Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Риужи Чийотакай (千代大海 龍二) – жапондық бұрынғы сумо күресшісі. Ол 1992 жылы кәсіби мансабын бастап, 1997 жылы ең жоғары макуучи дивизионына жеткен. 1999 жылдан 2009 жылға дейін 65 турнир бойы озеки дәрежесін сақтап, қазіргі замандағы ең ұзақ қызмет еткен озеки атанды. Ол үш рет жоғары дивизиондағы юшо, яғни турнир чемпионатында жеңіске жетті және жеті рет күміс жүлдегер атанды. Дегенмен, ол озекиден төмендетілу қаупіне он төрт рет тап болған жағымсыз рекордтың да иесі болды. 2010 жылғы қаңтарда 33 жасында зейнеткерлікке шыққанға дейін Коконое үйірмесі үшін күресті. Зейнетке шыққаннан кейін де сумода жаттықтырушы ретінде қалды және 2016 жылдың тамызында Чионофудзидің қазасына байланысты бас жаттықтырушы болып тағайындалды.
Ryūji Chiyotaikai (千代大海 龍二) is a Japanese former sumo wrestler. He made his professional debut in 1992 and reached the top makuuchi division in 1997. He held the second highest rank of ōzeki or champion for 65 consecutive tournaments from 1999 until 2009, making him the longest serving ōzeki in the modern era. He won three top division yūshō or tournament championships, and was a runner up on seven other occasions. However, he also held the dubious record of being in danger of demotion from ōzeki fourteen times. He wrestled for Kokonoe stable until his retirement in January 2010 at the age of 33. He remained in sumo as a coach at his stable, and became the head coach in August 2016 following the death of Chiyonofuji.
Мансап
Әкесінің қайтысынан кейін Чийотакай отбасы Оита қаласына көшті, ол оның туған қаласы саналады және бандзукэ рейтингілік тізімдерінде осылай көрсетілген. Он бір жасында анасы жергілікті кәсіпкерге қайтадан тұрмысқа шықты. (2009 жылғы мамыр айында Чийотакай анасының қайтадан тұрмысқа шыққан Судо тегін өз тегі ретінде қабылдады.) Ол бейсбол, футбол және жекпе-жек спортына қызығушылық танытты. Ол каратэде өте жақсы нәтижелер көрсетті, ал дзюдодан Жапонияның орта мектептері арасындағы дзюдо чемпионатында үшінші орын алды. Орта мектепті бітіргеннен кейін, анасының ықпалымен Коконое оякатаға шәкірттікке түсті, ол бұрынғы Чийонофудзи, 58-ші Йокодзуна және сумо тарихындағы ең күшті күрескерлердің бірі, Коконое тұрағын басқарды. 2002 жылғы мамыр айында екінші орын алғаннан кейін, келесі турнирде Нагояда екінші чемпион атанды. Өзбек мәртебесіне ие болғаннан бері алғашқы титулын тек бір жеңіліспен жеңіп алды, бұл оның ең жақсы нәтижесі болды. Дегенмен, келесі турнирде ол тек он жекпе-жекте жеңіске жетті, ал жарақат алғаннан кейін үшінші және соңғы турнир жеңісін 2003 жылғы наурыз айына дейін қабылдады. 2003 жылғы шілде, қыркүйек және 2004 жылғы наурыз айларында екінші орын алғаннан кейін, ол 2005 жылғы қарашада өткен турнирде алтыншы рет екінші орынға ие болды. Тағы екі жыл өткен соң, 2007 жылғы қарашада ол 14-ші күнгі Хакухоға ұтылғанға дейін турнирдің көшбасшысы болды. Ол осы жекпе-жекте шынтағын жарақаттап, соңғы күні қатысудан бас тартты. 2008 жылғы қаңтардағы турнирде жарақаттың салдарынан алғашқы жеті жекпе-жегінен кейін жарыстан шықты. Одан кейін екі таңбалы ұпай жинау мүмкіндігіне ие болмады. 2009 жылғы наурызда Чийотакайдың 2–13 есебі озеки дәрежесіндегі ең нашар көрсеткіш болды және ол мамыр айында өзбек мәртебесінен төмендеу қаупінде (кадобан) екінші рет болды. Соңғы күнгі жарысқа 7–7 есебімен келген ол соңғы жекпе-жегін жеңіп алып, толық өзбек мәртебесіне қайта оралды. Ол сол жақ қабырғасындағы ауырсыну және қандағы қант деңгейінің жоғары болуымен шектелді, және сәуір айында жамбас сүйегінің сынуына байланысты аймақтық турға қатыспады.
