc тобы қазіргі Монроға жақын жердегі бөлек елді мекенді пайдаланған. Қосылған жердің төңірегіндегі жерлер далаға айналдырылып, жидектер, жаңғақтар және басқа да өсімдіктер өсірілген. Скайкомиш тайпалары 1855 жылы Пойнт Эллиотт шартына қол қойған тайпалардың қатарында болды, осы арқылы Туалко және қосылған жерлерді қоса алғандағы дәстүрлі территорияларын беріп қойды. 1860 жылы тағы екі қоныс аударушы келді: Туалконың солтүстік-шығысындағы шағын даланы иеленген және кейін округ шерифі болып сайланған Салем Вудс; және Парк-Плейске қоныс аударған аумақтық заң шығарушы Чарльз Харриман. Скайкомиш өзенінің екі жағында орналасқан Парк-Плейс және Туалко 1860 және 1870 жылдары қоныс аударушылардың көбеюімен бірге өсті. Скайкомиш өзенінен өтетін паром 1882 жылы, Сұлтанға дейін жүретін тұрақты кемелер қызметі басталғанға дейін бірнеше жыл бұрын іске қосылды. Аймақтағы алғашқы жолдар 1882 жылы салынды, оның ішінде батыстағы Парк-Плейсті Снохомишке жалғастыратын 11 мильдік (18 км) ат арбасы жолы да болды. 1880 жылдары Парк-Плейс және Туалкодағы қоныс аударушылар алғашқы сүт малдары мен хмель егістігін алды, ол қысқа мерзімге ақшалай дақылға айналды, бірақ 1890 жылдары хмель зиянкестерінің пайда болуы және экономикалық дағдарыс егістікті жойды.

Атауын өзгерту және басқа жерге көшіру

Парк-Плейстің алғашқы пошта кеңсесі мен дүкені тасталып, 1890 жылы жаңа ғимаратпен алмастырылды. Жаңа дүкеннің иесі Джон Ванасдлен пошта кеңсесін қайта ашуға өтініш берді, бірақ АҚШ Пошта департаменті қабылдамады, себебі жаңа кеңселерге бір сөздік атау ғана рұқсат етілді. Ванасдлен, МакКлургтың кеңесімен, АҚШ президенті Джеймс Монроның құрметіне "Монро" атауын таңдады. 1892 жылдың соңы мен 1893 жылдың басында Парк-Плейстегі бірнеше саудагерлер өз ғимараттарын Тай-Ситидің оңтүстік жағына жылқылар, өгіздер мен астық сабау машиналарын пайдалана отырып көшірді. Ванасдленнің дүкені мен пошта кеңсесі көшірілгеннен кейін бұл елді мекен Монро деп аталды. Өрт салдарынан шамамен 8100 долларлық зиян келді (1901 жылғы 8100 доллар қазіргі шақтағы <есептелген сома> долларға тең), бірақ бизнес пен ғимараттар қайта жаңартылды және екі жыл ішінде тұрақты өрт сөндіру бөлімі құрылды. Монроның айналасындағы ауданда қала құрылған кезде 900-ден астам тұрғын, бес дүкен, сегіз салон, алты мейрамхана, төрт ағаш кесетін фабрика және бес шұбатыр фабрикасы болды. 