Кіріспе
Вольфганг Амадей Моцарттың үш актідегі операсы «Mitridate, re di Ponto» (Понт патшасы Митридат), K. 87 (74a) – жас Вольфганг Амадей Моцарттың үш актідегі операсы. Либретто авторы – Витторио Амедео Сигна Санти, Жан Расиннің «Митридат» пьесасының Джузеппе Парини жасаған итальян тіліне аудармасы негізінде жазылған. Моцарт «Mitridate» операсын 1770 жылы Италияда гастрольдік сапарда жүргенде жазды. Музыктанушы Дэниел Э. Фриман бұл операның Иосиф Мысливектің «La Nitteti» операсына тығыз байланысты екенін көрсетті. «La Nitteti» – 1770 жылы наурыз айында Моцарт әкесімен Мысливекпен алғаш рет Болоньяда кездескен кезде сахнаға дайындалып жатқан опера еді. Мысливек 1770 жылдың жазында Вольфганг «Mitridate» операсымен жұмыс істеп жатқанда Болоньяда Моцарттарды жиі көріп тұрды. Моцарт өзінің тәлімгерінен композициялық шеберлікті үйренді және оның кейбір музыкалық мотивтерін өзінің опералық шығармасына енгізді. Опера алғаш рет 1770 жылдың 26 желтоқсанында Миланның Театро Реджо Дукале театрында (Милан карнавалында) қойылды. Моцарттың өте жас екендігіне қарамастан (сол кезде оның жасы 14-те болған), опера сәтті өткенімен 21 рет қойылды. ХХ ғасырға дейін опера қайта қойылған жоқ. Операда басты рөлдерге арналған виртуоздық ариялар бар, бірақ тек екі ансамбль бар: 2-ші актідегі Аспасия мен Сифаре арасындағы дуэт («Se viver non degg’io») және операны стандартты барокко операларына тән стильде аяқтайтын қысқа квинтет – опера қысқа хормен немесе tutti нөмірімен аяқталады.
Mitridate, re di Ponto (Mithridates, King of Pontus), K. 87 (74a), is an opera seria in three acts by the young Wolfgang Amadeus Mozart. The libretto is by Vittorio Amedeo Cigna Santi, after Giuseppe Parini's Italian translation of Jean Racine's play Mithridate. Mozart wrote Mitridate while touring Italy in 1770. The musicologist Daniel E. Freeman has demonstrated that it was composed with close reference to the opera La Nitteti by Josef Mysliveček. The latter was the opera being prepared for production in Bologna when Mozart met Mysliveček for the first time with his father in March 1770. Mysliveček visited the Mozarts frequently in Bologna during the summer of 1770 while Wolfgang was working on Mitridate. Mozart gained expertise in composition from his older friend and also incorporated some of his musical motifs into his own operatic setting. The opera was first performed at the Teatro Regio Ducale, Milan, on 26 December 1770 (at the Milan Carnival). It was a success, performed 21 times despite doubts because of Mozart's extreme youth – he was 14 at the time. No revival took place until the 20th century. The opera features virtuoso arias for the principal roles, but only two ensemble numbers: the act 2 ending duet between Aspasia and Sifare ("Se viver non degg’io"), and the brief quintet that ends the opera in a manner characteristic of standard baroque opera seria where the opera ends with a short coro or tutti number.
Алдын ала сөз
Митридат шайқаста ауыр жеңіліске ұшырағандықтан, қаза тапты деп есептеледі. Бұл бұрыс хабарды губернатор Арбат Митридаттың никелес әйелі Аспасияға, сондай-ақ оның ұлдары Фарнак пен Сифарға жеткізеді.