Кіріспе

1777 жылғы американдық төңкеріс соғысының шайқасы, Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі американдық төңкеріс соғысының шайқасы.

Форт-Анн шайқасы 1777 жылдың 8 шілдесінде Форт-Тикондерогадан шегініп келе жатқан Континентальдық армия күштері мен Джон Бургойннің әлдеқайда үлкен британдық армиясының алдыңғы қатарлары арасында болды. Бургойн американдықтардың Тикондерога фортынан кері шегінуіне таңырқап, мүмкіндігінше көп әскерін кері шегініп бара жатқан американдықтарды қууға асықты. Американдық күштердің басым бөлігі Форт-Индипенденстен Хаббардтонға қарай жолмен кетіп, ал қалғандары, аурулар, жаралылар мен лагерьдегілермен бірге фортты эвакуациялап, Шамплейн көлімен Скенсбороға дейін кемемен жүріп, содан кейін Форт-Эдвардқа жетті. Олардың қатарында 600-ға жуық қарулы адам болды. Бұл топ Форт-Анн қаласында тоқтады, сол жерде Бургойн армиясының кішкентай алдыңғы отряды оларға қосылды. Британдықтар өзінің аздығын сезіп, күш сұрады. Американдықтар сандық артықшылықтарын пайдаланып шабуыл жасауға шешім қабылдады және британдықтардың орналасқан жерін форттан солтүстікке қарай шамамен 1 километрдей қашықтықта толық қоршауға алды. Бірақ британдық күштердің жақындап келе жатқаны туралы естіп, американдықтар фортқа қайта шегінді. Бұл алдамшылық болды (күштерде бір ғана офицер болды), бірақ ол британдықтарды тұтқындалудан сақтап қалды. Көп ұзамай Бургойн армиясының қалған бөлігі де келді, нәтижесінде американдықтар Форт-Анннан Форт-Эдвардқа шегінуге мәжбүр болды. Форт-Аннда жұлдыздар мен жолақтардан тұратын тудың алғашқы нұсқасы болған болуы мүмкін деген мәлімдеме бар, бірақ бұл дәлелденбеген және жалған болуы мүмкін.

Өмірбаян

5-6 шілде түнінде Тикондерога фортын басып тұрған Континентальдық армияға генерал Артур Сент-Клэр, генерал Джон Бургойннің 8000 сарбаздық армиясының жақындауына байланысты фортты эвакуациялауға бұйрық берді. Бургойннің әскері фортқа қарап тұрған Дефайанс тауының үстіне артиллериялық батареясын орналастырды, ал американдықтардың шегіну жолдары қиылысып қалу қаупі туды. Американдық әскердің көп бөлігі Тикондерогадан және төңіректегі қорғаныс құрылыстарынан Форт-Индипенденс және Хаббардтонға қарай жолмен шықты. Полковник Пирс Лонгтың 600-ге жуық сарбазы, олардың көпшілігі Нью-Гэмпширден, 5 қаруланған галерея мен 200-ден астам кішкентай көлік кемелерінен құралған флотилиямен көл бойымен жолға шықты. Бұл кемелер форттан шығарылған аурулар, азық-түлік, жабдықтар мен қару-жарақтармен толы болды. Лонг Тикондерога мен Маунт-Индипенденс арасында орнатылған бөгет пен понтондық көпірдің британдықтарды тоқтатып тұруға жеткілікті екеніне сенгендіктен, көлдегі ең оңтүстікке қарай жүре алатын Скенсбороға қарай ақырын-жай жүзе бастады.

Іздеу

Алайда, британдықтар су қорғанысынан көп тоқталған жоқ. Бургойн 6 шілде күні таңертең американдықтардың шегініп бара жатқанын естіген соң, қорғаныстың бұзылуын бұйырды. Дұрыс бағытталған оқтармен көпір мен кедергілер 30 минут ішінде жойылды. Содан кейін Бургойн қатаң әскери тәртіптен бас тартып, әскерлеріне мүмкіндігінше жылдам оңтүстікке қарай ілгерілеуді бұйырды, өздері қалып, түзу құралымда тұрмады, ал ол өзі оңтүстікке қарай қууға аттанды. Қолдаушы желдің арқасында, 6 шілде күнінің соңына қарай ол Скенсбороға үш миль (4,8 км) жуық келді, онда американдықтар, бар болғаны екі сағат бұрын келген, кішкентай бекініс салды. Позицияны қоршауға тырысып, Бургойн подполковник Джон Хилл басқаратын 9-шы, 20-шы және 21-ші полктерден 200 шамасындағы әскерді Скенсбороның оңтүстігінде, Форт-Эннеге баратын жолды кесу мақсатымен түсірді. Бірақ бұл, Скенсбородағы көптеген құрылыстарды өртеп жібергеннен кейін болды. Форт-Аннаға жеткенде, оларды генерал Филип Шуйлерден Форт-Эдвардтан жіберілген Генри ван Ренсселер басқаратын 400 Нью-Йорк ополченесі қарсы алды, Тикондерогадан шегіну туралы хабарды алғаннан кейін. Бургойн 20-шы және 21-ші полктерге Форт-Аннаға қарай жылдам марш жасауға бұйрық берді, бірақ нашар ауа райы олардың қозғалысын қиындатты және олар шайқастан кейін ғана келді. "Дезертер" Форт-Аннаға оралып, британдықтардың орналасқан жері мен әскер күші туралы хабарлады. Ол өзінен кейін ағылшын әскерінің азайып бара жатқанын көріп, олардың орналасқан жеріне шабуыл жасауға шешім қабылдады. Мүмкіндігінше жасырын қозғалыс жасап, оның әскері британдықтарды жол үстінде қоршауға тырысты. Алайда, Хиллдің әскерлері бүлікшілердің бүйірлерінен қозғалысын естіп, жоғарырақ жерге шегінді, бірнеше жараланғандарды қалдырды, оларды кейін американдықтар тұтқынға алды. Американдықтар атып келіп, британдық офицердің айтуынша, "ауыр және дұрыс бағытталған оқтар" жаудырды. Көрініп тұрғанындай, онда үндістер болған жоқ, тек 9-шы полктің офицері, Бургойнның утермейстері Джон Мэнни ғана болды. Ол үндістердің бір тобын басқарып келген, бірақ олар американдықтармен күресуге құштарлық танытпады, сондықтан Мэнни ашуланып, олардан озып кетті; оның соғыс шақырулары шайқасқа нүкте қойды.

Салдары

Фортқа оралғанда американдықтар қысқа кеңес өткізді. Британдықтар босатқан әйелден генерал Филлипстің басшылығымен 2000 немесе одан да көп британдық әскердің жылдам жақындап келе жатқанын естіді. Лонгтың әскері, оқ-дәрісі таусылып бара жатқандықтан, Эдвард фортына қарай шегінді, бекінілген фортты өртеп жіберді. Екі тарап та шайқаста жеңіске жеткендерін мәлімдеді, себебі британдықтар өз орнын сәтті ұстап тұрды, ал американдықтар оларды дерлік жеңілуге мәжбүр етті. Американдықтардың жеңіске қатысты кез келген талабын олар жеңген күштің, әлдеқайда ірі британдық күштердің алғы шебі болғаны анық болғандықтан, басылды. Сондай-ақ, табылған тулардың ешқайсысы АҚШ туына ұқсамайды.

Жауынгерлік алаңның сақталуы

Американдық "Баттлфилд Траст" және оның серіктестері шайқас алаңының бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.