1908 жылдың қараша айында жаңа қала әкімшілігі ғимараты аяқталды, құны 7000 долларға бағаланды (1908 жылғы 7000 доллар қазіргі шақтағы <есептелген сома> долларға тең) және салондық лицензиялық салықтан төленді; қазір бұл ғимарат жергілікті тарих мұражайына арналған. Жаңа қала әкімшілігі 1903 жылы жеке компанияға муниципалды су желісіне франшиза берді, бұл жергілікті су компанияларымен қақтығысқа әкелді. Бәсекелес су компаниясы франшизалық құқықтар үшін қалаға қарсы сотқа жүгінді, бірақ кейіннен Монроның суын пайдалану үшін бастапқы франшиза иесін сатып алды. Қала әкімшілігі жүйені сатып алуды ұсынды, бірақ ұсыныстары қабылданбады. 1923 жылы қала жекеменшік жүйені банкротқа ұшыратып, жеке су жүйесін құрды. Қала әкімшілігі 1903 жылы жеке компанияларға электр энергиясы және ауруханаға франшиза берді. 1904 жылы Монро Снохомишке жаңа жол алды, ал бір жылдан кейін Льюис көшесіндегі (қазіргі 203-ші мемлекеттік трасса) Скайкомиш өзені арқылы жаңа көпір салынды. 1907 жылы мемлекеттік үкімет Монроны штаттың екінші түзету мекемесінің орны ретінде таңдады, Арлингтон мен Султаннан келген бәсекелес ұсыныстарды жеңіп шықты. Мекеменің уақытша ғимараттарында алғашқы тұтқын 1908 жылдың тамызында пайда болды; тұрақты ғимараттың құрылысы, қазіргі Монро түзеу кешенінің бөлігі, 1910 жылдың мамырында басталды және сол жылдың соңында 1,5 миллион долларға аяқталды (1910 жылғы 1,5 миллион доллар қазіргі шақтағы <есептелген сома> миллион долларға тең). Тынық мұхитының жағалауындағы Конденсирленген сүт компаниясы 1908 жылдың 29 тамызында Монро қаласында сүт конденсациялау зауытын ашты, "Конденсациялау күнінде" 2000 келушіге қызмет көрсетті. Зауыт "Карнейшн" брендінің конденсирленген сүтінің ең ірі өндірушісі болды және ашылғаннан кейін екі жыл ішінде қаланың халқын 2500-ге жеткізді. Бір жыл ішінде зауыт күніне конденсирленген сүт өндірді; "Карнейшн" конденсация зауыты кейін 1928 жылы жабылды және 1944 жылдың 23 наурызында өрттен қирады. Жергілікті ағаш өңдеу өнеркәсібі төмендеді және Монроның айналасындағы кесілген жерлердегі сүт, көкөніс және жидек шаруашылықтарына көбірек назар аударылды. Бұл аймақтағы ең ірі шаруашылықтардың бірі - салат өсіретін және ет қаптау зауыты, ол Чарльз Фрайға тиесілі болды, кейіннен ол Сиэтлдегі Фрай өнер мұражайының меценаты болды.

