Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гарри Эммет Гуннинг (16 желтоқсан 1916 – 24 қараша 2002) – канадалық ғалым және әкімші. Онтарио штатының Торонто қаласында туған ол бакалавр, магистр және 1942 жылы Торонто университетінен физикалық химиядан доктор ғылымы дәрежесін алды. 1957 жылы Альберта университетінің Химия кафедрасының профессоры және меңгерушісі болып тағайындалды. 1974 жылдан 1979 жылға дейін ол университет президенті де болды. 1979 жылы ол "химиялық зерттеулер саласында халықаралық деңгейде танылған ғалым және педагог" ретінде Канада орденінің офицері атанды.
Harry Emmet Gunning, (December 16, 1916 – November 24, 2002) was a Canadian scientist and administrator. Born in Toronto, Ontario, he received a Bachelor of Arts degree, a Master of Arts degree, and a Ph. D. in physical chemistry in 1942 from the University of Toronto. In 1957, he was appointed Professor and Chairman of the Department of Chemistry at the University of Alberta. From 1974 to 1979, he was the President as well. In 1979, he was made an Officer of the Order of Canada as a "scientist and educator, who has achieved an international reputation for chemical research".
Мансап
Гуннинг Торонто университетінде білім алып, физикалық химиядан үш академиялық дәреже алды: БА (құрметті диплом), магистр және PhD. Ол 1942 жылы PhD дәрежесін алып оқуын аяқтады. Содан кейін Гарвардта докторантурадан кейінгі тағылымдамадан өтті. Осыдан кейін Гуннинг Канадаға оралып, Оттавадағы доктор Эдгар Стейсидің зертханасында зерттеуші химик болды. Ол сол кезде Ұлттық зерттеулер кеңесі үшін де зерттеулер жүргізді. 1946 жылы ол Рочестер университетінде, содан кейін Иллинойс технология институтында профессор болып жұмыс істеді. 1957 жылы ол тағы да Канадаға оралып, Альберта университетінің химия кафедрасының профессоры және меңгерушісі болды. Ол кафедраны жоғары деңгейге көтеруге өте ынталы болды. Келесі он жыл ішінде Гуннингтің жұмысы университет химия кафедрасына халықаралық деңгейде танымал болуға мүмкіндік берді және ол химиялық зерттеулер үшін дамып келе жатқан жедел орталыққа айналды. 1973 жылы Гуннингтің жетекшілігімен кафедраның қарқынды өсуіне байланысты химия ғимаратына жаңа қанат салынды.
Gunning attended the University of Toronto, and there he earned three degrees in physical chemistry; a BA Honors, an MA, and a PhD. He finished his schooling in 1942, when he earned his PhD. Next, he did post doctoral studies at Harvard. After that, Gunning returned to Canada and became a research chemist in Dr. Edgar Steacie's laboratory in Ottawa. He also did research for the National Research council at the time. In 1946, he became a professor at the University of Rochester and then at the Illinois Institute of Technology. In 1957, he returned to Canada again and became Professor and Chair of the Department of Chemistry at the University of Alberta. He was very passionate about building up the department to much higher standards. In the next ten years, Gunning's work achieved the University's chemistry department international recognition and it became a rapidly evolving center for chemical studies. In 1973, a new wing was added to the Chemistry building to accommodate for the rapid growth of the department, under Gunning's supervision.
Жетістіктер/наградалар
Гуннинг химиялық кинетика мен фотохимияға ерекше назар бөлді. Ол осы салаларда көптеген зерттеулер жүргізіп, химияның осы салалары бойынша 175-тен астам ғылыми мақала жариялады. 1973 жылы ол Канада Химия институтының президенті болып сайланды және 1974 жылға дейін осы қызметте болды. Ол провинциялық, қалалық және федералды комиссиялар мен кеңестерде белсенді жұмыс істеді, соның ішінде Альберта мұнай құмдары технологиясы және зерттеулер басқармасы да бар. 1974 жылы Гуннинг Альберта университетінің президенті болды. Ол ғылым және басқару саласында көптеген инновациялық саясаттарды енгізген күшті президент болды. Сондай-ақ, ол Канададағы ғалымдар, өнеркәсіп және үкімет арасындағы өзара іс-қимылды қолдады және дамытты. Ол Альбертаның кең мұнай және құм ресурстарын зерттеу және дамытуда маңызды рөл атқарды. Бұған қоса, ол Chem Biomed Ltd компаниясын дамытуға көмектесіп, Эдмонтон ғылыми-зерттеу және даму паркін құрды. Гуннинг ғылым және академия саласындағы үлкен жетістіктері үшін көптеген наградаларға ие болды. Ол 1967 жылы Канада Химия институтының медалін, 1971 және 1979 жылдары Альберта провинциясының жетістіктері сыйлығын алды. Сонымен қатар, ол барлығы алты құрметті ғылыми дәрежеге ие болды және 1979 жылы Канада орденінің офицері болып тағайындалды. 2001 жылдың 30 қарашасында Альберта университетінің химия ғимараты Гарри Гуннинг пен Реймонд Ургель Лемьоның құрметіне Гуннинг/Лемьо химия орталығы деп қайта аталды, олар факультеттегі ең көрнекті химиктер деп есептелді.
Gunning's focuses were on chemical kinetics and photochemistry. He did much research in these areas and published over 175 research papers on these areas of chemistry. He became president of the Chemical Institute of Canada in 1973 and remained there until 1974. He was active in provincial, municipal, and federal commissions and boards, one of them being the Alberta Oil Sands Technology and Research Authority. Gunning became President of the University of Alberta in 1974. He was a strong president, introducing many innovative policies in science and administration. He also supported and promoted the interaction between academics, industry, and government in Canada. He also was an important role player in research and development of Alberta's vast oil and sand resources. Not only did he do that, but he helped in developing Chem Biomed Ltd and established the Edmonton Research and Development Park. Gunning received many awards in recognition of his vast achievements in the field of science and academia. He received the Chemical Institute of Canada Medal in 1967 and the Province of Alberta Achievement Award in 1971 as well as 1979. He also achieved six honorary degrees in total, and in 1979, he was appointed an Officer of the Order of Canada. On November 30, 2001, the University of Alberta's Chemistry Building was renamed the Gunning/Lemieux Chemistry Centre in honour of Harry Gunning as well as Raymond Urgel Lemieux, who were considered the department's two most distinguished chemists.