Кіріспе

Саннисайд – АҚШ, Вашингтон штатындағы Якима округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 16 375 адамды құрайды, бұл Якима округындағы екінші ірі қала.

Тарих

XIX ғасырдың басында Якима аңғарының қазіргі Саннисайд орналасқан жерінде "Таптатт халама" (немесе "Тарбалардағы халық") өмір сүрді. Бұл халық Якима өзенінің Сатус өзенінің сағасынан (қазіргі Сатуста орналасқан, Саннисайдтың оңтүстік-батысында) қазіргі Кионаға дейін аң аулап, балық аулап күн көріпті. Аймақтағы бірнеше тайпа 1855 жылы федералды үкіметпен келісімге келгеннен кейін Якама үнді резервациясына көшірілді. Дегенмен, Якима соғысы 1858 жылға дейін жалғасты, және басшы Камиакин 1858 жылғы Төрт көл шайқасына дейін қарсылық көрсетті. Қазіргі заманғы Саннисайд қаласын 1893 жылы Уолтер Грейнджер негіздеді. Бұл атауды В. Х. Клайн деген саудагер ұсынған. Грейнджер Саннисайд каналын қаржыландыру және салуға қатысты, бұл канал Якима өзенінің суын пайдаланып аймақты суаруға мүмкіндік беретін еді. Алайда, 1893 жылғы экономикалық дағдарысқа байланысты Грейнджердің кредиторлары каналға тыйым салды, және қала халқы жеті отбасыға дейін азайды. 1901 жылдың соңына қарай халық саны екі есеге өсіп, 300 адамнан асты. Қала аумағында "1 банк, 11 дүкен, 3 қонақ үй, 1 газет [Sunnyside Sun, 2020 жылға дейін жарияланып келді], 2 теміршілік шеберхана, 2 ат қорасы, 3 шіркеу және үлкен, дамитын мектеп" болды. 1902 жылдың 16 қыркүйегінде тұрғындар 42–1 дауыспен Саннисайдты қала ретінде тіркеуге келісті. Ол кезде қалада 314 тұрғын болды, бұл штаттың референдум өткізуге қажетті ең төменгі санынан сәл көп еді. Саннисайдтың алғашқы мэрі қаланың дәріханашысы Джеймс Хендерсон болды. Сол кезде Саннисайдтың халқының өсуіне Оңтүстік Дакотадан келген дункардтардың көшіп келуі ықпал етті. Дункардтардың саны соншалықты көп болды, 1902 жылы олар Саннисайдта "ыңғайлы ғибадатхана салды" деп жазылды, ол сол кезде Якима округындағы ең үлкен шіркеу болды. Неміс баптистерінің прогрессивті бауырластарының мүшелері дункардтар Саннисайдқа христиандық кооперативтік колония құру үшін көшіп келді. Олар қаланың барлық жерін сатып алып, алғашқы банк пен телефон желісін құрды. Жер сату шартында алкоголь, би және құмар ойындарға тыйым салды. Осы себепті, Вашингтон штатының ескі карталарында қала крест немесе нимб белгісімен көрсетілген. 1930 жылдары шаңды даладан келген босқындар да Саннисайдқа қоныстанды. 1948 жылы Саннисайд штатта кеңес-басқару жүйесін қабылдаған алғашқы қала болды. Бұл жүйеде саясатты қабылдауға жауапты сайланған қалалық кеңес және әкімшілік жұмыстарды жүзеге асыруға жауапты, кеңес тағайындаған кәсіби қалалық менеджер болады. Қалалық менеджер саяси кеңес береді, қалалық басқарудың күнделікті жұмысын басқарады, кадрлық мәселелермен айналысады (қызметкерлерді тағайындау және босату құқығын қоса алғанда) және қала бюджетін дайындауға жауапты. Кеңес-басқару жүйесіне сәйкес, қалалық кеңеске менеджердің басқару ісіне араласуға тыйым салынған. Алайда, қалалық менеджер кеңестің көпшілік дауысымен кез келген уақытта есеп беруге және қызметтен алынуға жауапты. 1979 жылы Саннисайд "All America City" атағын алды.