Азаматтық жобалар мен жәрмеңкелер

1920 жылдары Монродағы бірнеше ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар өз қызметін кеңейтіп, аймаққа жаңа бизнестерді тартты, оның ішінде алғашқы радиостанция да болды. 1925 жылы округтік әкімдік жергілікті тұрғындарға қызмет көрсету үшін кедейлер шаруашылығының кешенінде 100 төсектік жаңа аурухана ашып, оған 92 000 доллар жұмсады. Онжылдықтың соңында қалаға жаңа шіркеулер, жаңа масондық залы, кеңейтілген конденсаторлық зауыт және кинотеатр келді. 1941 жылы астық шаруашылықтарының ұйымдастыруымен алғашқы "Аңғарлар шеруі" өтті, ал 1946 жылы кедейлер шаруашылығының жерінде Снохомиш округінің жәрмеңкесі ұйымдастырылды. 1949 жылы бұл шара "Evergreen State Fair" деп аталды және содан бері Монро қаласында жыл сайын өткізіліп келеді. Жәрмеңке алаңы 1949 жылы ашылған Стивенс өткелі арқылы өткен бұрынғы тас жолдың жалғасы – АҚШ 2-ші бағытымен екіге бөлінді. Ұлы экономикалық дағдарыстан және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Монро экономикасы ауыл шаруашылығы мен шағын өнеркәсіптерге көбірек тәуелді болды. 1958 жылға дейін Монрода мұздатылған тағамдарды өңдеу зауыты орналасқан, кейіннен ол теңіз өнімдерін өңдеу зауытымен алмастырылды. Жоғары мектеп кампусы бұзылып, 1968 жылдың қазанында ашылған жаңа ғимаратпен ауыстырылды, ол 1999 жылы қазіргі кампус салынғанға дейін қалаға қызмет етті. Автокөлікпен келудің ыңғайлы болуы Монроны Эверетт, Сиэтл және Истсайд аймағы үшін жатындық ауданға айналдырды, қаланың төңірегінде жаңа қалалық бөлімшелер салынды және онжылдықтың соңына дейін қала құрамына қосылды. 1984 жылы жаңа мемлекеттік түрме – "Twin Rivers Corrections Center" ашылды, ол тұрғындардың қарсылығына қарамастан, аймаққа жаңа жұмыс орындарын әкелді. Батыс Монродағы бұрынғы Фрай салат шаруашылығы 1980 жылдардың соңында Истсайдтегі жылжымайтын мүлік әзірлеушісіне сатылды, ол "Fryelands" тұрғын және өнеркәсіптік ауданын ұсынды. Бір кезде Боинг 777 бөлшектерін өндіру үшін ұсынылған "Fryelands" индустриалды паркі он жыл бұрын ашылған тағы бір индустриалды парктің жанында салынды. "Fryelands" жобасының аясында сулы-батпақты жерлерді және тұрғындарға арналған саябақты құру үшін "Lake Tye" деп аталатын жасанды көл жасалды. 1990-2000 жылдар аралығында қала халқы екі есеге өсіп, 13 000-нан асты. Монродағы тұрғын үй құрылысының артуы 522 мемлекеттік тас жолындағы тығырындарды күшейтті, ол АҚШ-тың ең қауіпті тас жолдарының бірі деп танылды. 1995 жылы мемлекеттік үкімет тас жолды кеңейту және қауіпсіздігін жақсарту бағдарламасын бастады, ол осы күнге дейін жалғасып келеді, тас жолдың төрт жолақты бөліктерін біртіндеп салып, қалған екі жолақты бөліктерін жаңартуда. 1990 және 2000 жылдары қала орталығының солтүстігіндегі АҚШ 2-ші бағыты бойында бірнеше ірі сауда орталықтары мен гипермаркеттер салынды. 2010 жылдардың басында "North Kelsey" дамуы Монроға даулы "Walmart" желісін әкелді, ол қаланың жаяу жүргіншілерге ыңғайлы сауда ауданына қатысты жоспарларын бұзды деген сыңайға келді. 2000 жылдан бері Монро қаласының орталық аймағын жаңғырту және дамыту қауымдастығы (DREAM) Монро қаласының орталық көшелерін жаңғырту жобаларын демеушілік етіп келеді. Монродағы соңғы даму солтүстік төбелерде шоғырланған, олар 2000 жылдары қала құрамына қосылды. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 16 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 16 шаршы километр құрлық және 0,06 шаршы километр су. Қала шекарасы әдетте батыста Тай көлімен және Фрайлендс бульварымен, оңтүстікте Скайкомиш өзенімен, шығыста Вудс-Крикпен және солтүстікте Милуоки төбесімен және басқа да төбелермен анықталады. Монроның қалалық өсу аймағы бар, ол қала шекарасының солтүстік жағындағы инкорпорицияланбаған аудандарды қамтиды. Қала 1993-2011 жылдар аралығында қалалық өсу аймағының бір бөлігін қосып алды. Қала Снохомиш өзенінің су тасқыны алабының шығыс жағында орналасқан, қаланың оңтүстік және шығыс шеттері Скайкомиш өзені бойында 100 жылдық су тасқыны қауіпті аймағында орналасқан, сонымен қатар көшпенді құстар мен аңдардың мекендеу орындары бар. Монроның тұрғын үй аудандары French Creek және Woods Creek суайдындарында орналасқан, олар екеуі де Снокуалми және Снохомиш өзендерімен біріккенге дейін Скайкомиш өзеніне құйылады. Айналасындағы аумаққа Скайкомиш өзенінен мұздық және қиыршық тас жинақтарынан қалыптасқан төбелер мен жазықтар кіреді. Монро сонымен қатар жергілікті тектоникалық жарылымда орналасқан, ол 2019 жылдың 12 шілдесінде Сиэтл мен Ванкуверге дейін сезілген, бірақ зақым келтірмеген екі шағын жер сілкінісін туғызды.

