Дека навигациялық жүйесі: тарихы мен қолданылуы

Кіріспе

Decca Navigator System – кемелер мен ұшақтардың арнайы тұрақты радио хабар таратушылардан алынған радиосигналдарды пайдалану арқылы өз орнын анықтауына мүмкіндік беретін гиперболалық радио навигациялық жүйе. Жүйе 70 және 129 кГц арасындағы екі төмен жиілікті сигналдың фазалық салыстыруын қолданды, бұл Gee және LORAN сияқты импульстік уақыт жүйелерінен өзгеше. Бұл 1940 жылдардағы электрониканы пайдалана отырып, қабылдағышты жобалауды жеңілдетті, сондай-ақ Decca координаттарын тікелей көрсету арқылы жұмыстың қарапайымдылығын қамтамасыз етті, катодтық сәулелі түтік пен жоғары білікті оператор қажеттілігін жойды. Бұл жүйені Decca компаниясы Ұлыбританияда ойлап тапты және дамытты. Ол алғаш рет Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерімен D күні қонуға мүмкіндік беру үшін миналық далаларды тазалау үшін қолданылды. Одақтас күштеріне немістерге белгілі болмаған, сондықтан кедергісіз жұмыс істейтін дәл жүйе қажет болды. Соғыстан кейін жүйе құпия тізімнен шығарылып, Decca компаниясымен коммерциялық тұрғыда дамытылды және Ұлыбритания аумағында, содан кейін әлемнің көптеген аймақтарында қолданысқа енгізілді. Ең жақсы кезеңінде үш немесе төрт таратушыдан тұратын "тізбектерді" пайдаланатын 180-ге жуық тарату станциясы болды, олар өзара қиылысатын электрондық сызықтарды жүргізу арқылы орнын анықтауға мүмкіндік берді. Decca негізінен жағалау суларында кемелерді навигациялау үшін қолданылды, бұл бәсекелес LORAN жүйесінен әлдеқайда жоғары дәлдік береді. Соғыстан кейін балық аулау кемелері кеңінен пайдаланды, сонымен қатар кейбір ұшақтарда, оның ішінде 1949 жылғы жылжымалы карта дисплейлерінің алғашқы қолданылуында да қолданылды. Жүйе Солтүстік теңізде кеңінен қолданылды және мұнай платформаларына ұшатын тікұшақтармен пайдаланылды. 1974 жылы азаматтық қолдануға ұсынылған Loran C жүйесі күшті бәсекелестік тудырды, бірақ Decca осы кезде бекем орнықты және 2000 жылға дейін жұмысын жалғастырды. Decca Navigator жүйесі 2000 жылы GPS-пен ауыстырылды, ол осы кезде жалпы қолдануға қолжетімді болды, LORAN және басқа да ұқсас жүйелермен бірге.

Шолу

Decca Navigator жүйесі үш немесе төрт станциядан тұратын тізбектерге ұйымдастырылған құрлықтағы радио хабар таратушылардың жеке топтарынан құралды. Әр тізбекте негізгі станция және үш (кейде екі) қосалқы станция болды, олар Қызыл, Жасыл және Күлгін деп аталды. Идеалды жағдайда, қосалқы станциялар теңқабырлы үшбұрыштың төбелерінде, ал негізгі станция ортасында орналасатын еді. Базалық ұзындығы, яғни негізгі станция мен қосалқы станция арасындағы қашықтық, әдетте... Әр станция үздіксіз толқын сигналын жіберді, ол негізгі және қосалқы станциялардан келетін сигналдардың фазалық айырмасын салыстыру арқылы сағат сияқты дисплейде көрсетілетін салыстырмалы фаза өлшемін тудырды. Фазалық айырмашылық қабылдағышқа станциялар арасындағы қашықтықтың өзгеруінен туындады. Қабылдағыш қозғалғанда бұл қашықтықтар өзгереді және бұл өзгерістер дисплейдегі көрсеткіштердің қозғалысымен бейнеленеді. Егер сіз белгілі бір фазалық айырманы, мысалы, 30 градусты таңдап, осы фазалық айырманың орын алатын барлық нүктелерін белгілесеңіз, нәтижесі гиперболалық позициялық сызықтар жиынтығы – үлгі болады. Үш қосалқы станция болғандықтан, үш үлгі болды, олар да Қызыл, Жасыл және Күлгін деп аталды. Үлгілер теңіз карталарында тиісті түсте гиперболалық сызықтар жиынтығы ретінде салынды. Қабылдағыштар дисплейдегі екі немесе одан көп үлгілерден фазалық айырмашылықты өлшеу арқылы өз орналасқан жерін анықтады. Содан кейін олар картаға қарап, ең жақын екі гиперболаның қайда қиылысатындығын таба алады. Бұл өлшеудің дәлдігі екі үлгіні таңдау арқылы жақсартылды, нәтижесінде сызықтар мүмкіндігінше тік бұрышқа жақын қиылысатын еді.