After his father's death, Chiyotaikai's family moved to Ōita, which is considered his hometown and listed as such on the banzuke ranking sheets. When he was eleven, his mother remarried, to a local businessman. (In May 2009, Chiyotaikai finally adopted his mother's remarried surname of Sudō as his own.) He was an enthusiastic player of baseball and soccer as well as martial arts. He excelled at karate, and in judo he came third in the All Japan Middle School Judo Championships. After graduating junior high school, he worked as a construction worker before he decided on his mother's prompting to apprentice himself to Kokonoe oyakata, the former Chiyonofuji, the 58th Yokozuna and one of the strongest wrestlers in sumo history, who managed the Kokonoe stable. After finishing as runner up in May 2002 he then won his second championship in the next tournament in Nagoya. His first title since becoming an ozeki was achieved losing just one match, his best ever result. However, he was able to win only ten bouts in the next tournament, and following injury problems it took him until March 2003 to achieve his third and final tournament victory. After finishing as a runner up in July 2003, September 2003 and March 2004, he struggled again until the November 2005 tournament where he was runner up for the sixth time. After another lean couple of years, in November 2007 he was the tournament co leader until the 14th day when he lost to Hakuhō. He injured his elbow during this match and had to default on the final day. He was still troubled by the injury in the January 2008 tournament and withdrew after losing his first seven bouts. He was never again to produce a winning score in double figures. Chiyotaikai's 2–13 score in March 2009 was the worst record ever compiled by an ōzeki, and meant he was kadoban (in danger of demotion from ōzeki status) for a record thirteenth time in May. After bringing a 7–7 record into the final day's competition, he managed to win his last match and thereby return to full ōzeki status. He had been restricted by a left side ache and high blood sugar levels, and sat out the regional tour in April due to a fractured rib.
Зейнеткерлік
2009 жылдың қыркүйегінде Чийотакай алғашқы он күн ішінде сегіз жеңіліске ұшырағаннан кейін турнирден бас тартты. Ол сол тізесінде жарақат алып, бұрынғы шыбық жарақатымен бірге, "Рингке шыққаннан кейін менде күш қалмады" деді. Қараша айындағы Кюсю турнирінде он төртінші рет қадобан болған ол, алғашқы екі жекпе-жегін жеңіп, кейін қатарынан сегіз рет жеңіліске ұшырады. 10-шы күні Асашорюға жеңілгеннен кейін озеки дәрежесінен төмендеуі расталды. Ол осы жеңілістен кейін турнирден шықты, бірақ қаңтар айында секиваке дәрежесіне қайта оралып, JSA белгілеген және озеки мәртебесін қайтаруға мүмкіндік беретін қажетті 10 жекпе-жекті жеңуге тырысатынын мәлімдеді. Егер бұл мақсатқа жетпесе, зейнеткерлікке кететінін айтты. 2010 жылдың қаңтар айындағы турнирде үш рет жеңілгеннен кейін Чийотакай сумодан зейнеткерлік жариялады. Оның соңғы жекпе-жегі ұзақ жылдар бойы қарсыласы болған Кайоға қарсы болды (сол кезде Кайо макуучидегі ең көп жеңіс рекордын жаңартты). "Мен өзіме талап қойдым, сондықтан өкінуге не десеңіз де болмайды. Менде енді бұрынғы сумо стилімде күресуге күш жоқ", - деді Чийотакай. 2016 жылдың 31 шілдесінде Чийонофуджи қайтыс болғаннан кейін, Чийотакай Коконоэ тұяғының жаңа бапкері болып тағайындалды, Санoyama есімін Kokonoe oyakata-ға өзгертті. 2021 жылдың қаңтар айында ол және оның бірнеше күрескерлері COVID-19 тестісінде оң нәтиже көрсетті. Коконоэ тұяғының барлық мүшелері Жаңа жыл турнирінен қалыс қалды. 2023 жылдың қазанында Чийотакай, оның тұяғынан кәмелетке толмаған макушита күрескері мас күйінде ауруханаға жеткізілгеннен кейін, қызметтен шеттетілді. Ішімдікке қатысқан күрескерлер де күзгі турнеден шығарылды. Nikkan Sports басылымы дереккөзге сілтеме жасап, Чийотакайдың Айчидегі ауруханада және Токиоға оралғаннан кейін Сумо қауымдастығының тергеуі кезінде мас күйде ұсталған күрескерді сөгіп, кінәлағанын хабарлады. Дереккөздің мәлімдеуінше, Чийотакай күрескерге сумо жаттығулары кезінде 30 минут бойы иықтан секіру жаттығуын жасауды міндеттеген және бір жылға сыртқа шығуға тыйым салған. Қызметтен шеттетілуге бірнеше күн бұрын күрескер Коконоэ тұяғынан қашып, ата-анасына қайтып, шаштауында шашын қырқыпты.