Климат

Монроның жалпы климаты Пьюгет саунд төмендіктерінің көп бөлігіне ұқсас, жазда құрғақ, ал қысы жұмсақ, жаңбырлы болады, Тынық мұхитының теңіздік әсерімен қалыптасады. Аймақтағы жауын-шашынның көп бөлігі қыс және көктемнің басында түседі, ал Монрода жылына орташа есеппен 177 күн жауын-шашын байқалады. Монроның Каскад тауларының етегінде орналасуы, жақын жердегі қалаларға қарағанда, қосымша жауын-шашын әкеледі, жыл сайын Эвереттке қарағанда көбірек жауын-шашын жауады. Монро сирек айтарлықтай қар жауады, 1929 жылдан бері жылына орташа есеппен. 2017 жылдың 30 наурызында EF0 торнадосы Монро қаласын шарпып, бірнеше демалыс көліктеріне зақым келтірді, бірақ ешкімге зиян тигізбеді. Торнадолар Батыс Вашингтонда сирек кездеседі, бірақ Пьюгет саундтың конвергенциялық аймағы оларды құру үшін қажетті жағдайларды жасауға қабілетті.

Экономика

Монро қаласында 2015 жылы жұмыс істейтін халық саны шамамен 7 644 адамды құрады, ал жұмыссыздық деңгейі 7,2 пайызды көрсетті. Жұмыспен қамтылған тұрғындардың бар болғаны 15 пайызы қала шегінде жұмыс істейді, ал қалғаны жұмыс үшін басқа қалаларға қатынайды. Монро тұрғындарының жұмыс табатын негізгі орындары: Сиэтл (15%), Эверетт (9%), Редмонд (9%), Беллвью (8%) және Киркленд (4%). 2015 жылы қала жұмысшыларының бір бағытқа орташа сапар уақыты 30,8 минутты құрады; сапаршылардың 75 пайызы жеке көлікпен, 14 пайызы бірлесіп, ал 3 пайызы қоғамдық көлікпен жұмысқа барып келді. Қаланың ең ірі жұмыс берушісі – Монро түзеу орталығын басқаратын және 1100-ден астам жұмыс орнын ұсынатын Вашингтон штатының Түзету департаменті. Басқа ірі жұмыс берушілерге Монро мектеп округі, Кадман карьері, Эвергрин штатының жәрмеңкесі, EvergreenHealth Monroe және ірі сауда орталықтары кіреді. Сонымен қатар, қалада 1990 жылдары құрылып, 2008 жылы толық дамыған Фрайлендс аймағындағы ірі өнеркәсіптік парк орналасқан. Ең ірі өнеркәсіптік емес жұмыс салаларына кәсіби қызметтер, мемлекеттік қызмет және бөлшек сауда, әсіресе АҚШ 2-ші тас жолындағы ірі сауда орталықтары жатады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 17 304 адам, 5 024 шаруашылық және 3 600 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 5 306 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 78,6% ақ нәсілді, 3,5% афроамерикандық, 1,4% американдық индейлер, 2,8% азиялық, 0,4% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 9,6% басқа нәсілдер және 3,8% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 17,1% құрайды. 5 024 шаруашылықтың 46,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 54,0%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 11,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 6,3%-ы күйеуі жоқ еркектер және 28,3%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 21,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,9%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,92 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,41 адамды құрайды. 4 173 шаруашылықтың 45,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,8%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 10,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер және 26,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 20,6%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 8,6%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,83 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,26 адамды құрайды. Жеті мүшеден тұратын қалалық кеңес әдетте аптасына бір рет 1977 жылы салынған және қала орталығының оңтүстік-батысында орналасқан азаматтық орталықта жиналады. Қалалық кеңес мүшелері мен қала әкімі төрт жылдық мерзімге сайланады, мерзімдер кезекті жылдары сайлау арқылы толықтырылады. Кенес мүшелерінің алтауы аудандардан сайланады, ал жетіншісі жалпы сайлаумен сайланады; 2017 жылға дейін жалпы сайлаумен сайланатын орын екі жылдық мерзімге сайланды. Қазіргі қала әкімі – 2013 жылы сайланған және 2017 жылы қайта сайланған бұрынғы кеңес мүшесі және қала жоспарлаушысы Джеффри Томас. Қала әкімшілігінде 113 қызметкер жұмыс істейді және 2017 жылғы жылдық бюджеті 27,1 миллион долларды құрайды, оған қала әкімшісі мен қалалық кеңес тағайындайды. Әкімшілік өз ведомстволары арқылы муниципалдық қызметтерді ұсынады, оларға қоғамдық даму, экономикалық даму, төтенше жағдайлар қызметі, қалалық сот, саябақтар мен демалыс, рұқсат беру, коммуналдық шаруашылық және пайдалы қызметтер кіреді. Қаланың полиция бөлімінде 32 офицер және 10 азаматтық қызметкер жұмыс істейді. Өрт сөндіру қызметі (Монро қаласында орналасқан) және қоғамдық кітапхана сияқты басқа да қызметтер аймақтық билік органдары мен агенттіктерге тапсырылады. Федералдық деңгейде Монро 8-ші округтің бөлігі болып табылады, ол Снохомиш, Кинг және Пирс округтерінің шығыс бөліктерін, сондай-ақ Челан және Киттитас округтерінің барлық аумағын қамтиды. 2022 жылға дейін ол 1-ші округтің бөлігі болды, содан кейін 8-ші округ Снохомиш округіне кеңейтілді. Штат деңгейінде қала Каскад тауларын кесіп өтетін 12-ші заңнамалық округтің бөлігі болып табылады және Скайкомиш, Челан округінің барлық аумағы және Шығыс Веначиді қамтиды. Монро бұрын 39-шы заңнамалық округтің бөлігі болған, ол 2022 жылы аудандарды қайта бөлу аясында Крос-Маунтин округіне қосылды. Қала Снохомиш округі кеңесінің 5-ші округіне кіреді, ол Скайкомиш аңғары, Снохомиш және Стивенс көлін қамтиды.

