Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1898–1970)

Джеймс Глисон Данн Конзельман (6 наурыз 1898 – 31 шілде 1970) – американдық футболшы және жаттықтырушы, бейсбол басшысы және жарнама басшысы. Ол 1964 жылы Профутбол Даңқы залына енгізілді және 1969 жылы Ұлттық футбол лигасының 1920-ші жылдардың үздік командасының квотербегі ретінде таңдалды. Сент-Луис қаласында туған Конзельман 1918 жылғы Ұлы көлдер әскери-теңіз күштерінің «Көк жағалары» командасы сапында колледж футболында ойнады, бұл команда 1919 жылғы Роуз-боул турнирін жеңіп алды. 1919 жылы ол Вашингтон университетінің «Пикерс» футбол командасының Missouri Valley Conference үздік квотербегі атанды. Содан кейін ол 10 маусым бойы Ұлттық футбол лигасында (NFL) квотербек, жартылай қорғаушы, соққы беруші және жаттықтырушы ретінде ойнады: «Декатур Стейли» (1920), «Рок-Айленд Индипендентс» (1921–1922), «Милвоки Бэджерс» (1922–1924), «Детройт Пантерс» (1925–1926) және «Провиденс Стим Роллер» (1927–1929). Ол сонымен қатар Детройт командасының иесі болды және ойыншы-жаттықтырушы ретінде 1928 жылы «Провиденс Стим Роллер» командасын NFL чемпионатына жетектеді. 1932 жылдан 1939 жылға дейін Конзельман Вашингтон университетінің «Bears» футбол командасының бас жаттықтырушысы болды, ол команданы 1934, 1935 және 1939 жылдары Missouri Valley Conference чемпионаттарына жеткізді. 1940 жылдан 1942 жылға дейін және 1946 жылдан 1948 жылға дейін NFL-дің «Чикаго Кардиналс» командасының бас жаттықтырушысы болды. Ол «Кардиналс» командасын 1947 жылы NFL чемпионатына және 1947 және 1948 жылдары Батыс дивизионының чемпионатына жетектеді. Сонымен қатар, ол 1943 жылдан 1945 жылға дейін Major League Baseball-дің «Сент-Луис Браунс» командасының басшысы болды.

Алғашқы жылдар

Конзельман 1898 жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында Джеймс Глисон Райан Данн болып дүниеге келді. Конзельман Лойола академиясына, содан кейін Сент-Луис қаласындағы Орталық орта мектебіне оқуға түсті. Ол 1914 жылы Орталық орта мектепте жартылай қорғаушы ретінде футбол ойнауды бастады. 1915 жылы орта мектеп округтерінің қайта бөлінуінен кейін Конзельман Маккинли орта мектебіне қабылданды. Ол 1915 жылғы Маккинли футбол командасын лига чемпионатында жеңіске жеткізді.

Колледж және әскери қызмет

Конзельман 1916 жылы Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетіне түсті. Сол жылы ол бірінші курс студенттері арасында футбол ойнады, бірақ 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды. Ол Чикагоның солтүстігіндегі Ұлы көлдер әскери-теңіз базасында дислокацияланды. Екі жылдық қызметі барысында ол әскери базаның футбол, бейсбол және баскетбол командаларында өнер көрсетті. Теңіз күштерінде бокспен де айналысып, орта салмақ дәрежесінде чемпион атанды. Соғыстан кейін Конзельман кәсіби боксшы болу туралы ұсыныстарды қабылдамады және 1919 жылдың ақпан айында Вашингтон университетіне қайта оралды. Ол 1919 жылы 5 жеңіс және 2 жеңіліс көрсеткен, қарсыластарын 127:30 есебімен ұтқан «Вашингтон Пикерс» футбол командасы үшін ойнады. Конзельман 1919 жылғы Миссури аңғары конференциясының үздік квотербегі деп танылды. Сондай-ақ ол 1920 жылы Вашингтон университетінің бейсбол командасының қақпашысы болды, оркестр ұйымдастырды, банджода ойнады және Вашингтон университетінде оқып жүргенде әндер жазды. Ол анасы мен кіші туыстарына көмектесу үшін оқуын тоқтатты.