География

Саннисайд (46.320798, -120.012232) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 6.63 шаршы миль (17 км²), оның барлығы құрлық. Саннисайд Сиэтл қаласынан батысқа қарай шамамен 180 миль, Спокан қаласынан шығысқа қарай және Портленд қаласынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан.

Климат

Саннисайд Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша суық шөлді климатқа (BWk) ие.

Даригольд ірімшік зауыты

Дариголд сүт жәрмеңкесі жылына 150 миллион фунт ірімшік өндірді, бірақ көбінесе әдемі, түрлі-түсті фасады және цирк сияқты безендірілуімен, соның ішінде ұшатын трапецияда серпиіп тұрған екі сиырмен танымал болды. Сүт жәрмеңкесінің дүкені 2012 жылы жабылды.

Саннисайд тарихи мұражайы

Қала орталығында орналасқан мұражайда Саннисайд қаласының алғашқы жылдарындағы күнделікті өмірге арналған артефактілер мен құжаттар жиналған және көрсетілген. Мұражай орналасқан ғимаратты Роберт және Марта Макинтош қалаға сыйға тартқан, олар бұл бизнесті жергілікті жаназа бюросы Уолтер С. Болл & Sons отбасынан сатып алған. Екеуі де Саннисайд қаласын құрған алғашқы отбасылардың қатарында болған. Балл отбасы құрған Саннисайд еске алу зираты қаланың солтүстігінде орналасқан. Сол жердегі жалғыз құрылысты Перси Болл Англияның Уолтемстоу қаласындағы Чингфорд шіркеуінің үлгісінде салған, онда Уолтер С. Болл мен оның әйелі Амелия бірге өскен. Бұл ғимарат кремацияға арналған пеш орнату үшін пайдаланылған, бірақ ол тозуға дейін қолданылды. Балл отбасының қабірлері құрылыстың шығыс жағында орналасқан.

Мектептер

Саннисайдтағы және солтүстік-батыстағы Аутлюк қаласындағы бастапқы мектеп ғимараттарының көптегені өртеніп құлай немесе жаңа, үлкен ғимараттар салу үшін бұзылып жатыр. Сақталған түпнұсқа ғимараттардың бірі – Линкольн мектебі, ол Линкольн және Алтыншы көшелердің қиылысында орналасқан. 1927 жылы салынған бұл ғимарат екі қабатты, ал шығыс жағына спорт залы жалғастырылған. 1928 жылы әйел мұғалімдерге үйленуге рұқсат болмаған. Егер үйленсе, олардың оқыту шарты күшін жоятын еді. Линкольн мектебі орналасқан жер 1926 жылы Х. Ллойд Миллер мектеп округіне сыйға берілді. Кейін ол әйелімен бірге мектеп пен 9-шы даңғыл арасындағы жерді студенттердің ойын алаңдары ретінде пайдалану үшін сыйлады. Линкольн мектеп округіндегі ең көне ғимараттардың бірі болып табылады. Ол округ әкімшілігінің кеңселерін орналастыру үшін қайта жаңартылып, жөнделді. Саннисайд орта мектебі 2015 және 2016 жылдары «Ерекше мектеп» атағын алды. ESD105 мәліметінше, «Ерекше мектептер сыйлығы» соңғы бес жылда ағылшын тілі, математика және бітіру көрсеткіштері бойынша үздік нәтижелерге жеткен Вашингтон штаттарының үздік 5 пайызына беріледі.

Кітапханалар

Саннисайдта бір ғана мемлекеттік кітапхана бар. Алғашқы мемлекеттік кітапхана, Карнеги кітапханасы, 1911 жылы салынған. 1964 жылы ол қазіргі кітапхана ғимаратына алмастырылды. Бұл Якима аңғары кітапханалары жүйесіндегі екінші ірі кітапхана және жүйедегі испан тіліндегі ең ірі коллекциялардың біріне ие.