Түзеу орталықтары

Вашингтон штатының Түзету департаменті қалада бірнеше түрме мекемелерін басқарады, олар 1998 жылдан бері Монро түзеу кешеніне біріктірілді. Бұл штаттың ең ірі түрмесі, 2500 тұтқын мен ұсталғандарды қабылдауға арналған, және 1185 қызметкер жұмыс істейтін кампуста бес бөлімге бөлінген. Вашингтон штатының Жаңару мекемесі 1908 жылы ашылып, 1981 жылы психикалық аурулары бар тұтқындарға арналған бөліммен, ал 1984 жылы 500 орындық Твин Риверс орташа қауіпсіздік мекемесімен кеңейтілді.

Өнер

Монроның коммерциялық емес өнер кеңесі 2003 жылы құрылды және шағын мемлекеттік гранттарды пайдалана отырып, қаладағы өнер жобалары мен шараларын демеушілік етеді. Өнер кеңесі 2004 жылы Монро қаласының орталығындағы ғимаратқа орнатылған, жергілікті өзендердің экожүйесін бейнелейтін 80 футтық (24 м) қабырғалық суреттің жасалуына қолдау көрсетті. 2010 жылдары, арнайы нысан салу жоспары тоқтатылғаннан кейін, өнер кеңесі бастауыш мектеп аудиториясын қаланың сахналық өнер орталығына жаңартып келді. 1981 жылғы Жакелин Бувье Кеннедидің өмірбаяндық драма фильмінің бір бөлігі Монрода түсірілді. The Emerald Glen Farm бірнеше туындыда қолданылды, оның ішінде 1984 жылғы "Hot Pursuit" телесериалы және "The Ring" және "The Ring Two" қорқыныш фильмдері. "Көбелек эффектісі", "7 минут" және корей фильмі "Кезек күз" фильмдерінің бірнеше сахналары Монро түзеу мекемесінде түсірілді. "Жоғары қамалдағы адам" веб-телесериалының пилоты 203-ші мемлекеттік трассадағы Льюис көшесі көпірінде түсірілген сахнаны көрсетеді.

