Кіріспе
1991 жылы Рассел Мулкахи түсірген "Гайландер II" фильмі сыншылар мен жанкүйерлер тарапынан жазғырылды және ол жасалған ең нашар фильмдердің бірі деп есептеледі. Оригиналдық кинотеатрлық нұсқасы 1991 жылдың 12 сәуірінде Ұлыбританияда (сегіз минутқа ұзағырақ кесуде) және 1991 жылдың 1 қарашасында АҚШ-та шықты. Бұл фильм $34 миллиондық өндіріс бюджетіне қарсы АҚШ-та $16 миллион табыс әкеліп, кассалық сәтсіздікке ұшырады. 1995 жылы "Renegade Version" деп аталатын режиссерлік нұсқасы үйде шығарылды, ол көптеген сюжеттік мәселелерді шешуге тырысты, мысалы, Зейст туралы барлық айтуларды және өлмейтіндердің шетелдіктер екенін жоюға бағытталды. 2004 жылы DVD форматында арнайы нұсқасы жарық көрді, ол Renegade Version нұсқасымен ұқсас болды, бірақ кейбір арнайы эффектілері өзгертілді. "Гайландер III: Соқпақшы" атты жалғасы бірінші фильмнің оқиғаларын дамытады, соның ішінде "Гайландер II" фильмінің оқиғаларымен және ашылуларымен қарама-қайшы келіп, оларды толығымен елемейді.
Highlander II was panned by critics and fans, and is considered to be one of the worst films ever made. The original theatrical edition was released on 12 April 1991 in the United Kingdom (in an eight minute longer cut) and 1 November 1991 in the United States, and was also a box office bomb grossing $16 million in the US on a production budget of $34 million. In 1995, an alternate director's cut called the Renegade Version was released to home video that attempted to address the many story problems, such as removing all mention of Zeist and the idea that immortals are aliens. This was followed by a Special Edition DVD release in 2004, which was largely the same cut as the Renegade Version but with some altered special effects. The sequel Highlander III: The Sorcerer follows the events of the first film, in the process contradicting and completely ignoring the events and revelations of Highlander II.
Сюжет
1990 жылдары өнеркәсіптік ластану Жердің озон қабатын жойып, миллиондаған адамның өліміне себеп болды, күн сәулесінің зиянды әсеріне тосқауыл болмады. Оның ішінде Бренда Уайт МакЛеодтың қазасы күйеуі Коннор МакЛеодты әлемді құтқару үшін байлығын жұмсауға шабыс дауылдады. 1999 жылы Коннор доктор Аллан Нейман басқаратын ғылыми топқа жетекшілік етеді, олар Жерді сәулеленуден қорғау үшін электромагниттік қалқан құрады. Қалқан Жерді сақтап қалды, бірақ планетаны тұрақты қараңғылыққа, жоғары температура мен ылғалға ұрындырды. Адамзат үмітін жоғалтты, ал қалқан жемқор «Қалқан Корпорациясы» мен оның бас директоры Дэвид Блейктің бақылауына көшті, ол күн сәулесінен қорғауды жалғастыру үшін елдерден ауыр төлемдер алды. 2024 жылы Коннор, енді өлшеулі, осал қарт адамға айналды. Опера қойылымын тамашалап отырғанда, ол бес жүз жыл бұрынғы бейімделушілердің алыс планетасы Зейсте болған оқиғаны еске түсіреді. Коннорды Хуан Санчес Виллалобос Рамирес, дана Зейст жұмасы, генерал Катананың жемқор басшылығына қарсы көтеріліске жетекшілік ету үшін таңдады. Рамирес «Жылдамдату» арқылы оның және Коннордың арасында тіпті өлім де бұза алмайтын байланыс құрды. Кейін Катана әскерлерімен шабуылдап, көтерілісті басып тастады және Коннор мен Рамирезді тұтқынға алды. Олар Катананың дін қызметкерлері алдында сотталды, содан кейін жер бетіне өлмейтін өмір сүру үшін жер аударылды. Өлмейтін өмірге қамалып, олар