Кіріспе
Моңғол режиссері Бямбасурен Даваа, сондай-ақ Даваагин Бямбасурен (; 1971 жылы Улан-Баторда туған) – қазір Германияда тұратын моңғол режиссері. 1995-1998 жылдары ол Улан-Батордағы Кино академиясында оқыды. 1998 жылы Моңғолия Ұлттық теледидарында модератор және режиссердің ассистенты болып жұмыс істей бастады. 2000 жылы Мюнхенге көшіп, Мюнхендегі Телевизия және кино университетінде деректі фильмдер және коммуникация ғылымдарын оқыды. 2003 жылы Даваа "Жылаушы түйенің оқиғасы" (2003) фильмінің сценарийін жазып, режиссерлік етті. Бұл фильм бірнеше марапаттар мен номинацияларға ие болды, соның ішінде Бавария кино сыйлығының «Үздік деректі фильм» номинациясы, Америка Режиссерлер гильдиясының 57-ші сыйлығындағы «Үздік деректі фильм» және 77-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік деректі фильм» номинациясы. Оның басқа фильмдері: «Сары иттің үңгірі» (2006), ол үшін ол 2006 жылы «Ең жақсы балалар фильмі» номинациясында неміс кино сыйлығын жеңіп алды, және «Әлемнің тамырлары» (2020). 2006 жылға дейінгі фильмдері Моңғолиядағы көшпелілердің дәстүрлі өміріне арналған. Оның фильмдерінің кейіпкерлері де әуесқой актерлер ретінде тартылып, көбінесе өздерін ойнайды, бұл оның туындыларын деректі фильм мен көркем фильм арасындағы шекараға жақындатады.
Byambasuren Davaa, also known as Davaagiin Byambasüren (; born 1971 in Ulaanbaatar), is a Mongolian filmmaker currently residing in Germany. Between 1995 and 1998, she studied at the Movie Academy in Ulaanbaatar. In 1998, she began to work as a moderator and director's assistant with Mongolian National Television. In 2000, she moved to Munich, Germany, to study documentary film and communication sciences at the University of Television and Film Munich. In 2003, Davaa wrote and directed The Story of the Weeping Camel (2003), which gained several awards and nominations, including Best Documentary Film at the Bavarian Film Awards, Best Documentary at the 57th Directors Guild of America Awards, and a nomination for Best Documentary at the 77th Academy Awards. Her other films include The Cave of the Yellow Dog (2006), for which she won the 2006 German Film Award for Best Children's Film, and Veins of the World (2020). Her films through 2006 tell stories embedded in the traditional life of the nomads in Mongolia. The subjects of her movies also serve as amateur actors, playing mostly themselves, which positions her work somewhere between documentary and fiction.
Ерте өмір
Дауа 1971 жылы Моңғолияда дүниеге келген. Ол Моңғолияның астанасы Улан-Баторда халықаралық құқық саласын оқып, содан кейін Германияға көшіп, деректі фильмдерді түсіру режиссурасын оқыған.
Мансап
2003 жылы ол «Жылаушы түйенің оқиғасын» жазып, режиссерлік етті, ол бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде Баварияның үздік деректі фильм сыйлығын алды, 60-тан астам елде сатылып, 9 миллион доллардан астам табыс тапты. «Жылаушы түйенің оқиғасы» Rotten Tomatoes журналымен 21 ғасырдағы әйел режиссерлер түсірген 165 үздік фильмнің бірі деп тізілді. 2005 жылы ол «Сары иттің үңгірін» жазып, режиссерлік етті, ол үшін де жоғары бағаланды. Фильм Моңғолияның солтүстік-батысындағы Алтайда тұратын көшпелі отбасының өмірі мен оларға келген жолсыз иттің әсеріне арналған. Фильмдегі «актерлер» – нағыз көшпелі отбасы, ал фильм «жартылай деректі фильм» деп сипатталған. Фильмде 11 жасар моңғол баласының отбасымен бірге Моңғол даласында дәстүрлі көшпелі өмір сүріп жатқаны және оның тыныш өмірі алтын іздеп, табиғи ортаны жоятын халықаралық тау-кен компанияларының ықпалымен бұзылу қаупінде екені айтылады. Баланың әкесі бұл әрекетке қарсы тұрады, ал ол қайтыс болғаннан кейін бала оның күресін жалғастырады. «Жылаушы түйенің оқиғасы», «Сары иттің үңгірі» және «Шыңғысханның екі аты» деректі фильмдерін түсіргеннен кейін «Әлемнің тамырлары» Даваның көркем фильмдегі тұңғыш дебюті болды.
Марапаттар
ЖылСыйлықКатегорияЖобаНәтижеRef. 2003 Бавария кино марапаты Үздік деректі фильм «Жасыраған түйенің хикаясы» 2004 Америка режиссерлер гильдиясы сыйлығы Үздік деректі фильм «Жасыраған түйенің хикаясы» 2004 «Оскар» сыйлығы Үздік деректі фильм «Жасыраған түйенің хикаясы» 2006 Неміс кино марапаты Үздік балалар фильмі «Сары иттің үңгірі» 2004 Сан-Франциско халықаралық кинофестивалі Халықаралық киносыншылар сыйлығы «Жасыраған түйенің хикаясы» 2006 Сахара халықаралық кинофестивалі Ақ түйе сыйлығы «Жасыраған түйенің хикаясы» 2021 Халықаралық кинофестиваль және адам құқықтары форумы Бас жүлде Фильм және адам құқықтары «Жасыраған түйенің хикаясы»