Жолдар мен аймақтар

Алғашқы Decca қабылдағыштарында әрбір үлгідегі фазалық айырмашылықты көрсету үшін үш айналмалы Decometer орнатылған. Әрбір Decometer екінші индикаторды басқарды, ол басып өткен жолақтардың санын есептеді – фазалық айырмашылықтың әр 360 градусы бір жолақты басып өтуді білдірді. Осылайша, бастапқы нүкте белгілі болған жағдайда, белгілі бір дәрежеде нақты орналасқан жерді анықтауға болады. Жолақтар аймақтарға топтастырылды, әрбір аймақта 18 жасыл, 24 қызыл немесе 30 күлгін жолақ болды. Бұл, негіздік сызықта (Бас станция мен оның ілесуші станциясы арасындағы түзу сызық) берілген тізбектің барлық үш үлгісі үшін аймақ енінің бірдей екенін білдіреді. Негіздік сызықтағы жолақтар мен аймақтардың әдеттегі ені төмендегі кестеде көрсетілген (5B тізбегі үшін):

Негіздік сызықтағы жолақ немесе аймақ ені
Күлгін жолақ 352,1 м
Қызыл жолақ 440,1 м
Жасыл жолақ 586,8 м
Аймақтар (барлық үлгілер) 10563 м

Жолақтар қызыл үшін 0-ден 23-ке дейін, жасыл үшін 30-дан 47-ге дейін және күлгін үшін 50-ден 79-ға дейін нөмірленген. Аймақтар А-дан J-ға дейін, J-дан кейін қайталанып белгіленді. Декка позициясының координаталарын мысылы: Қызыл I 16.30; Жасыл D 35.80 деп жазуға болады. Кейінгі қабылдағыштар микропроцессорды қамтыды және орналасқан жерді ендік және бойлық координаталарында көрсетті.

Көп импульстік

Multipulse төменгі жиіліктегі сигналдарда жоғарыда сипатталған фазалық салыстыру әдістерін қолдану арқылы жолақты және аймақты автоматты түрде анықтау мүмкіндігін ұсынды. Іс жүзінде үздіксіз толқынды тарату 20 секундтық циклға бөлінді, және әр станция кезекпен, бір уақытта барлық төрт Decca жиілігін (5f, 6f, 8f және 9f) фазалық үйлесімділікте, әр циклда 0,45 секундқа таратып жіберді. Бұл тарату, Multipulse деп аталатын, қабылдағышқа 1f жиілігін алуға және қабылдағыш орналасқан жолақты анықтауға (аймақ деңгейінде ажыратылыммен) мүмкіндік берді. 5f, 6f, 8f және 9f Decca жиіліктерін таратумен қатар, Orange деп аталатын 8.2f сигналы да таратылды. 8.0f (қызыл) және 8.2f (Orange) сигналдары арасындағы айырмашылық жиілігі 0.2f сигналын алуға мүмкіндік берді, нәтижесінде гиперболалық үлгі пайда болды, онда бір цикл (360°) фазалық айырмасы 5 аймаққа тең. Егер сіздің орныңыз осы дәлдікпен белгілі болса, бұл тиімді түрде бірегей орналасқан жерді анықтауға мүмкіндік берді.

Шығу тегі

1936 жылы инженер Уильям Дж. О'Брайен туберкулезбен ауырып, оның мансабы екі жылға тоқтап қалды. Осы кезеңде ол үздіксіз толқынды таратудың фазалық салыстыруы арқылы орналасуын анықтау идеясын ойлап тапты. Бұл мұндай жүйе алғашқысы емес еді, бірақ О'Брайен басқа нұсқаларын білмей, өз нұсқасын жасады және оның тиімділігін арттыратын бірнеше жетістіктерге қол жеткізді. Ол бастапқыда жүйені ұшақтарды сынау үшін, әсіресе жер жылдамдығын дәл есептеу үшін пайдалануды жоспарлады. 1938 жылы Калифорнияда тәжірибелер жүргізілді, онда гармоникалық «толқындар» жиіліктері таңдалды, бұл таратушылар желісінде станцияларды анықтауға мүмкіндік берді. АҚШ Армиясы мен Әскери-теңіз күштері бұл идеяны тым күрделі деп санады және 1939 жылы жұмыс тоқтатылды. О'Брайеннің досы Харви Ф. Шварц Англиядағы Decca Record компаниясының бас инженері болды. 1939 жылы О'Брайен оған жүйе туралы толық мәліметтерді жіберіп, оны британдық әскерилерге ұсыну үшін берді. Бастапқыда Роберт Уотсон Уотт жүйені қарастырды, бірақ оны оңай бұрмалауға болатындықтан, оны қадағаламады (дереккөздер Уотт тобының Gee жүйесімен айналысқандығын көрсетеді). Алайда, 1941 жылдың қазан айында Ұлыбритания Әскери-теңіз флотының Сигналдық мекемесі (ASE) жүйеге қызығушылық танытты, ол Адмиралтействоның QM жиынтығы ретінде жіктелді. Алғашқы теңіз сынақтары 1942 жылдың 16 қыркүйегінде 305/610 кГц жиіліктерінде Англси және Мэн аралында жүргізілді. 1943 жылдың сәуірінде 70/130 кГц жиілікпен Солтүстік Ирландия теңізінде қосымша сынақтар жүргізілді. Бастапқы жиіліктердің қолайлы емес екені анықталды және 14 кГц сигналдық аралықты пайдаланатын жаңа жүйе таңдалды. Бұл Decca жүйесінің барлық өмір бойы қолданылған 5, 6, 8 және 9f жиіліктеріне әкелді. 7f Loran C сияқты кеңейту үшін резервтелді, бірақ ешқашан дамытылмады. 1944 жылдың қаңтарында Ирландия теңізінде жаңа мүмкіндіктер мен өндірістік жабдықтарды сынау үшін қосымша сынақ жүргізілді. Осы уақытқа дейін бәсекелес Gee жүйесі Әскери-теңіз флотына белгілі болды және екі жүйе QM және QH кодтық аттарымен салыстырылды. QM теңіз деңгейінде жақсы қашықтыққа және дәлдікке ие екені анықталды, бұл оның қабылдануына әкелді.

