АҚШ Конгресінің құқық кітапханасы – әлемдегі ең ірі құқықтық материалдар жинағы. 2.9 млн том, миллиондаған микроформаттар, электрондық ресурстар бар. Зерттеулерге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттары Конгресінің құқықтық кітапханасы
Law library of the United States Congress
Конгресс кітапханасының құқықтық бөлімі – Америка Құрама Штаттары Конгресінің құқықтық кітапханасы. Бұл кітапхана әлемдегі ең толық және авторитетті отандық, шетелдік және халықаралық құқықтық материалдар жинағымен мақтанады. 1832 жылы құрылған кітапхананың жинақтары қазір Конгресс кітапханасының Джеймс Мэдисон ескерткіш ғимаратында сақталады. Құқық қызметкерлері 2,9 миллион томдық негізгі құқықтық дереккөздерді, 102,18 миллион микроформаны, 99 000 микрофильм катушкасын, 3,18 миллион микрофишканы және 15 600 материалдық электрондық ресурсты (CD-ROM және басқа дискілерді) пайдаланады, осының арқасында ол әлемдегі ең ірі құқықтық кітапхана болып табылады.
The Law Library of Congress is the law library of the United States Congress. The Law Library of Congress holds the single most comprehensive and authoritative collection of domestic, foreign, and international legal materials in the world. Established in 1832, its collections are currently housed in the James Madison Memorial Building of the Library of Congress. Law staff rely on and utilize 2.9 million volumes of primary legal sources, 102.18 million microforms, 99,000 reels of microfilm, 3.18 million pieces of microfiche, and 15,600 tangible electronic resources (CD ROMs and other disks), making it is the largest law library in the world.
Миссиялық мәлімдеме
Конгресс заң кітапханасының миссиясы – сенімді заңдық зерттеулер, анықтамалық және оқу қызметтерін ұсыну, сондай-ақ АҚШ, шетелдік, салыстырмалы және халықаралық құқық саласындағы бесiңдес жинаққа қол жеткізуді қамтамасыз ету.
The mission of the Law Library of Congress is to provide authoritative legal research, reference and instruction services, and access to an unrivaled collection of U. S., foreign, comparative, and international law.
Алғашқы жылдар
Конгресс кітапханасы 1800 жылы, үкімет Филадельфиядан Вашингтон қаласына көшкен жылы, Конгресс үшін ішкі анықтамалық кітапхана ретінде құрылды. Бастапқы жинақтың шамамен 20 пайызы заң кітаптарынан тұрды. Олар негізінен ағылшын және халықаралық құқық саласындағы басылымдар еді. 1814 жылы британдықтар Капитолий ғимаратын өртеп тастағанда алғашқы Конгресс кітапханасы қирады. 1815 жылы Томас Джефферсонның кітапханасын сатып алу арқылы ол жаңартылды. Бұл 475 заң атауын әкелді, олардың 318-і Англияда жарық көрген. Оған Вирджиния штаттарының заңдары мен сот шешімдері кірді, бірақ басқа штаттардан алынған материалдар (Жефферсон оларды "шетелдік құқық" деп жіктеген) шектеулі болды. Кітапхана барлық федералды заңдар мен Жоғарғы Сот шешімдерінің көшірмелерін алғанымен, штат заңдарын және штаттық соттардың шешімдерін алу мәселесі ондаған жылдар бойы қиындық тудырды.
The Library of Congress was established as an in house reference library for Congress in 1800, the year the government moved from Philadelphia to the new city of Washington, D. C. Law books made up nearly 20% of the initial collection. These were for the most part publications in English and international law. The first Library of Congress was destroyed when the British burned the Capitol Building in 1814. It was replaced by the purchase of the library of Thomas Jefferson in 1815. This brought 475 law titles, 318 of which were published in England. It included Virginia laws and court decisions, but material from other states (which Jefferson had classified as "foreign law") remained limited. Although the Library received copies of all federal laws and Supreme Court decisions, obtaining state laws and decisions of state courts remained a problem for decades.