In September 2009 Chiyotaikai withdrew from the tournament after suffering eight defeats in the first ten days. He had an injury to his left knee in addition to his elbow problem, and commented, "I have no power to fight once I get in the ring." Kadoban for the fourteenth time in the Kyushu tournament in November, he won his first two bouts but then lost eight in a row, his demotion from ōzeki being confirmed on Day 10 when he was lifted out by Asashōryū. He withdrew from the tournament after this defeat, but announced that he would return at sekiwake rank in January to try to win necessary 10 bouts designated by the JSA that would allow him to regain his ōzeki status. He stated he would retire if he failed to achieve this. After three straight losses in the January 2010 tournament, Chiyotaikai announced his retirement from sumo. His final match was against his longtime ōzeki rival Kaiō (who also broke the record for most makuuchi wins in this bout.) "I gave myself an ultimatum, so I don't have any regrets. I just don't have the power to continue wrestling my brand of sumo anymore," said Chiyotaikai. Shortly after the death of Chiyonofuji on July 31, 2016, Chiyotaikai was confirmed as the new head coach of Kokonoe stable, changing his name from Sanoyama to Kokonoe oyakata. In January 2021 he and several of his wrestlers tested positive for COVID 19. The whole of the Kokonoe stable sat out the New Year tournament. In October 2023, Chiyotaikai was suspended after an underage makushita wrestler from his stable got drunk and had to be transferred to the hospital. He and the wrestlers involved in the drinking spree were subsequently expelled from the autumn tour. Nikkan Sports, quoting a source, later reported that Chiyotaikai berated the wrestler that was caught drinking, both in the hospital in Aichi where he had been transported and during a Sumo Association inquiry after returning to Tokyo. The source added that Chiyotaikai had punished the wrestler by making him do pushups for 30 minutes during sumo workout hours, and had banned the wrestler from going out for one year. A few days before the suspensions were announced, the wrestler was said to have ran away from Kokonoe stable to return to his parents and had his top knot cut off at a barber shop.
Жауынгерлік стилі
Чийотакай бойы орташадан жоғары болды (1.81 м/158 кг), бірақ бәрібір өте епті күрескер еді және оshi сумоның жылдам шешімдерін қалайтын. Ол көбінесе кездесулерінің басындағы күшті шабуылымен (тачи ай) және оның қолданысқа түсірілген алға қарай итерумен соққыларымен (цуппари) танымал болды. Шындығында, ол осы екі нәрсемен соншалықты танымал болды, кейде сумо жанкүйерлері оны "бір ғана айласы бар" деп сынады. Егер қарсыластары оның мавашиін ұстап алса, ол көбінесе жеңіліске ұшырады. Оның ең көп қолданылған жеңіс әдісі – оshi даши, ол оның жеңістерінің шамамен үштен бірін құрады. Ол hataki komi, яғни, қолмен төмен қарай соққы және tsuki dashi, яғни, итеру арқылы сыртқа шығаруды да жиі қолданды. Оның жеңістерінің небары 5% ғана сумодағы ең көп қолданылатын техника – йори-кири арқылы жеңіске жетті.
Chiyotaikai was somewhat above average in size (1.81 m/158 kg), but was nonetheless a very agile fighter who preferred quick decisions by oshi sumo. He was known mostly for his explosive charge at the beginning of his matches (the tachi ai) and his trademark barrage of forward thrusting hand slaps (tsuppari). Indeed, he was so famous for them that he was sometimes criticized by sumo fans for being a "one trick pony." If Chiyotaikai's opponents managed to grab hold of his mawashi, he usually lost the match. His most common winning kimarite was oshi dashi, which accounted for roughly a third of his wins. He also regularly used hataki komi, the slap down, and tsuki dashi, the thrust out. Only around five percent of his victories were achieved by yori kiri, the most common overall technique in sumo.
Жеке өмір
2003 жылдан 2005 жылға дейін Чийотакай тележұлдыз Хикару Кавамурамен қарым-қатынаста болды. Оның бапшысы, ол йокодзуна дәрежесіне жеткенше, ешқандай үйлену тойына рұқсат бермейтінін айтқан. Бірақ, 2007 жылы Кадзуко Хосокимен бірге телеарнада сұхбат бергенде Чийотакай әйел іздеп жүргенін мәлімдеді.
From 2003 until 2005 Chiyotaikai had a relationship with television personality Hikaru Kawamura. His stablemaster reportedly refused to countenance any wedding until he had reached the yokozuna rank. However, in a TV appearance with Kazuko Hosoki in 2007 Chiyotaikai indicated that he was seriously looking for a bride.