біреу қалғанша бірін-бірімен күреседі. Жеңімпаз сыйлықты жеңіп алады: Жерде өлшеулі болып қалу немесе Зейстке оралу, олардың өткен қылмыстары кешіріледі. Еске түсіруден оянғаннан кейін Коннорға «Қалқанға» қарсы топтың жетекшісі Луиза Маркус келеді. Луиза озон қабатының қалыпқа келгенін және «Қалқан Корпорациясы» табысын сақтау үшін оның қалпына келгенін жасырып отырғанын анықтады. Луиза Коннордан қалқанды бұзуға көмектесуін сұрайды, бірақ ол бас тартады, өйткені ол тым қарт және терроризмді мақұлдамайды дейді. Темірқазықта генерал Катана Коннорды өлтіруге бұйрық береді және оны өлтіру үшін жер бетіне саскерлер Корда мен Риноны жібереді. МакЛеод Рино мен Корданы жеңіп, олардың Жылдамдатуларын жастығын қайтару және Рамирезді қайта тірілту үшін пайдаланады. Рамирес Шотландияның Гленко қаласында Шекспирдің пьесасы кезінде қайтыс болған жерінен оянады. Коннордың орналасқан жеріне тартылған оның сырғасы жаңа костюм мен Нью-Йоркке билет алуға жеткілікті ақшаға тұрады. Генерал Катана да Жерге келіп, Коннорды өзі өлтіруге бел буады. Рамирес Коннор мен Луизаны тапқаннан кейін, үшеуі қалқанды бұзу жоспарын жасады. Катана «Қалқан Корпорациясына» жақындасып, Коннорды өлтіру үшін Дэвид Блейкпен бейресми одақ құрады. Нейман Коннорға озон қабатының шынымен де қалпына келгенін дәлелдегенін білгенде, Блейк Нейманды түрмеге қамауға алды. Коннор, Рамирес және Маркус түрмеге кіреді, бірақ Нейман қайтыс болады және Рамирес Коннор мен Маркусты тұзақтан құтқару үшін өмірін құрбан етеді. Катана Блейкті өлтіреді, ал Коннор Катанамен соңғы кездесуге шығады. Жеңіске жеткеннен кейін және Катананың басын кескеннен кейін, Коннор біріктірілген Жылдамдату энергиясын қолданып, қалқанды өшіреді, және әлем алғаш рет түнгі аспанды көре бастайды.
Өндіріс
Фильм бастапқыда түпнұсқаның табысынан кейін жоспарланғанмен, Davis/Panzer Productions Highlander жалғасының көп бөлігін Vestron Inc. компаниясына 18 миллион долларға сатты, атап айтқанда Ұлыбритания, Скандинавия, Австралия, Жапония және Бенилюкс сияқты бес шет елде, ал Vestron француздық үй бейнелеуін тарату құқығын алды. Filmauro жобаға итальяндық құқықтарды, Highlight Communications – неміс құқықтарын, Nea Kinisi – Грекия нарығы үшін, ал Lusomondo – Португалия нарығы үшін иеленді. Сондай-ақ, продюсерлер Аргентина, Перу және Боливия нарықтары үшін де алдын ала сатуға келісім жасады. АҚШ-та фильмді New Century/Vista Film Co. шығаруға дайын болды, ол 1988 жылдың жазында көрсетілуі тиіс еді, бірақ жоба даму тозағына түсті. Highlander II декорациялары Ридли Скотттың, әсіресе "Блэйд Раннер" фильмінің декорацияларымен салыстырылды. St. Petersburg Times газетінің мәліметінше, түсірілім кезінде Ламберт пен Айронсайд екеуі де жарақат алды: "Ламберт ұрыс сахнасында Айронсайдтың тісін сындырды, ал Айронсайд семсерлесу кезінде Ламберттің саусағының бір бөлігін кесіп алды. Екеуі де жарақаттарынан жазылып кетті, бірақ Айронсайд 22 фунт салмақты семсерді ұстағанда дәл соққы беру мен қорғану мүмкін емес екенін айтты". Джон МакГинли өзінің кейіпкерінің даусын Орсон Уэллс сияқты дыбыстау үшін барынша тереңдетуге тырысты, бірақ кейін бұл қате идея болғанын мойындады. Highlander II: Seduced by Argentina деректі фильмінде фильмнің сәтсіздігінің себебі режиссер Рассел Малкахидің жұмысына фильмді қаржыландыру компаниясының араласуы болды деп айтылады.