In 1936 William J. O'Brien, an engineer, contracted tuberculosis that put his career on hold for a period of two years. During this period he had the idea of position fixing by means of phase comparison of continuous wave transmissions. This was not the first such system, but O'Brien apparently developed his version without knowledge of the others, and made several advancements in the art that would prove useful. He initially imagined the system being used for aircraft testing, specifically the accurate calculation of ground speed. Some experiments were carried out in California in 1938, selecting frequencies with harmonic "beats" that would allow for station identification in a network of transmitters. Both the U. S. Army and Navy considered the idea too complicated and work ended in 1939. O’Brien's friend, Harvey F. Schwarz, was chief engineer of the Decca Record company in England. In 1939 O’Brien sent him details of the system so it could be put forward to the British military. Initially Robert Watson Watt reviewed the system but he did not follow it up, deeming it too easily jammed (and likely due to the existing work on the Gee system, being carried out by Watt's group). However, in October 1941 the British Admiralty Signal Establishment (ASE) became interested in the system, which was then classified as Admiralty Outfit QM. The first marine trials were conducted between Anglesey and the Isle of Man, at frequencies of 305/610 kHz, on 16 September 1942. Further trials were conducted in the northern Irish Sea in April 1943 at 70/130 kHz. It was decided that the original frequencies were not ideal, and a new system using a 14 kHz inter signal spacing was selected. This led to the common 5, 6, 8 and 9f frequencies, used throughout the life of the Decca system. 7f was reserved for a Loran C like extension, but never developed. A follow up test was carried out in the Irish Sea in January 1944 to test a wide variety of upgrades and production equipment. By this time the competing Gee system was known to the Admiralty and the two systems were tested head to head under the code names QM and QH. QM was found to have better sea level range and accuracy, which led to its adoption.

D-Day десанттары

Үш станциялық сынақ 1944 жылдың ақпан-наурыз айларында Морей-Ферт шығанағында өткен кең ауқымды шабуыл және десант жаттығуларымен бірге жүргізілді. Сынақтардың сәттілігі және жүйенің салыстырмалы түрде оңай қолданылуы мен жоғары дәлдігі Decca компаниясына 27 Admiralty Outfit QM қабылдағыштарына тапсырыс беруге әкелді. Қабылдағыш екі дискіден тұратын электрондық блоктан құралды және операторлар оны "Көк газ өлшегіш ісі" деп атады. Чичестердегі бас стансасынан және Сванадж мен Бичи-Хедтегі екі бағынышты стансадан Decca желісі құрылды. Темза сағасында төртінші алдау трансляторы орналастырылды, бұл шабуылдың Кале аймағына бағытталғаны туралы жаңылыстыру мақсатында жасалды. 21 мина іздеуші және басқа да кемелер Admiralty Outfit QM жиынтығымен жабдықталды, ал 1944 жылдың 5 маусымында осы кемелердің 17-сі оны Ла-Манш арқылы дәл жүзуге және жоспарланған аймақтардағы мина далаларын іздеуге пайдаланды. Нормандияға түсуге дайындық ретінде ізделген аймақтар теңіз белгілерімен белгіленді. Бастапқы кемелік сынақтардан кейін, Decca қабылдағыштың дәлдігін тексеру үшін Кингстон айналма жолында жүргізіп, автомобильдерде сынақтар жүргізді. Автомобильге орнатылғанда, жеке қозғалыс бағытында жүруге болады. Компания бұл жүйені ұшақтарда пайдалануға үміттенді, бұл әуежайлар мен қалалық орталықтардағы, қозғалыс тығырыздығы ең жоғары болатын маңызды әуе кеңістігінде әлдеқайда дәл навигацияға мүмкіндік береді деп сенді.

