Кіріспе

Американдық астрофизик (1939 жылы туған)

Питер Голдрейх (14 шілде 1939 жылы туған) – американдық астрофизик, зерттеулері аспан механикасы, планеталық сақиналар, гелиосейсмология және нейтронды жұлдыздар саласын қамтиды. Ол Калифорния технология институтында астрофизика және планеталық физика профессоры. 2005 жылдан бері сонымен қатар Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы Жоғары оқу институтында профессор болып жұмыс істейді.

Мансап

Голдрайх 1960 жылы Корнелл университетінен инженерлік физика саласында ғылым бакалавры және 1963 жылы Томас Голдтың жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. 1963 және 1964 жылдары Голдрайх Кембридж университетінде докторантурадан кейінгі тағылымдамадан өтті. 1964-1966 жылдары ол UCLA-да астрономия және геофизика профессоры болды. 1966 жылы Голдрайх Калтех институтында доцент болып жұмысқа орналасты. Кейіннен 1969 жылы ол Калтехте толық профессор атанды, ал 1981 жылы Калтехте Ли А. Дюбридж астрофизика және планеталық физика профессоры болды. Ол әрбір планета үшін планетаға жақын жерде орналасқан айлар планетаның экваторына қатысты дерлік тұрақты орбиталық бұрылысты сақтайтындай, ал одан алыс орналасқан айлар эклиптикаға қатысты дерлік тұрақты орбиталық бұрылысты сақтайтындай белгілі бір қашықтық болатынын көрсетті (орбиталық прецессия планетаның және Күннің әсерінен туындайды). Бірінші санаттағы айлар, Нептунның Тритон айынан басқа, экваторлық жазықтыққа жақын орбитамен айналады. Ол осы айлар экваторлық аккрециялық дискілерден пайда болған деген қорытындыға келді. Бірақ ол Айдың, бір кезде Жерден белгілі бір қашықтықта болғанына қарамастан, оның пайда болуына қатысты әртүрлі теорияларға сәйкес, экваторлық орбитасы болмағанын анықтады. Бұл мәселе "Айдың бұрылыс мәселесі" деп аталады, және оған қатысты түрлі шешімдер ұсынылды. Голдрайх пен Алар Тумре 1969 жылғы мақаласында полярлық қабыну процесін алғаш рет сипаттады, бірақ палеомагнетизмнің дәлелдері кейін ғана табылды. Голдрайх Джордж Абеллмен бірлесіп, планеталық тұмандықтардың қызыл алып жұлдыздардан пайда болатынын анықтады, бұл пікір қазір кеңінен қабылданды. 1979 жылы Голдрайх пен Скотт Тремейн Сатурнның F сақинасын бағып тұратын айлар сақтайтынын болжады, бұл болжам 1980 жылы байқаулар арқылы расталды. Олар сондай-ақ Уранның сақиналарын ұқсас бағып тұратын айлар ұстап тұратынын болжады, бұл болжам 1986 жылы расталды. Голдрайх пен Тремейн 1980 жылы планеталардың орбиталық қозғалысын болжады, бұл кейіннен ыстық Юпитерлерді түсіндіру үшін қолданылды. 1969 жылы Голдрайх Уильям Джулианмен бірлесіп, пульсарлардың магниттік қабаттарына арналған классикалық еңбек саналатын мақала жариялады. Олар нейтрон жұлдызына бекітілген магниттік өрістердің құрылымы үшін қарапайым және нанымды модель ұсынды және осы өрістер нейтрон жұлдызының айналу энергиясын электромагниттік сәулелендіруді қамтамасыз ету үшін қолдана алатынын көрсетті. Осыған ұқсас принциптер кейіннен айналып тұратын қара тесіктердің магниттік қабаттарын түсіну үшін қолданылды.