Үй медиасы
Америка Құрама Штаттарында фильмнің театрлық нұсқасы 1992 жылдың 13 мамырында Columbia TriStar Home Video компаниясы арқылы VHS форматында жарық көрді, ал 1994 жылдың 13 сәуірінде Hemdale Home Video компаниясы қайта шығарды.
Ұлыбритания мен Еуропадағы театрлық релиз
Ұлыбритания және Еуропалық кинопрокатта фильмнің басында Бренда Уайттың (Коннор МакЛеодтың бірінші фильмдегі сүйіктісі) күн сәулесінің әсерінен қайтыс болатын көрінісі бар. Ол МакЛеодқа озон қабатының бұзылуын тоқтатуға уәде беруін өтінеді, содан кейін көз жұмады. Сонымен қатар, МакЛеод пен Маркус қалқанның үстінен өту үшін туннель арқылы көтеріліп, озон қабатының қалпына келгенін көреді. Фильмнің соңында МакЛеод қалқанды жойғаннан кейін Зейстке Луизаны алып оралады (жанкүйерлер бұл аяқталуды "ертегідей аяқталу" деп атайды).
Ренагед нұсқасы
1995 жылы Малкахи «Ренегад нұсқасы» деп аталатын режиссерлік кесуін жасады, ол фильмнің басты нұсқасы болды, себебі бастапқы театрлық кесу үй медиасы үшін қосымша өндіріс жасауға жеткілікті сұраныс болған жоқ. Осының салдарынан, көптеген жанкүйерлер кейінірек бастапқы театрлық шығарылымды емес, тек «Ренегад нұсқасын» көруге мүмкіндік алды. «Ренегад нұсқасы» көбінесе қолда бар материалдардан қайта құрастырылды; кейбір көріністер алынып тасталды, ал басқалары қайта қосылды және оқиғалардың тізбегі өзгертілді. Имморталдардың Zeist деген басқа планетадан келгендер екені туралы барлық сілтемелер жойылды. Жаңа көріністерге қауіпсіздік орталығынан қашқаннан кейін қозғалыстағы көлік үстінде МакЛеод пен Катана арасындағы шайқас, сондай-ақ МакЛеод пен Луиза тау туннелінен өтіп, Қалқанның үстіне шығып, радиация деңгейі қалыпқа келгенін растау (бұл көрініс бұрын тек Ұлыбританияда ғана көрсетілген) кіреді. Жаңа нұсқа театрлық нұсқадағы үлкен сабақтастық қателігін жойды, онда МакЛеод пен Катананың екі жеке қылышпен шайқасы бір ұзақ соңғы шайқасқа біріктірілген. Режиссерлік кесу оларды екі жеке шайқасқа қайтарады, бірақ Коннордың катанасын қалай және қашан қайтарып алғанын көрсетпейді.
