Кіріспе
Йелм – АҚШ, Вашингтон штатының Тёрстон округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 10 617 адамды құрады.
Тарих
"Йелм" сөзі жағалау Салиш тілінен алынған "shelm" немесе "chelm" деген сөзден шыққан деседі, ол "күннен тараған ыстық толқындары" мағынасын білдіреді, бұл жылу мираждарына сілтеме жасайды. 1873 жылы Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы келгеннен кейін Йелм гүлдене бастады, өйткені ол өзінің ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы өнімдерін сатуға мүмкіндік алды. 1916 жылы суарту компаниясы құрылғаннан кейін оның экономикалық негізі одан әрі нығайтылды, соның арқасында Йелм бұршақ, қияр және жидектерді коммерциялық өндірудің орталығына айналды. Ұлы депрессия кезінде жоғары техникалық қызмет көрсету шығындары мен дұрыс ұйымдастырылмаған су тарату жоспары Йелм суарту компаниясын банкротқа дейін жеткізді. 21-ші ғасырдың басында Йелм штаттың халқы ең жылдам өсіп келе жатқан 10-шы қаласы болды.
География
Йелм оңтүстік-шығыс Тёрстон округінде, Пирс округімен шекаралас Нискулли өзенінің бойында орналасқан. Қала Нискулли үнді резервациясына (510 мемлекеттік тас жолының солтүстік-батысында орналасқан) және өзеннің солтүстік-шығысындағы Льюис-Маккорд бірлескен базасына жақын. Тағы бір маңызды тас жол, 507 мемлекеттік тас жолы, Йелмді Централиямен және Такоманың жанындағы Спанавеймен байланыстырады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 5,69 шаршы миль (15 км²), оның 5,68 шаршы милі (15 км²) құрлық және 0,01 шаршы миль (0 км²) су.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 3289 адам, 1216 үй шаруашылығы және 807 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 584,4 адам (225,6/км2) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы бір шаршы мильге 235,1 (90,7/км2) болды, барлығы 1323 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 86,2% ақ нәсілді, 1,8% афроамерикалық, 2,2% американдық индейлер, 1,7% азиялық, 1,2% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,6% басқа нәсілдерден және 5,4% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 5,35% құрады. 1216 үй шаруашылығының ішінде 41,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 48,2% - бірге тұратын күйеу жұбайлар, 14,4% - күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 33,6% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,1% жеке адамдардан тұрды, ал 11,6% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,67 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,26 адамды құрады. Қаладағы халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 32,0%, 18-24 жас аралығындағылар 9,3%, 25-44 жас аралығындағылар 31,4%, 45-64 жас аралығындағылар 16,6%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 10,8%. Орташа жас 31 жасқа тең. Әр 100 әйелге 88,5 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 39 453 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 45 475 доллар болды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 32 037 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 24 474 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 865 долларға тең. Отбасылардың 7,9%-ы және халықтың 10,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,3%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 6,8%-ы.
Экономика
Елем көбінесе Такома, Олимпия және Централия қалаларында жұмыс істейтін тұрғындар үшін жатақ ретінде танылады. Сонымен қатар, қала маңындағы Льюис-МакКорд бірлескен базасында қызмет ететін немесе бұрын қызмет еткен көптеген әскери отбасыларға да мекендейді. Елем 21-ші ғасырдың басындағы онжылдықтарда айтарлықтай өсімді бастан өткерді. 2017 жылдың 14 ақпанында қала тұрғындарымен кеңескеннен кейін, қалалық кеңес келесі 20 жылға арналған қаланың физикалық, экономикалық және әлеуметтік дамуына, соның ішінде коммуналдық қызметтерге, қоғамдық көлікке және саябақтарға қатысты жоспарлар мен саясатты нақтылайтын «Елем кешенді жоспарының» жаңа нұсқасын қабылдады.
Саябақтар мен демалыс
Елем қалалық паркін 1950 жылы Чак пен Вильма Демич сыйға берді. SR 507 және Мосман даңғылының қиылысында орналасқан, ол шамамен бір қалалық блоктан тұрады. Паркте ас үй, жабық жайлар, ойын алаңы, пикникке арналған үстелдер, қоғамдық дәретханалар және софтболға арналған қоршау бар. Әр жыл сайын онда түрлі қоғамдық шаралар өтеді, оның ішінде «Дала күні», «Парктегі Рождество», «Отбасылық көңіл көтеру күні», жыл сайынғы автокөлік көрмесі және Йелм арыстандарының Пасха жұмыртқасын іздеу іс-шаралары бар. Елемде Вашингтондағы алғашқы А класты суды қайта өңдеу және тарату жүйесі орналасқан, ол жергілікті суару және су толықтыру арналары үшін барлық сарқынды суды қайта пайдаланады. Бұл су Кокрейн паркінде де қолданылады, ол жаңбырлы алабұға балықтарын ұстап, қайта жіберуге арналған тоған бар ылғалды жерлер паркі.
Үкімет
Ельмде сайланған мэрлік кеңес үкіметі бар және ол жарғылық емес қала. Елм қалалық кеңесі, қала үкіметінің саясатты қалыптастырушы органы, жалпы сайлау арқылы төрт жылдық мерзімге кезең-кезеңмен сайланатын жеті мүшеден тұрады. Мэр де жалпы сайлау арқылы сайланады және қаланың бас атқарушы лауазымын атқарады. Мэр мен кеңеске қалалық әкімші және бірнеше кеңесші органдар мен комиссиялар көмек көрсетеді. Қала әкімшісі, мэр тағайындап, кеңес бекіткеннен кейін, мэрдің бас әкімшілік лауазымын атқарады. Елм қалалық кодексі мен Вашингтон штатының түзетілген кодексінде белгілі бір жауапкершіліктер қалалық кеңес пен мэрге жүктеледі. Елм жеті бөлім арқылы толыққанды муниципалдық қызметтер ұсынады. Сату салығы, жұмсалған әр доллардың 8,7%-ы келесідей бөлінеді:
Вашингтон штаты: 6,5%
Тёрстон округі: 1,4%
Елм: 0,8%
Washington State: 6.5%
Thurston County: 1.4%
Yelm: 0.8%
Мэр
Қазіргі уақытта Йелм қаласының мэрі Джо ДеПинто.
Қалалық кеңес
Жеті мүшеден тұратын Елм қалалық кеңесі Елм қаласының азаматтарының қажеттіліктері мен мүдделерін қорғайды. Кеңес қалалық саясатты қалыптастырады, жылдық бюджетті бекітеді және аймақтық кеңестер мен комиссияларда Елм қаласының мүдделерін ұсынады.
Қалалық әкімшілігі
Йелм пошта бөлімі Лоренс көлі мен Клирвудтың Балд Хиллс аймағындағы және Тёрстон округінің басқа да елді мекендерге қызмет көрсетеді. Йелм, Рейнир қалалары мен олардың маңындағы құрамына енбеген аумақтарда өрт сөндіру қызметін Оңтүстік-Шығыс Тёрстон өрт сөндіру басқармасы жүзеге асырады.
Білім
Елімдегі мемлекеттік мектептер Йелм мектеп округіне қарасты. Оның бастауыш мектептері – Форт Стивенс, Лакамас, Маккенна, Миллпонд, Саутворт және Йелм Прери. Орта білім беретін мектептеріне Йелм орта мектебі, Риджлайн орта мектебі, Йелм жоғары мектебі және Йелм филиалы кіреді. Сонымен қатар, Йелмде жеке Eagle View Christian School мектебі де бар.