Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Футбол, регби лигасы, регби одағы және Австралиялық футболда, алдау немесе қалжың – бұл ойыншының қарсыласын оның пас беретініне, соққы жасайтынына, белгілі бір бағытта қозғалатынына немесе допты қабылдайтынына сендіріп, одан кейін мүлдем басқаша әрекет етуі, соның арқасында үстемдікке қол жеткізуі.
In association football, rugby league, rugby union and Australian rules football, a dummy or feint is a player deceiving the opposition into believing he is going to pass, shoot, move in a certain direction, or receive the ball and instead doing something different, thus gaining an advantage.
Қауымдастық футболы
Қауымдастық футболында шабуыл жағдайларында дриблинг кезінде алдау (фейк) жиі қолданылады. Қарсыласты қозғалыс бағытынан жаңылыстыру үшін мысалдар: Роналду мен Криштиану Роналду қолданған қадам; Ривеллино, Роналду және Роналдиньо қолданған флип-флэп (сондай-ақ "эластико" деп те аталады); Зинедин Зидан мен Диего Марадона қолданған Марсель бұрылысы ("360" немесе "рулетка" деп те аталады); Неймар қолданған көкжиек бұрылысы; Иохан Кройфтың есімімен аталған Кройф бұрылысы; және Ромарио қолданған допты сүйреп айналу (допты қорғаушыдан аяғыңыздан кетпей сүйреп жүру). Ең көп кездесетін жағдай – шабуылдау кезінде, ойыншы гол соққысы мүмкіндігі бар аймақта, қорғаушыны алдап, оның соққыға дайындалғанын сезіндіріп, қозғалысын тоқтатуға мәжбүр етеді. Бұл ойыншыға қорғаушыны айналып өтіп, жақын қашықтықтан гол соғуға мүмкіндік береді. Бұл алдау қақпашыға қарсы бірге-бір жағдайда да қолданылуы мүмкін: мысалы, Диего Марадонаның "Ғасырдың голы", онда ол алаңның жартысын бірнеше ойыншыны басып өтіп, қақпашы Питер Шилтонға қарсы шығып, оны алдап, допты қақпаға енгізді. "Алдау" сөзі етістік ретінде де қолданылады. Онда ойыншы допқа қарай жүгіріп, оны қабылдағандай болып, аяқтарының арасынан өткізіп жібереді. Бұл оның командаласына – допқа қарай жылжып келе жатқан, бірақ одан алыс тұрған ойыншыға – допты алуға мүмкіндік береді. Көбінесе кездесетін жағдай – "алдау" жасаған ойыншы допты аяқтарының арасынан өткізіп жібергеннен кейін оны қуу, бұл қимыл "мускат жаңғағы" деп аталады. Егер алдау сәтті болса, бұл өте тиімді, себебі қорғаушының тоқтауы мен қозғалуы шабуылдаушыдан әлдеқайда баяу болады, ол инерцияны сақтайды. Луис Суарес осы тәсілдерді жиі қолданады.
In association football, a dummy (feint) is often used when dribbling, in offensive situations. Examples used in order to deceive an opponent into what direction you will move, include: the step over as used by Ronaldo and Cristiano Ronaldo; the flip flap (also known as "elastico") used by Rivellino, Ronaldo and Ronaldinho; the Marseille turn (also known as the "360" or "roulette") used by Zinedine Zidane, and Diego Maradona; the rainbow flick as used by Neymar; the Cruyff turn named after Johan Cruyff; and scoop turn (dragging the ball around a defender without it leaving your foot) as used by Romário. The next most common instance is also an offensive situation, in which a player, in a reasonable shooting area, fakes a shot to trick a defender coming in for a tackle and have him flinch away. This allows the player to go around the defender and shoot from a closer distance. This dummy can also be used on a goalkeeper in a one on one situation: a notable example being the "Goal of the Century" scored by Diego Maradona where, having run half the length of the field past several outfield players, he faced goalkeeper Peter Shilton and left him on his backside with a feint, before slotting the ball into the net. There is another situation that is used often enough that "dummy" becomes a verb. In this scenario, a player goes toward the path of passing ball, pretends to trap it and lets it goes through the legs. This is to allow his teammate—who is also moving toward the ball but further away—to retrieve it. Another common scenario is the "dummying" player running after the ball after letting it go through their legs, a move which is known as the nutmeg. This is very effective if the trap fake is convincing because the stop/start on the defending player is always slower than the attacking player, who has the momentum. Luis Suárez is known to execute these types of moves quite often.
Регби лигасы және регби одағы
Регби лигасы және регби одағында "алдау" деген сөз ұқсас мағынаны білдіреді, бірақ көбінесе ойыншы қарсыласын допты пас беруге немесе кейде тепкілеуге дайындалып тұр деп ойландырып, ішінде допты өзінде қалдырып, жүгіріп кетеді. Бұл қорғаныстағы ойыншыларды алдау пасқа түсіп, олардың назарын аударуға мүмкіндік береді. Егер алдау сәтті болса, қорғаушы "алданды" делінеді. "Алдау" тактикасын алғаш қолданған немесе кем дегенде осы әдісті Жаңа Зеландияға жеткізген регбишілердің бірі Томми Хаслам болды. Хаслам регбидегі бөлініске дейін Батли клубында ойнады және 1888 жылы Жаңа Зеландия мен Австралияға жасалған Британ аралдарының құрама командасының құрамында болды.
In rugby league football and rugby union football, a dummy has a similar meaning, but is generally confined to a player leading their opposing players into believing that they are about to pass or sometimes kick the ball, but instead retaining and running with the ball. This has the effect of drawing defending players to the apparent recipient of the dummy pass. If successful, the defender is said to have been "sold the dummy". One of the first rugby players to be credited with using the dummy, or at least taking the technique to New Zealand, was Tommy Haslam. Haslam played for Batley before the rugby schism and was a member of the 1888 British Isles tour of New Zealand and Australia.
Австралиялық футбол
Австралиялық футбол ережелерінде "думи" термині басқа футбол түрлеріндегідей ұқсас мағынаға ие. Думи – бұл командаласыңызға қолмен немесе аяқпен пас беруді есімдей көрсетіп, қарсыласты алдап, одан кейін күрт бағытты өзгерту арқылы қарсыласынан қашу үшін қолданылатын амал. Бұл терминді "баукинг" немесе "алдау" деп те атайды.
In Australian rules football the term 'dummy' again has a similar meaning to other football codes. A dummy is used to evade a tackler by feigning a hand pass or foot pass to a teammate and then changing direction suddenly to escape the opponent who has been fooled by the move. The term is also described as baulking or 'selling candy'.