Декатур сталейлері

1920 жылдың қазан айының ортасында Конзельман жаңа құрылған Америка кәсіби футбол қауымдастығының (кейіннен NFL деп аталды) «Декатур Стейлистері» (кейіннен «Чикаго Беарс» деп аталды) командасына қосылды. Ол Декатурға тұрақты көшіп, «Стейлистердің» бейсбол және баскетбол командаларында да ойнауды жоспарлаған. Конзельман Декатурда 1918 жылғы «Ұлы көлдер» командасында бірге ойнаған ойыншы-жаттықтырушы Джордж Халаспен қайта кездесті. Конзельманның «Стейлистер» сапындағы алғашқы ойынында ол 43 ярдтық жүгіріспен ойынның жалғыз тачдаунын соқты. Жартылай қорғаушы позициясында ойнаған Конзельман маңызды ойындарда «Стейлистер» үшін допты ұрып тепкілеу, орындық тепкілеу және пастың берілуіне жауапты болды және 1920 жылғы «All-Pro» командасының екінші құрамына ілікті. 1920 жылғы «Стейлистер» 10 жеңіс, 1 тең және 2 жеңіліс көрсетіп, лигада екінші орынды иеленді.

Рок-Айленд тәуелсіздері

1921 жылдың қазанында Конзельман «Рок-Айленд Индипендентс» командасына капитан және жаттықтырушы ретінде қосылды. 23 жасында ол NFL тарихындағы ең жас жаттықтырушылардың бірі болды. 1922 жылғы маусымның соңғы үш ойынында ол «Баджерс» командасын жаттықтырып, сонымен қатар ойыншы ретінде де қатысты, бірақ команда үш ойында жеңіліске ұшырады (0–3). 1923 жылғы маусымда Конзельман ойыншы және жаттықтырушы ретінде «Баджерс» командасын 7–2–3 есебімен нәтижеге жеткізіп, NFL-дегі 20 команданың ішінде үшінші орынды иеленді. Конзельман команданың екінші ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды – ол төрт тачдаун және екі қосымша ұпай енгізді. 1924 жылғы маусымда Конзельман «Баджерс» командасында тек ойыншы ретінде қалып қойды. Команданың көрсеткіші 5–8-ге төмендеп, NFL-де 12-орынға түсті.

Детройт пантерлері

1925 жылы Конзельман Детройтте жаңа NFL франшизасын ұйымдастырып, оның иесі болды және оны «Детройт Пантерс» деп атады. Ол Детройт франшизасын алу үшін NFL-ге бар болғаны 50 доллар төлеген. Конзельман 1925 және 1926 жылдарғы NFL маусымдарында команданың бапкері және ойыншысы болды. 1925 жылғы маусымда Конзельманның «Детройт» клубы 8-2-2 есебімен ойнады, «Навин Филд» алаңында өткізілді және қарсыластарын жалпы есеп бойынша 129-39 есебімен ұтты. 1926 жылғы маусымда «Пантерс» 4-6-2 есебіне түсіп, қараша айында 0-3-2 көрсеткішін жинады. Команданың Детройттегі бір ойынға шамамен 3000 көрермені болды, бұл Конзельманға пайда табуға жеткіліксіз болды. Сондықтан, 1927 жылдың тамызында Конзельман «Детройт» франшизасын NFL-ге 1200 долларға қайта сатты. Кейін Конзельман: «Біз Детройтте өз уақытымыздан бұрынбыз. Қала кәсіби футболға толық дайын емес еді» деп еске алды.