Коммерциялық қолдану

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Decca Navigator Co. Ltd. құрылды (1945) және жүйе, әсіресе британдық ықпал ету аймақтарында, тез кеңейді; ең жоғарғы сатысында ол әлемнің көптеген ірі кеме қатынасы аймақтарында орналастырылды. 1970 жылы кемелерде 15000-нан астам қабылдағыш құрылғылар қолданылды. Англияда 4 тізбек, Ирландияда 1 және Шотландияда 2, Скандинавияда 12 (Норвегия мен Швецияда 5 және Дания мен Финляндияда 1), Солтүстік Еуропаның басқа жерлерінде 4 және Испанияда 2 тізбек жұмыс істеді. Канада да алғашқылардан болып осы жүйені қолдана бастады. Бірінші тізбек Ньюфаундлендтің оңтүстік-батысында 1956 жылы Канада мен АҚШ әскери-теңіз флотының бірлескен зерттеу бағдарламасының бөлігі ретінде орнатылды. Бұл келесі жылы Новая Шотландияда коммерциялық пайдалануға және Квебек қаласының Монреаль аймағындағы әуе қозғалысы үшін ішкі жүйеге әкелді. 1958 жылы шығыс Ньюфаундлендті қамтитын төртінші тізбек қосылды. 1958 жылы Монреальде өткен кездесулер VOR және DME стандартты авиациялық навигациялық жүйелер ретінде таңдалуына әкелді, соның салдарынан Монреаль жүйесі Антикости аралы аймағын қамту үшін шығысқа қарай жылжытылды, ал батыс Ньюфаундленд тізбегі кейін Кабот бұғазын жақсырақ қамту үшін қайта орналастырылды. Мұнай танкерлері сол аймақты пайдаланған жағдайда Солтүстік-Батыс өткелін қамту үшін бірнеше тізбектер ұсынылды, бірақ бұл жоспар іске аспады. 1971 жылы Ұлы көлдер аймағындағы Халықаралық жылды атап өту үшін Онтарио көлінде қысқа мерзімге тағы бір тізбек орнатылды. Соңғы канадалық тізбек 1986 жылы, Лоран С кеңінен тарағаннан кейін жабылды. 1950 жылдардың соңында АҚШ-та, Нью-Йорк аймағында эксперименталды Decca тізбегі құрылды, ол Нью-Йорк әуе компаниясының Vertol 107 тікұшақтарында пайдалану үшін қолданылды. Бұл тікұшақтар негізгі жергілікті әуежайлардан жұмыс істеді – Лонг-Айлендтегі Идлвилд әуежайы, Нью-Джерсидегі Ньюарк әуежайы, Квинс ауданындағы ЛаГуардия әуежайы, Манхэттенге жақын және Парк-авенюдегі (сол кездегі) PanAm ғимаратының жоғарғы жағы. Decca-ны пайдаланудың маңыздылығы оның сигналдары теңіз деңгейіне дейін қабылдана алатындығында, VOR/DME-нің көріс шегіне ұшырамайтындығында және VOR/DME-ге жақын жердегі қателіктерге себеп болатын көлбеу қашықтық қателері болмағандығында еді. New York Airways тікұшақтарындағы Decca қондырғылары бірегей Decca "ролик картасы" дисплейлерін қамтыды, бұл ұшқышқа өз орнын бір қарағанда көруге мүмкіндік берді, мұндай мүмкіндік VOR/DME-де болмады. Бұл тізбекті орнату сол кезде саяси себептермен даулы болып саналды. Бұл АҚШ жағалау күзетінің Қазынашылық департаментінің нұсқауы бойынша Нью-Йорк портына кіретін кемелерде Decca қабылдағыштарын пайдалануға тыйым салуына әкелді, себебі жүйе де-факто стандартты құруы мүмкін еді (әлемнің басқа аймақтарында болғандай). Сондай-ақ, бұл Decca-ның VOR/DME жүйелерін өндіруші ITT-нің Hoffman Electronics бөлімшесінің маркетингтік мүдделерін қорғауға қызмет етті. Бұл жағдай Авиациялық бақылаушылар қауымдастығының (ATCA) жұмыс жүктемесі мәселесімен күрделенді, оның атқарушы директоры Фрэнсис Макдермот басшылығымен қауымдастықтың мүшелері ұшақтардың орнын радар деректерімен анықтауға мәжбүр болды, содан кейін осы деректерді радио арқылы ұшақтарға жеткізді. Сарапшылар келтірген мысал – Нью-Йорк штатының Стейтен аралы үстіндегі Дуглас DC8 және Локхид Констеллация ұшақтарының соқтығысуы. Кейбір сарапшылардың пікірінше, егер ұшақтар Decca-мен жабдықталған болса, бұл оқиғадан аулақ болуға болар еді, олар өздерінің орнын нақтырақ анықтап қана қоймай, VOR/DME-ге тән rho тета позициясының қателігінен де зардап шекпейтін еді. Басқа тізбектер Жапонияда (6 тізбек); Намибия мен Оңтүстік Африка (5 тізбек); Үндістан мен Бангладеш (4 тізбек); Солтүстік-Батыс Австралия (2 тізбек); Парсы шығанағы (Катар мен Біріккен Араб Әмірліктерінде станциялары бар 1 тізбек және шығанақтың солтүстігінде Иранда станциялары бар екінші тізбек) және Багам аралдары (1 тізбек) орнатылды. Нигерия үшін төрт тізбек жоспарланған, бірақ тек екеуі ғана салынды және олар мемлекеттік пайдалануға енгізілген жоқ. Вьетнамдағы екі тізбек Вьетнам соғысы кезінде тікұшақтарды бағыттау үшін қолданылды, бірақ нәтижелері шектеулі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі суық соғыс кезеңінде R.A.F. Германияда құпия тізбек құрды. Басты станциясы Оснабрюк қаласының жанындағы Бад-Ибургте орналасқан, және екі қосалқы станциясы болды. Бұл тізбектің мақсаты – Батыс Германия мен Берлин арасындағы дәліз үшін дәл әуе навигациясын қамтамасыз ету болды, егер одақтас қызметкерлерін жаппай эвакуациялау қажет болса. Құпиялықты сақтау үшін жиіліктер белгілі бір уақыт аралығында өзгертіліп отырылды.