Көрермендер мен іс-шаралар

Қалада жыл сайынғы Эвергрин штаттық жәрмеңкесі өтеді, ол тамыз айының соңы мен қыркүйек айының басында Монро қаласының солтүстік-батысында орналасқан жәрмеңке алаңында ұйымдастырылады. Бұл Вашингтон штатындағы Пуялуп жәрмеңкесінен кейінгі екінші ірі жәрмеңке және он екі күн бойы шамамен 350 000 адамды тартады. Қалада жәрмеңке ашылған күндері, тамыз айының соңында жыл сайын парад өтеді. Жәрмеңке алаңы округ әкімдігіне тиесілі және жыл бойы басқа да шараларды қабылдайды. Алаңға сондай-ақ 1995 жылдан 2000 жылға дейін NASCAR Craftsman Truck Series жарысын қабылдаған Evergreen Speedway жарыс трассасы да кіреді. 2022 жылы COVID-19 пандемиясынан кейін екі жылдық үзілістен соң, Жазғы балқу музыка фестивалі Даррингтоннан Монроның оңтүстігіндегі жерге көшірілді. Фестивальге шамамен 4000 адам келді, бірақ ол 2023 жылы қайта өткізілмеді. Snohomish County Explosion – International Basketball League және National Athletic Basketball League лигаларында ойнайтын жартылай кәсіби баскетбол командасы – 2008 жылдан 2010 жылға дейін Эвереттегі ойындары арасында мектеп кампусындағы Monroe Sports Arena-да өзінің ойындарын өткізді. Рептилиялар бағы, бұрын Вашингтон Серпентариумы деп аталған, Монроның шығысындағы 2-ші АҚШ тас жолында орналасқан, жол бойындағы жануарлар паркі. Ғимаратта 150 түрлі жануар бар және жыл сайын 40 000 келушіні қабылдайды. Бұрын ол Голд-Барда орналасқан, бірақ 2003 жылы Монро ауданына көшірілді.

Саябақтар мен демалыс

Монрода 14 саябақ бар, олардың жалпы ауданы – 152,5 мың га, оның ішінде пайдалы жер ретінде белгіленгені. Қалалық әкімдіктің парктері мен демалыс басқармасы парктерін күтіп ұстайды және YMCA сияқты жеке ұйымдармен бірге тұрғындар үшін ойын-сауық шараларын ұйымдастырады. Монрода сондай-ақ 23 км (14 миль) көп мақсатты жаяу және велосипед жолдары бар, олар аудандар мен саябақтарды байланыстырады. Қаланың ең ірі саябағы – Аль Борлин паркі, ол Скайкомиш өзені мен Вудс-Крик өзендері құратын түбекте орналасқан, жаяу серуендеу жолдары бар табиғат қорығы. Қала екі округтік саябаққа да жақын орналасқан: Лорд Хилл аймақтық саябағы, жабайы жолдары бар табиғи қорық; және Фэрфилд саябағы, қаланың батыс шебіне жақын бірнеше футбол алаңдары бар кешен. Монродағы ең үлкен қоғамдық саябақ – Ти көлі паркі, онда спорт алаңдары, скейт-парк және балықпен толықтырылған жасанды көл бар. 2010 жылдары жеке құрылыс компаниясы Ти көлінде су паркі салуды ұсынды, бірақ жоспар әлі де қаржыландырылмаған күйде. 2014 жылы қала әкімдігі Снохомишке дейін 11 км (7 миль) жаяу және велосипед жолын салуды ұсынды, ол аймақтық Жүзжылдық жолмен қосылатын болады. Ол 1899 жылы «Monitor» деп негізделді, кейіннен Скайкомиш аңғарында жұмыс істеген тағы екі газетті сатып алды: 1908 жылы «Monroe Transcript» және 1985 жылы Султан қаласындағы «Valley News». Басылым 2021 жылдың қарашасында тоқтатылып, Snohomish County Tribune газетімен біріктірілді. Аймаққа сондай-ақ солтүстік Пьюджет-Саунд аймағындағы күнделікті газеттер – The Everett Herald және The Seattle Times та қызмет көрсетеді. Монрода Sno Isle кітапханалар жүйесі басқаратын қоғамдық кітапхана бар, ол Snohomish округінің көп бөлігіне қызмет көрсетеді. Қаланың алғашқы кітапханасы 1906 жылы жеке үйde ашылды, кейін қалалық әкімдікке көшірілді, онда 1966 жылға дейін Sno Isle арнайы кітапхана ғимаратын ашқанға дейін қалды. Кітапхана ғимараты Sno Isle тарапынан 1987 жылы кеңейтіліп, 2002 жылы азаматтық кампусқа жақын орналасқан қазіргі кітапхана ғимаратымен ауыстырылды. Жаңа кітапхананың құрылысына 6,8 миллион доллар жұмсалды және ғимаратта 84 000 дана кітап бар. Монро кітапханасы Монро аудандарын қоса алғанда, 36 622 тұрғынға қызмет көрсетеді және 2014 жылы 291 000-нан астам кітап таратты.