Провиденс булы доңғалағышы

1927 жылдың тамызында Детройт франшизасын лигаға қайта сату туралы шешім қабылдағаннан кейін Конзельман «Провиденс Бу Ролер» үшін ойыншы, менеджер және жаттықтырушы ретінде келісімшартқа отырды. Конзельман Детройттен Гас Сонненберг пен Эдди Линчті де алып келді. Конзельман мен «Уайлдкет» Уилсон 1927 жылғы «Провиденс» командасының ең көп ұпай жинаған ойыншылары болды, әрқайсысы төрт гол соқты. «Бу Ролер» 1927 жылғы маусымды 8–5–1 есебімен және НФЛ-де бесінші орынмен аяқтады. Конзельман 1928 жылы «Провиденс» командасын 8–1–2 есебімен және клубтың алғашқы НФЛ чемпионатымен жеңіске жеткізді. НФЛ ойыншы-жаттықтырушысы ретіндегі соңғы маусымында Конзельман 1929 жылғы «Провиденс» командасын 4–6–2 есебімен жетектеді.

Рок Айленд Айлендтер баскетбол

1922 жылы Конзельман Миссисипи алқабының D класы лигасындағы Rock Island Islanders бейсбол командасының ойыншысы/менеджері болды. Конзельман 104 ойында .244 көрсеткішпен ойнады, ал «Айлендс» командасы 66–63 есебімен үшінші орында аяқтады.

Сент-Луис Қарулылары

1931 жылдың күзінде Конзельман Сент-Луис Ганнерс командасының бас жаттықтырушысы болды. Бұл команда Ұлттық гвардияның жергілікті далалық артиллерия бөлімшесінің қаржылық қолдауымен жұмыс істеген тәуелсіз кәсіби футбол клубы еді. 1931 жылы "Ганнерс" командасы 5 жеңіс, 2 тең және 1 жеңіліс көрсетті. НФЛ-дің "Чикаго Кардиналс" командасына қарсы өткен ойыннан кейін, "Чикаго" командасының капитаны Эрни Неверс "Ганнерс" клубын "біз кездескен ең үздік тәуелсіз клуб" деп атады.

Вашингтон университеті

1932 жылдың қаңтарында Конзельман Сент-Луистегі Вашингтон университетіне мектептің бас футбол жаттықтырушысы ретінде қайта оралды. Ол университеттің футбол командасын басқарған тұңғыш түлегі болды. Келесі сегіз жыл ішінде Конзельман Вашингтон университетінің «Бears» футбол командасын 1934, 1935 және 1939 жылдары Миссури аңғары конференциясының чемпионаттарына жетеледі және жалпы есеп бойынша 40–35–2 нәтиже көрсетті. Газет хабарларында ол Сент-Луис қаласының орталық аймағындағы ықпалды «Конзельманға қарсы» түлектер тобының қысымымен жұмыстан босатылған болуы мүмкін екені жазылған.

Чикаго кардиналдары (бірінші кезең)

1940 жылдың сәуірінде Конзельман NFL-дің «Чикаго Кардиналс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол Эрни Неверстің орнын басты. «Кардиналс» командасының бас бапкері ретіндегі алғашқы кезеңінде Конзельман 1940 жылдан 1942 жылға дейін үш жыл командамен жұмыс істеді, осы үш жыл ішінде команда 8–22 есебін көрсетті.

Сент-Луис Браунс

Конзельманның Cardinals бас бапкері лауазымындағы қызметі екі жылға үзіліп, St. Louis Browns командасындағы Major League Baseball әкімшісі қызметімен алмастырылды. 1943 жылдың маусым айында ол Cardinals бас бапкері лауазымынан кетіп, Browns президенті және иесі Дональд Ли Барнстың қоғамдық қатынастар директоры және көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Ол Браунс командасында екі жыл бойы жұмыс істеді және 1944 жылы Американ Лигасының жеңімпазы атанған Сент-Луис Браунс командасының "құпия қаруы" болды делінеді. Конзельман 1945 жылдың тамыз айында клубтағы лауазымынан қанағаттанды.

