Саломе Глюксон-Вельш: Даму және генетиканы зерттеуші ғалымның өмірі мен еңбектері
Salome Gluecksohn-Waelsch
Саломе Глюксон-Вельш (1907-2007) – дамыту генетикасының негізін қалаушы, генетикалық механизмдерді зерттеген АҚШ ғалымы. Өмірі мен еңбектері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс тумасы АҚШ-тың даму генетигі (1907-2007)
German born US developmental geneticist (1907 2007)
Саломе Глюксон Ваэльш (6 қазан 1907 ж. - 7 қараша 2007 ж.) – неміс тумасы АҚШ генетигі және даму генетикасы саласын құраушылардың бірі, ол дамудың генетикалық механизмдерін зерттейді.
Salome Gluecksohn Waelsch (October 6, 1907 – November 7, 2007) was a German born U. S. geneticist and co founder of the field of developmental genetics, which investigates the genetic mechanisms of development.
Өмірбаян
Глюксон Ваэльш Германияның Данциг қаласында Надя мен Илья Глюксон отбасында дүниеге келді. Ол Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар аралығында Германияда өсті, сол кезде оның отбасы қиындықтарға тап болды, оның ішінде 1918 жылғы тұмау эпидемиясында әкесінің қазасы, соғыстан кейінгі ауыр инфляция және қатыгез антисемиттік көзқарастар. 1928 жылы Фрайбург университетінде Шпеманның зертханасына қосылмас бұрын ол Кенигсберг пен Берлинде химия және зоологияны оқыды. Ол Шпеманның ұлтшылдық талпыныстары мен әйел ғалымдарға деген предубиляциясын сынады; еврей әйел ретінде ол кездескен предубиляциялар Германиядағы мансаптық мүмкіндіктерін шектеді. 1932 жылы ол Фрайбург университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Сол жылы биохимик Рудольф Шёнхаймерге үйленді, олар 1933 жылы нацистік Германиядан бірге қашып кетті.
Gluecksohn Waelsch was born in Danzig, Germany to Nadia and Ilya Gluecksohn. She grew up in Germany between World War I and II, where her family faced hardships including her father's death in the 1918 influenza epidemic, severe post war inflation, and intense anti Semitic sentiment. She studied chemistry and zoology in Königsberg and Berlin before she joined Spemann's laboratory at the University of Freiburg in 1928. She commented on both Spemann's nationalist tendencies and prejudice against women scientists; prejudices she faced as a Jewish woman limited her career options in Germany. In 1932 she received her doctorate from the University of Freiburg In the same year she married the biochemist Rudolph Schönheimer, with whom she escaped from Nazi Germany in 1933.
Ғылыми мансап
Глюксон Ваэлштің ғылыми мансабы Л. К. Данн оны "Т локус" мутациясы бар тышқандарды өсіру жобасына шақырғаннан кейін басталды. Ол даму генетикасы саласында 100-ден астам ғылыми мақаланың авторы болды. Оның зерттеулері мысықтың Brachyury геніндегі мутациялар эмбрионның артқы жағының қалыптан тыс дамуына әкелетінін көрсетті, сондай-ақ ол бұл мутант геннің әсерін, әдетте дорсальды-вентральді осьті қалыптастыратын нотокордқа дейін анықтады. 1968 жылдан 1983 жылға дейін ол 1947 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алған Карл Фердинанд Коримен ынтымақтастықта жұмыс істеді.
Gluecksohn Waelsch's scientific career started when L. C. Dunn hired her to his project involving breeding mice with a 'T locus' mutation. She co authored over 100 publications on developmental genetics. Her research showed that mutations in the Brachyury gene of the mouse caused the aberrant development of the posterior portion of the embryo and she traced the effects of this mutant gene to the notochord, which normally patterns the dorsal ventral axis. From 1968 to 1983 she collaborated with Carl Ferdinand Cori, winner of the 1947 Nobel Prize in Physiology or Medicine.
Марапаттар мен құрметтер
Глюксон Ваэльштың ғылыми еңбегі өмірінің соңында бағаланды. 1979 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болды. 1980 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1982 жылы Фрайбург университеті оған "Алтын докторлық диссертация" сыйлығын берді, ал 1993 жылы АҚШ президенті Билл Клинтон оған Ұлттық ғылым медалін табыс етті. 1995 жылы ол Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі атанды және 1999 жылы "генетика ғылымына өмір бойы үлкен үлес қосқаны" үшін Томас Хант Морган медалімен марапатталды. 2010 жылы Фрайбургтағы Spemann Биология және Медицина магистратурасы (SGBM) мен AECOM генетика бөлімі ең үздік диссертация үшін Саломе Глюксон Ваэльш сыйлығын тағайындады.
Gluecksohn Waelsch's scientific work was honored late in life. In 1979, she became a member of the National Academy of Sciences. She was elected a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1980. In 1982 the University of Freiburg her with the "Goldene Promotion", and in 1993 American president Bill Clinton presented her with the National Medal of Science. She became an overseas member of the Royal Society in 1995 and was awarded the Thomas Hunt Morgan Medal for "a lifetime contribution to the science of genetics" in 1999. In 2010, the Freiburg based Spemann Graduate School of Biology and Medicine (SGBM) and the AECOM Department of Genetics introduced the Salome Gluecksohn Waelsch Prize for the best dissertation.