Тарихи сақтау

Монроның жергілікті тарихи қоғамы 1976 жылы құрылды және 1982 жылы Монро қаласының орталығындағы бұрынғы қалалық әкімшілік ғимаратында мұражай ашты, ол 1908 жылы салынған. Мұражайда жергілікті естеліктер, оның ішінде ою-өрнектелген каноэ, жабық кәсіпорындардан әкелінген жабдықтар және тарихи фотосуреттердің үлкен жинағы бар. Тарихи қоғам сонымен қатар, Evergreen State Fair кезінде 1880 жылдары салынған және 1960 жылдары көрме алаңына көшірілген тарихи үй – Шаннахан кабинасында көрме ұйымдастырады; бұл кабина округтің тарихи орындар тізіліміне де енгізілген. Көрме алаңында округқа қарасты Батыс мұра орталығы да орналасқан, ол ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік артефакттардан тұратын жинаққа ие, бұл заттар көрмеге қою үшін сыйға берілген. Қала орталығында 20-ғасырдың басында салынған және жергілікті иеленушілер мен ұйымдар сақтап қалған бірнеше тарихи ғимарат бар. Қаланың солтүстік-шығыс жағында 150 фут (46 м) биіктігіндегі бу үймесі орналасқан, ол 1908 жылы салынған және 1944 жылы өртенген Carnation сүт конденсациялау зауытының соңғы қалдығы.

Білім

Монро мектеп ауданы қала ішіндегі мемлекеттік мектептерді басқарады және Мальтби мен Вудс-Крик сияқты бірнеше айналасындағы елді мекендерге қызмет көрсетеді. 2016 жылы мектеп ауданында шамамен 7096 оқушы, 303 мұғалім және 170 басқа қызметкер болды. Онда бір жоғары мектеп, Монро жоғары мектебі бар, ол Вашингтон штатының түзету мекемесінің жанында орналасқан және 30 миллион долларлық құрылыс шығындарын қаржыландыруға бағытталған алты сәтсіз дауыс беруден кейін 1999 жылы ашылды. Аудан Монро қаласының шегінде бір орта мектеп және үш бастауыш мектепке ие, олардың бірнешеуі 2018 жылы 111 миллион долларлық облигациялар есебінен жаңартылды. Оның әкімшілік кеңселері 1916 жылы ашылған бұрынғы Орталық сынып мектебінің ғимаратында орналасқан. Мектеп ауданы түрлі сыныптар үшін бірнеше балама білім беру мекемелерін басқарады, соның ішінде бұрынғы Монро орта мектебінің ғимаратындағы Скай Вэлли білім беру орталығы бар, ол үш орта мектептің екі ғимаратқа біріктірілуінен кейін жабылды. Скай Вэлли білім беру орталығына қатысты 200 оқушы, ата-ана және мұғалімдер Монсантоға қарсы бірнеше сот процесі қозғалды, себебі ғимаратта полихлорирленген бифенилдер сияқты улы химиялық заттарға ұшырады. Сот ісі жюри шешімімен Монсантодан 247 миллион доллар және мектеп ауданынан 34 миллион доллар төленуімен аяқталды, олар улы материалдарды тазалауда немқұрайлылық танытқан деп танылды. Монро сонымен қатар 400 студенті бар Эверетт қоғамдық колледжінің Шығыс кампусына да үй иесі. Бұл филиал кампусы 1999 жылы Монро мектеп ауданымен жасалған келісім аясында ашылды және 2010 жылы Тай көліне жақын жаңа ғимаратқа көшірілді.