After the end of World War II the Decca Navigator Co. Ltd. was formed (1945) and the system expanded rapidly, particularly in areas of British influence; at its peak it was deployed in many of the world's major shipping areas. More than 15,000 receiving sets were in use aboard ships in 1970. There were 4 chains around England, 1 in Ireland and 2 in Scotland, 12 in Scandinavia (5 each in Norway and Sweden and 1 each in Denmark and Finland), a further 4 elsewhere in northern Europe and 2 in Spain. Canada was another early user, with branch offices set up in Toronto in 1953. The first chain was installed in southwest Newfoundland in 1956 as part of a joint Canada US Navy surveying program. This led to commercial deployments the next year in Nova Scotia and an inland system for air traffic in the busy Quebec City Montreal area. A fourth chain covering eastern Newfoundland was added in 1958. When meetings in Montreal in 1958 led to VOR and DME being selected as the standard aviation navigation systems, the Montreal system was moved eastward to cover the Anticosti Island area of the Gulf of St. Lawrence, and the western Newfoundland chain was later repositioned to better cover the Cabot Strait. A series of chains was also proposed to cover the Northwest Passage had oil tanker traffic used the area, but this never came to be. Another was briefly set up covering Lake Ontario in 1971 for the International Field Year for the Great Lakes. The last Canadian chain shut down in 1986, after Loran C became widespread. In the late 1950s an experimental Decca chain was set up in the United States, in the New York area, to be used for navigating the Vertol 107 helicopters of New York Airways. These helicopters were operating from the principal local airports—Idlewild Airport on Long Island, Newark Airport in New Jersey, LaGuardia Airport in the Borough of Queens, nearer to Manhattan, and a site on the top of the (then) PanAm Building on Park Avenue. Use of Decca was essential because its signals could be received down to sea level, were not subject to the line of sight limitations of VOR/DME and did not suffer the slant range errors that create problems with VOR/DME close to the transmitters. The Decca installations in the New York Airways helicopters included the unique Decca 'roller map' displays that enabled the pilot to see his or her position at a glance, a concept infeasible with VOR/DME. This chain installation was considered highly controversial at the time, for political reasons. This led to the U. S. Coast Guard, under instructions from the Treasury Department to which it reported, banning the use of Decca receivers in ships entering New York harbour for fear that the system might create a de facto standard (as it had become in other areas of the world). It also served to protect the marketing interests of the Hoffman Electronics division of ITT, a principal supplier of VOR/DME systems, that Decca might have been poised to usurp. This situation was exacerbated by the workload problems of the Air Traffic Controllers Association (ATCA), under its executive director Francis McDermott, whose members were forced to use radar data on aircraft positions, relaying those positions by radio to the aircraft from their control locations. An example of the problem, cited by experts, was the collision of a Douglas DC8 and a Lockheed Constellation over Staten Island, New York, that—according to some experts—could have been avoided if the aircraft had been Decca equipped and could not only have determined their positions more precisely but would not have suffered from the rho theta position errors inherent in VOR/DME. Other chains were established in Japan (6 chains); Namibia and South Africa (5 chains); India and Bangladesh (4 chains); North West Australia (2 chains); the Persian Gulf (1 chain with stations in Qatar and the United Arab Emirates and a second chain in the north of the Gulf with stations in Iran) and the Bahamas (1 chain). Four chains were planned for Nigeria but only two were built and these did not enter into public service. Two chains in Vietnam were used during the Vietnam War for helicopter navigation, with limited success. During the Cold War period, following WWII, the R. A. F. established a confidential chain in Germany. The Master station was in Bad Iburg near Osnabrück and there were two Slaves. The purpose of this chain was to provide accurate air navigation for the corridor between Western Germany and Berlin in the event that a mass evacuation of allied personnel may be required. In order to maintain secrecy, frequencies were changed at irregular intervals.