Арнайы нұсқа
Продюсерлер Панзер мен Дэвис 2004 жылы тағы да «Highlander II» фильміне оралды. «Арнайы басылым» деп аталған бұл нұсқа, «Renegade Version» нұсқасына ұқсас болды, бірақ бірнеше өзгерістер енгізілді, мысалы, фильмге жаңа CGI арнайы эффектілері қосылды, соның ішінде бастапқыда жоспарланғандай көк түсті қалқан, сондай-ақ Ламберттің дауыстық жұмысының шағын бөлігі. Фильмнің түпнұсқасы енді таралмайтындықтан, көптеген жанкүйерлер кейінірек «Renegade Version» және «Special Edition» нұсқаларын ғана көруге мүмкіндік алды. DVD Verdict сайтынан Дэвид Райан 2004 жылғы «Арнайы басылым» DVD-сіне 100 балдық жүйе бойынша 69 бал қойды және былай деді: «Бұл [өндірушілердің] қолда бар материалмен жасай алатын осы фильмнің ең жақсы нұсқасы. Бұл әлі де аса жақсы фильм емес, бірақ ол түпнұсқа нұсқасынан әлдеқайда жақсы. Бұрынғы қорқынышты фильм енді көре алуға болатын, тіпті кейде қызықты болып көрінеді».
Кассалық жинақ
Фильм бірнеше айдан кейін АҚШ-та 1991 жылдың 1 қарашасында шықты, және #3 орында дебют жасады, алғашқы апта соңында 960 кинотеатрда 5,3 миллион доллар табыс етті. АҚШ-тағы жалпы табысы 15,6 миллион долларды құрады.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильмнің 24 шолу негізінде сирек кездесетін 0% мақұлдау рейтингі және 2,7/10 орташа рейтингі бар. Сайттың сыншыларының консенсусы қарапайым түрде: "Бір ғана болуы керек еді". Metacritic-те фильмнің 14 сыншыдан алынған 100 балдық шкала бойынша 31 балдық салмақты орташа есебі бар, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлерді" көрсетеді. Chicago Sun Times газетінің Роджер Эберті фильмге 4 жұлдыздық шкала бойынша 0,5 жұлдыз берді, былай деп жазды: "Highlander II: The Quickening – мен көптен бері көрген ең күлкілі және түсініксіз фильм. Ғылым фантастикасының жанкүйерлері қайда жиналса да, бұл фильм ұрпақтар бойы жанрдың ең қайғылы сәттерінің бірі ретінде сырлы түрде еске алынады. Егер бір планетадағы өркениет барлық уақыттағы ең нашар фильмдерге негізделген болса, Highlander 2: The Quickening олардың ең қадірлі туындыларының қатарында құрметті орынға ие болар еді". Эберт сондай-ақ Quickening-ді мысқылдап, құдық ішінде тұрған адамның жарық розеткасына саусалын тигізген адамға тигендей көрінетінін айтты. FilmCritic.com-ның Кристофер Нулл фильмге 5 жұлдыздың біреуін беріп, былай деді: "Highlander біршама әзілге айналды, ал осы әзілдің басталуы осы фильмтен басталды. Түсініксіздік оны сипаттау үшін жеткіліксіз. Бұл фильм "Эй, мынаны қара!" дегендей. Қарасаң, ұрып-соғуды жоспарлаған адам қашып, жасырынып кеткен". Los Angeles Times газетінің Кевин Томас былай деп жазды: "Бұл түпнұсқадағы көптеген түсініксіз нәрселерді түсінікті етеді; тіпті оның негізгі идеясының қаншалықты шатастырғыш екені туралы әзіл айтады. Қысқасы, бірінші фильмді екінші фильмге жеткілікті табыс әкелген көрермендер ақшаларына одан да көп нәрсе алады". Reel Film Reviews-тің Дэвид Нусаир фильмге 4 жұлдыздың 2-сін берді, былай деп түсіндірді: "Highlander II-нің бірінші фильмнің жанкүйері емес көрермендерге ұнайтынын көзге елестету қиын, өйткені фильм түпнұсқадағы қызығушылықты шамадан тыс жеткізе алмайды. Күрделі сюжеті мен көңіл көншітпейтін визуализациясымен, ол кейде басқа нәрселерге қарағанда формалдырақ сезіледі, бірақ әділ болсақ, жылдар бойы айтылғандай жаман емес".