Көлік

Монро үш тас жолдың қиылысында орналасқан: АҚШ-тың 2-ші жолы (US 2), ол Эверетттен шығысқа қарай және Стивенс асуы арқылы Шығыс Вашингтонға дейін созылады; 203-ші мемлекеттік жол, ол Снокуалми өзенінің бойымен оңтүстікке қарай Фолл-Сити және Норт-Бендке қарай жалғасады; 522-ші мемлекеттік жол, Монро қаласында аяқталып, аймақты Сиэтл және Ботелл қалаларымен оңтүстік-батысқа байланыстырады. Монро қаласындағы басқа да маңызды жолдарға қала шекарасынан тыс Снохомиш және Султан қалаларына дейін жалғасатын Мейн-стрит; Солтүстік Келси көшесі, солтүстікке қарай Чейн-Лейк көліне дейін созылады; және қаланың батыс жағындағы Фрайлендс бульвары жатады. US 2 тас жолы Монро ауданында үнемі қауіпті болып тұрады және 1970 жылдардан бері айналма жол салу жоспарлары ұсынылып келеді, бірақ ол әлі де қаржыландырылмаған. Қаланың бөлігін Scenic Subdivision бөліп өтеді, ол BNSF Railway компаниясына тиесілі ірі теміржол және жүк тасымалына, сондай-ақ Amtrak компаниясының Empire Builder жолаушылар пойызына пайдаланылады. Монро қаласындағы қоғамдық көлік қызметін округ бойыншағы Қоғамдық Транзит жүйесі қамтамасыз етеді, Эверетт пен Голд Бар арасындағы US 2 дәлізінде екі жергілікті автобус маршруты жүреді, ал ең көп сұраныс болатын уақытта кейбір сапарлар Боинг Эверетт зауыдына дейін жалғасады. Снохомиштен Сиэтл қаласының орталығына қатынайтын жолаушылар автобусы 522 мемлекеттік трассасы және 405-ші мемлекетаралық трассасы бойынша ең көп жүретін уақытта жүреді, Монродағы 102 тұрақ орыны бар саябақта және көлік тоқтату алаңында тоқтайды. Snoqualmie Valley Transportation жұмыс күндері Монро мен Дювалл қалалары арасында күнделікті шаттл қызметін ұсынады. Монро қаласында Evergreen State Fairgrounds маңында орналасқан First Air Field жекеменшік әуежайы да бар. Бір ғана ұшу-қону жолағы бар бұл нысанда күніне орта есеппен 50 ұшу және қону орындалады, ал онда 73 ұшақ тіркелген.

Коммуналдық қызметтер

Қаланың коммуналдық қызметтерін қалалық әкімдік, аймақтық мекемелер және жеке компаниялар қамтамасыз етеді. Монро қаласындағы электр қуатын Снохомиш округінің барлық аймағын қамтитын, тұтынушыларға тиесілі қоғамдық коммуналдық кәсіпорын – Snohomish County Public Utility District (PUD) жеткізеді. Снохомиш округінің PUD электр қуатын Монроға Снохомиш подстанциясынан қаланың екі подстанциясына тарату желісі арқылы жеткізеді. Puget Sound Energy қала тұрғындары мен кәсіпорындарына Канададан құбыр желісі арқылы табиғи газ қызметін ұсынады. Телефон, кабельді теледидар және интернет сияқты телекоммуникациялық қызметтер Verizon және Comcast компаниялары арасында бөліседі. Қалалық әкімдіктің Waste Management компаниясымен қалдықтарды кәдеге жарату бойынша келісімшарты бар, ол үй қоқыстарын, қайта өңдеуге жарамды материалдарды және аула қалдықтарын жинауды жүзеге асырады. Қалалық әкімдік су құбыры және канализациялық қызметтерді басқарады, бұл олардың тазалауын және жеткізілуін қамтиды. Монро қаласының ішетін суы Эверетт қаласынан сатып алынады және Султан өзені бассейніндегі Чаплин көлінен бастау алады, содан кейін құбыр арқылы қаланың солтүстігіне жеткізіледі. Қалдық сулар мен ағынды сулар жиналып, Скайкомиш өзеніне құятын ағынды суларды тазарту станциясында тазартылады. Қаланың су қызметтерінің ең ірі тұтынушысы – Вашингтон штатының Түзету департаменті, олардың өздерінің де ағынды суларды тазарту жүйесі бар.

Денсаулық сақтау

Монрода 112 төсектік жалпы аурухана бар, оны EvergreenHealth басқарады, ал бұрын ол Valley General Hospital деп аталған. 1949 жылы ашылған бұл аурухана Мемлекеттік кедейлер шаруашылығындағы бұрынғы нысанының орнына салынды және сайлаушылар бекіткен салық түсімдері есебінен бірнеше рет кеңейтілді. 2014 жылы Киркленд қаласындағы EvergreenHealth жүйесіне қосылып, келесі жылы EvergreenHealth Monroe Medical Center деп қайта аталды. Қалада Провиденс денсаулық сақтау және қызмет көрсету ұйымы мен SeaMar қоғамдық денсаулық орталықтары сияқты бірнеше шағын медициналық клиникалар да бар.