Decca, Racal және олардың жабылуы

Decca Navigator компаниясының штаб-пәтері Суррейдегі Нью-Мальденде, Кингстон айналма жолынан жақын жерде орналасқан. Девон штатындағы Брикшемде Дека мектебі болған, онда қызметкерлер мерзім-мерзіммен курстарға жіберілетін. 1980 жылы Racal, Ұлыбританияның қару-жарақ және байланыс компаниясы, Decca-ны сатып алды. Racal, Decca-ның радарлық активтерін өздеріне қосып, компанияның басқа бөліктерін – авиацияны және Decca Navigator-ды сата бастады. Decca жүйесінен түскен табыстың маңызды бөлігі қабылдағыштарды пайдаланушыларға жалға беруден түсетін ақша болды, олар толыққанды сатылмады. Бұл жылдық табыстың болжамдылығын қамтамасыз етті. 1980 жылдардың басында бастапқы технологияның патенттерінің мерзімі өткеннен кейін, бірнеше компания жаңа қабылдағыштарды жылдам жасап шығарды. Атап айтқанда, Aktieselskabet Dansk Philips («Danish Philips», ap) тікелей сатып алуға болатын, қазіргі Decca-ға қарағанда әлдеқайда кішкентай және қолдануға оңай қабылдағыштарды ұсынды. «ap» нұсқалары ендік және бойлық координаталарын екі ондық таңбаға дейін тікелей шығарады (алғашқыда ED50 жүйесінде ғана), «декометр» дисплейлерін пайдаланудың орнына, бұл ±9.3 м-ден жақсы дәлдікпен Decca құрылғыларынан әлдеқайда жоғары нәтиже берді. Бұл Decca жолақтары мен аймақтары көрсетілген арнайы карталардың қажеттілігін де жойды. Decca, ap компаниясын патенттік құқықтарды бұзды деп сотқа берді, бірақ сотта монополиясын жоғалтты. Бұл компания үшін соңғы сатының басталуын білдірді. Кірістер азайды және ақырында Ұлыбританияның Көлік министрлігі араласып, 1990 жылдардың басында маяктар басқармасына жүйені басқару жауапкершілігін жүктеді. Еуропалық Одақтың шешімімен Ұлыбритания үкіметі қаржыландыруды тоқтатуға мәжбүр болды. Бас маяк басқармасы 2000 жылдың 31 наурызында түнгі сағат 00:00-де Decca хабарларын таратуды тоқтатты. Bórd Iascaigh Mhara ұсынған ирланд тізбегі 2000 жылдың 19 мамырына дейін хабар таратуын жалғастырды. Жапония өздерінің Хоккайдо тізбегін 2001 жылдың наурызына дейін, соңғы жұмыс істеген Decca тізбегі ретінде пайдалануды жалғастырды.

Делак

Соғыстан кейінгі алғашқы кезеңде Decca, Decca сияқты ұзақ қашықтыққа арналған жүйені зерттей бастады, бірақ аспан толқындарын қабылдау үшін әлдеқайда төмен жиілікті пайдаланды. 1946 жылдың ақпан айында компания Ирландиядағы Шаннон әуежайында және Ньюфаундлендтегі (қазіргі Канаданың бөлігі) Гандер халықаралық әуежайында орналасқан екі негізгі станциядан тұратын жүйе ұсынды. Бұл екі станция Лондон мен Нью-Йорк арасындағы ең үлкен шеңбер бойымен навигацияны қамтамасыз ететін еді. Бермудадағы үшінші станция бағыттың жүріс-тұрысын өлшеу үшін қашықтық туралы жалпы ақпаратты ұсынады. Бұл идея бойынша жұмыс жалғасты, ал 1951 жылы өте кең аумақтарда навигацияға мүмкіндік беретін жаңартылған нұсқасы ұсынылды. Бұл Delrac деп аталды, "Decca Long Range Area Cover" деген сөздің қысқартылған түрі. 1954 жылы Бас почта қызметінің POPI жүйесінің мүмкіндіктерін қоса, бүкіл әлемді қамтитын 28 станциядан тұратын жүйе ұсынылды. Жүйенің 95% уақыт аралығында жоғары дәлдік көрсетуі күтілді. Дектра жүйесінің пайдасына одан әрі дамыту тоқтатылды.