Чикаго кардиналдары (екінші кезең)

1945 жылдың қараша айының соңында Конзельман екінші рет 1946 жылғы NFL маусымынан бастап Чикаго Кардиналс командасының бас бапкері болып тағайындалды. 1947 жылғы маусымда "Миллион долларлық қорғаныс шебі" құрамындағы Кардиналс командасы 9–3 есебімен жеңіс тіркеп, 1947 жылғы NFL чемпионатында Филадельфия Иглз командасын жеңді. Конзельманның 1948 жылғы Кардиналс командасы тұрақты маусымда 11–1 есебімен ойнады, ойынға орташа есеппен 32,9 ұпай жинап, НФЛ командалары арасында шабуыл бойынша көш бастады, бірақ 1948 жылғы NFL чемпионатында Иглз командасына ұтылып қалды. Конзельман басқарған екінші кезеңде Кардиналс командасы 1946 жылдан 1948 жылға дейін 26–9 есебімен ойнады.

Кейінгі жылдары және марапаттары

1949 жылы «Кардиналдар» командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан кеткеннен кейін Конзельман жарнама саласында жұмыс істеді. Ол кейде сахналық және опералық қойылымдарда да қатысты. Конзельман 1926 жылы Фредерик МакМоннистің Франциядағы Мё қаласындағы Марна шайқасының құлаған француз әскерінің мүсініне үлгі болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін және қайтыс болғаннан соң Конзельман футбол спортына қосқан үлесі үшін көптеген наградаларға ие болды. Осы наградалардың арасында мыналар бар:

1964 жылдың ақпан айында Конзельман ол кірген комитет тарапынан Профутбол Даңқы залының екінші сайлау тобына енгізілді. Конзельман өзінің сайлануына қарсылық білдірді, бірақ комитет оны дауыс беру арқылы бірауыздан сайлады, бұл Конзельманға наразылық білдіруге мүмкіндік бермеді. АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Уильям О. Дуглас Конзельманның Профутбол Даңқы залына енгізілуі кезінде кіріспе сөз сөйледі. 1967 жылы Конзельман Колледж Футбол Даңқы залына ұсынылды, бірақ оған кіру үшін жеткілікті дауыс жиналмады. 1968 жылдың қыркүйегінде Сент-Луис қаласындағы Буш мемориалдық стадионында Конзельманға арналған тақта ашылды. 1969 жылдың тамызында Конзельман Профутбол Даңқы залында NFL 1920-ші жылдардың үздік командасының квотербекі ретінде таңдалды. 1992 жылдың маусымында Конзельман Вашингтон университетінің Атлетикалық Даңқы залына алғашқы 14 спортшының бірі ретінде енгізілді. 2006 жылдың тамызында Конзельман «Аризона Кардиналдары» клубының Құрмет сақинасының алғашқы сегіз мүшесінің бірі атанды.

Жеке өмір

Конзельман үш рет үйленген. 1923 жылғы қазан айында ол Зигфелд Фолиесінің артисі Пегги Уделлге (немесе Унертлге) үйленді. 1924 жылғы шілдеде Уделл туылмаған балаға күтім беру үшін ажырасуға талап қойды. Ажырасу ісінің қаралуы 1925 жылғы шілдеде бала дүниеге келгеннен кейін кейінге шегерілді. Конзельман мен Уделл 1930 жылы ажырасып кетті. Конзельманның екінші некесі Лилиан Адель Конзельманмен 1935 жылғы қазан айында ажырасып бітті. 1936 жылғы желтоқсанда ол үшінші әйелі Анна Форресталға үйленді. Конзельман мен үшінші әйелінен Джеймс Д. Конзельман кіші деген ұлдары болды. Конзельман қайтыс болған кезде олар әлі де некеде болды. Ол Сент-Луис қаласындағы Кальварий зираты мен мавзолейінде жерленді.