Кіріспе

Ұшақтың биіктігін өлшейтін жердегі құрылғы. Биіктік табушы – ұшақтың биіктігін өлшейтін жерде орналасқан құрылғы. Алғашқы биіктік табушылар оптикалық қашықтықты өлшеу құрылғыларымен және қарапайым механикалық есептегіштермен жұмыс істеген, ал кейінірек радарлық жүйелерге көшті. Биіктік табушы радарларының ерекше вертикальды тербеліс қозғалысы оларды "бас иіп тұратын" радар деп те атауға себеп болды. АҚШ әскері оптикалық және радарлық құрылғыларды біріктіре пайдаланды.

Оптикалық

Екінші дүниежүзілік соғыста биіктік табушы – ұшақтың биіктігін анықтауға қолданылатын оптикалық арақашықтық өлшегіш (шынында, биіктікті есептеу үшін көру бұрышымен бірге орналасқан нүктеден еңкейім арақашықтығы механикалық компьютерде қолданылатын), оның көмегімен ұшаққа қарсы артиллериялық қарулар бағытталды. Американдық үлгілерінің мысалдары бар. КСРО-да олар көбінесе оптикалық арақашықтық өлшегіштермен біріктірілді.

Радар

Биіктік табушы радар – нысананың биіктігін өлшейтін екі өлшемді радардың бір түрі. Оператор антеннаны қажетті бағытқа бұрып, қашықтық-биіктік көрсеткіш дисплейінде қажетті қашықтықтағы нысана эхосын анықтайды, содан кейін нысананы, нысананың шамамен биіктігін көрсету үшін масштабталған курсормен тікелей бөледі. Мұндай жүйелер көбінесе қашықтық пен бағытты анықтайтын екі өлшемді радарларды (іздеу радары) толықтырады; осылайша, үш өлшемді әуе кеңістігінің суретін алу үшін екі екі өлшемді жүйені пайдаланады. 1960 және 70-ші жылдардағы биіктік табушы радарлардың ерекшелігі – олардың биік, бірақ тар антеннасы болды. Сәуленің пішіні антенна пішініне байланысты болғандықтан, биіктік табушы радар сәулесі көлденең және кең (яғни нысананың бағытын анықтау мүмкіндігі шектеулі), бірақ тік жағынан өте жіңішке болды, бұл биіктік бұрышын, демек биіктікті дәл өлшеуге мүмкіндік берді. Қазіргі заманғы 3D радарлар азимут пен биіктікті бірдей анықтайды, сондықтан жеке биіктік табушы радарлар қолданыстан шықты.