Дектра

1960 жылдардың басында Аэронавтика жөніндегі радиотехникалық комиссия (RTCA), ICAO-ның кең ауқымды жұмысының бір бөлігі ретінде, авиациялық қолданысқа арналған стандартты ұзақ қашықтыққа арналған радионавигациялық жүйені енгізу процесін бастады. Decca компаниясы қысқа қашықтықта жоғары дәлдік пен Атлантика арқылы аз дәлдікпен навигация жасауға мүмкіндік беретін, жалғыз қабылдағышты пайдаланатын жүйені ұсынды. Бұл жүйе "Дека Трек" деген сөздің қысқартылған түрі – "Декта" деп аталды. Delrac жүйесінен ерекшелігі, Dectra бірнеше қолданыстағы хабар тарату станцияларын модификациялау арқылы құрылған, негізінен стандартты Decca Navigator жүйесі болды. Бұл станциялар Шығыс Ньюфаундленд және Шотландия тізбектерінде орналасқан, олар үлкен антенналармен және жоғары қуатты хабар таратушылармен жабдықталған, бұл станциялар әдеттегі тізбектік станциялардан 20 есе көп энергия шығарды. Тізбек базасының ұзындығы өзгермегендіктен және салыстырмалы түрде қысқа болғандықтан, ұзақ қашықтықта сигналдың дәлдігі өте төмен болды. Оның орнына, Dectra жол жүйесі ретінде жұмыс істеді; ұшақтар белгілі бір Decca жолағымен анықталған сигнал шегінде қалып, навигация жасады. RTCA шешімін іздеген басқа жүйелермен салыстырғанда, Dectra-ның басты артықшылығы – оны құрлықтағы орташа қашықтықтағы және Атлантикадағы ұзақ қашықтықтағы навигация үшін пайдалануға болатындығы болды. Алайда, бәсекеде жеңіске шыққан VOR/DME жүйесі шамамен 200 миль радиуста навигация жасауға мүмкіндік берді, бірақ ұзақ қашықтық мәселесін шеше алмады. Сонымен қатар, Decca жүйесі VOR/DME жүйесінің бұрыш пен қашықтығына қарағанда X және Y координаталарын ұсынды, сондықтан Decca оны Decca Flight Log жылжымалы карта дисплейімен бірге ұсынуды ұсынды, бұл навигацияны жеңілдетуге көмектесер еді. Осы артықшылықтарына қарамастан, RTCA екі негізгі себеппен VOR/DME жүйесін таңдады: VOR Decca сияқты шамамен 200 мильді қамтитын аймақты қамтамасыз етті, бірақ Decca-ның төрт станциясына қарағанда бір ғана хабар таратушымен жұмыс істеді, ал Decca жиіліктері найзағайдан туындаған статикалық кедергілерге бейім болды, ал VOR жиіліктері соншалықты сезімтал емес еді. Decca Dectra жүйесін ұзақ қашықтыққа пайдалануды жалғастырды. 1967 жылы олар Шотландия-Ньюфаундленд бағытындағы қашықтықты анықтау үшін Исландияда тағы бір хабар таратушы орнатты, ал екіншісін Азор аралдарына орнату жоспарланды. Олар сондай-ақ бірнеше коммерциялық авиалайнерлерге, әсіресе BOAC Vickers VC10 ұшағына, Omnitrac компьютерлерімен жабдықталған Dectra қабылдағыштарын және Flight Log жүйесінің жеңілдетілген нұсқасын орнатты. Omnitrac Decca (және Dectra), Loran C, VOR/DME, әуе деректері компьютері және доплерлік радарлардан ақпаратты қабылдап, оларды біріктіре отырып, ендік және бойлық координаталарын, бағытты, қалған қашықтықты және автопилотпен байланыстыруға мүмкіндік берді. Осы жүйені стандарттауға жасаған тырақтары осы қажеттіліктер үшін инерциялық навигациялық жүйелер енгізілгеннен кейін тоқтатылды.

In the early 1960s the Radio Technical Commission for Aeronautics (RTCA), as part of a wider ICAO effort, began the process of introducing a standard long range radio navigation system for aviation use. Decca proposed a system that could offer both high accuracy at short ranges and trans Atlantic navigation with less accuracy, using a single receiver. The system was known as Dectra, short for "Decca Track". Unlike the Delrac system, Dectra was essentially the normal Decca Navigator system with the modification of several existing transmitter sites. These were located at the East Newfoundland and Scottish chains, which were equipped with larger antennas and high power transmitters, broadcasting 20 times as much energy as normal chain stations. Given that the length of the chain baselines did not change, and were relatively short, at long distance the signal offered almost no accuracy. Instead, Dectra operated as a track system; aircraft would navigate by keeping themselves within the signal defined by a particular Decca lane. The main advantage of Dectra compared to other systems being proposed for the RTCA solution was that it could be used for both medium range navigation over land, as well as long range navigation over the Atlantic. In comparison, the VOR/DME system that ultimately won the competition offered navigation over perhaps a 200 mile radius, and could not offer a solution to the long distance problem. Additionally, as the Decca system provided an X and Y location, as opposed to the angle and range VOR/DME, Decca proposed offering it with their Decca Flight Log moving map display to further improve ease of navigation. In spite of these advantages, the RTCA ultimately chose VOR/DME for two primary reasons; VOR offered coverage over about the same range as Decca, about 200 miles, but did so with a single transmitter instead of Decca's four, and Decca's frequencies proved susceptible to interference from static due to lightning, while VOR's higher frequencies were not quite as sensitive. Decca continued to propose that Dectra be used for the long range role. In 1967 they installed another transmitter in Iceland to provide ranging along the Scotland Newfoundland track, with a second proposed to be installed on the Azores. They also installed Dectra receivers with Omnitrac computers and a lightweight version of the Flight Log on a number of commercial airliners, notably a BOAC Vickers VC10. The Omnitrac could take inputs from Decca (and Dectra), Loran C, VOR/DME, an air data computer and doppler radars and combine them all to produce a lat/long output along with bearing, distance to go, bearing and an autopilot coupling. Their efforts to standardize this were eventually abandoned as inertial navigation systems began to be installed for these needs.

Hi-Fix

Hi Fix деп аталатын дәл жүйе 1,6 МГц жиілік диапазонында сигнал беру арқылы жасалды. Ол мұнай өндірумен байланысты нақты өлшемдер сияқты арнайы қолданулар үшін, сондай-ақ Корольдік теңіз күштері жағалаулар мен порстарды егжей-тегжейлі картографиялау және зерттеу үшін пайдаланды. Hi Fix жабдықтары қажетті аймақты қамту үшін уақытша тізбектер құрылған белгілі бір мерзімге жалға берілді. Hi Fix 1980-ші жылдардың басында Racal Survey компаниясымен коммерцияландырылды. Лондонның орталық бөлігін қамтитын тәжірибелік тізбек орнатылды, ал лондондық автобустар мен басқа да көлік құралдарына көлік құралдарының орналасқан жерін және оларды іздеу жүйесін көрсету үшін қабылдағыштар орнатылды. Әрбір көлік өз орналасқан жерін автоматты түрде дәстүрлі VHF екі тарапты радио байланысы арқылы хабарлайтын, ал деректер дауыс арнасына қосылды. Бұл жүйенің тағы бір нұсқасын Бендикс корпорациясының Тынық мұхиты бөлімшесі, Калифорния штатының Солтүстік Голливуд қаласындағы кеңсесі әзірледі, бірақ ол қолданылған жоқ: PFNS – Жеке далалық навигациялық жүйесі, ол сарбаздарға олардың географиялық орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік беретін, бұл мүмкіндік спутниктік GPS (Global Positioning System) жүйесі арқылы қол жеткізілгенге дейін болды. Декка жүйесінің тағы бір қолданысы 1950-ші жылдардың соңы мен 1960-шы жылдардың басында АҚШ Әскери-теңіз күштері тарапынан Багам аралдарының жанындағы Океан тілі/Элеутера бұғазы аймағында қолданылды, бұл Андрос және Жаңа Провиденс аралдарын бөліп тұрады. Бұл қолданыс мұхит түбінің ерекше қасиеттеріне байланысты жүзеге асырылатын гидролокациялық зерттеулерге арналған. BOAC (кейіннен British Airways) авиакомпаниясының Мәскеуге жасаған сынақ ұшуларында Decca VLF сигналының қызықты ерекшелігі – тасымалдаушының ауысуын анықтау мүмкін емес еді, тіпті тасымалдаушы навигация үшін жеткілікті күшпен қабылдануы мүмкін болды. Мұндай сынақтар азаматтық авиацияда жиі жүргізіледі және пилоттар осы туралы білмей де қалуы мүмкін. Декка жүйесінің «төмен жиілікті» сигнализациясы оны су асты кемелерінде де пайдалануға мүмкіндік берді. Декка жүйесінің бір «жетілдірілуі» – ядролық соғыс басталғанын хабарлау үшін Морзе кодын пайдаланып сигналды қосу мүмкіндігі болды. Бірақ Ұлыбритания үкіметі бұл мүмкіндікті ешқашан пайдаланған жоқ. Дегенмен, Decca станциялары арасында халықаралық телефон байланысын айналып өтетін құпия хабарлар жіберілді, әсіресе Ұлыбританиядан тыс желілерде.

A more accurate system named Hi Fix was developed using signalling in the 1.6 MHz range. It was used for specialised applications such as precision measurements involved with oil drilling and by the Royal Navy for detailed mapping and surveying of coasts and harbours. The Hi Fix equipment was leased for a period with temporary chains established to provide coverage of the area required, Hi Fix was commercialised by Racal Survey in the early 1980s. An experimental chain was installed with coverage of central London and receivers placed in London buses and other vehicles to demonstrate an early vehicle location and tracking system. Each vehicle would report its location automatically via a conventional VHF two way radio link, the data added to a voice channel. Another application was developed by the Bendix Pacific division of Bendix Corporation, with offices in North Hollywood, California, but not deployed: PFNS—Personal Field Navigation System—that would enable individual soldiers to ascertain their geographic position, long before this capability was made possible by the satellite based GPS (Global Positioning System). A further application of the Decca system was implemented by the U. S. Navy in the late 1950s and early 1960s for use in the Tongue of the Ocean/Eleuthera Sound area near The Bahamas, separating the islands of Andros and New Providence. The application was for sonar studies made possible by the unique characteristics of the ocean floor. An interesting characteristic of the Decca VLF signal discovered on BOAC, later British Airways, test flights to Moscow, was that the carrier switching could not be detected even though the carrier could be received with sufficient strength to provide navigation. Such testing, involving civilian aircraft, is quite common and may well not be in the knowledge of a pilot. The 'low frequency' signalling of the Decca system also permitted its use on submarines. One 'enhancement' of the Decca system was to offer the potential of keying the signal, using Morse code, to signal the onset of nuclear war. This option was never taken up by the UK government. Messages were clandestinely sent, however, between Decca stations thereby bypassing international telephone calls, especially in non UK chains.