Жоғарғы Сот
"Конгресс кітапханасы" деп жалпы аталатын кітапхананы басқа да мемлекеттік қызметкерлерге, әсіресе федералды сот жүйесіне қолдануды кеңейтуге бірнеше рет әрекеттер жасалды. АҚШ Жоғарғы Соты 1801 жылдан 1935 жылға дейін АҚШ Капитолий ғимаратында орналасты. XIX ғасырдың басындағы он жылдықтарда оның судьялары Конгресс кітапханасын ресми түрде пайдалана алмады, бірақ Конгресс депутатының ұсыну хаты арқылы кітаптармен танысуға мүмкіндік болған. 1812 жылдың 2 наурызында Конгресс екі палатасының бірлескен қаулысы Жоғарғы Сот судьяларына кітапхананы пайдалануға рұқсат берді, олардың атынан Бас судья Джон Маршалл (1801–1835 жылдары қызмет еткен) Конгресске көрсеткен игілігі үшін алғыс айтқан әдепті хат жолдады.
There were repeated efforts to extend the use of what was generally called "The Congress Library" to other government officials and especially to the federal judiciary. The United States Supreme Court sat in the United States Capitol Building from 1801 to 1935. For the first decade of the nineteenth century its Justices could not formally use the Library of Congress, although they may have been able to consult the books with a letter of introduction from a Member of Congress. On March 2, 1812, a Joint Resolution of both Houses of Congresses authorized use of the Library by the justices of the Supreme Court, on whose behalf Chief Justice John Marshall (served 1801–1835) wrote a polite letter thanking Congress for the favor.
Заң кітапханасының құрылуы 1832 жылы
XIX ғасырдың алғашқы үш онжылдығында Конгресс пен Жоғарғы Сотқа қызмет ететін жеке заң кітапханасын құруға бірнеше рет сәтсіз әрекет жасалды. Бұл бастама заңгерлік немесе сот қызметінде өзгеше көзге түскен Конгресс мүшелерінен туды. 1832 жылдың 20 қаңтарында Нью-Йорк штатының сенаторы Уильям Л. Марси, бұрын Нью-Йорк Жоғарғы Сотының судьясы болған, «Конгресс кітапханасының заң бөлімін ұлғайту және жақсарту» туралы заң жобасын енгізді. Бұл жолы заң жобасы Конгресс екі палатасынан да қабылданды және 1832 жылдың 14 шілдесінде президент Эндрю Джексон қол қойды. (Бұл заң әлі де күшінде, қазір , , және деп тізімделеді.) Заң кітапханашыға заң кітапханасы үшін «жай» дайындап, кітапханадан заң кітаптарын осы жайға көшіру тапсырылды. Жоғарғы Сот судьяларына сот отырысы кезінде заң кітапханасын пайдалану ережелерін бекітуге рұхсат берілді. Алайда, Заң кітапханасы Конгресс кітапханасының құрамында қалды және оның қосымша шығындарына жауапты болды. Заң кітаптарын сатып алу үшін «ағымдағы жылға» 5000 доллар, ал келесі бес жылға 1000 доллардан қаражат бөлінді. Кітаптарды Бас судья таңдап алатын болды. Жалпы кітапхана қорынан 2011 заң кітабы (олардың 693-і Томас Джефферсонға тиесілі болған) Заң кітапханасына берілді, осылайша қазіргі таңда 2 миллионнан астам кітаптан тұратын жинақтың бастауы болды. Осылайша Заң кітапханасы өз қаражатын және бюджеттік жолын, сондай-ақ 1935 жылға дейін сақталған Жоғарғы Сотпен заңдық байланысын алды.
The first three decades of the nineteenth century saw repeated unsuccessful attempts to establish a separate Law Library to serve both Congress and the Supreme Court. The initiative came from those members of Congress who had had distinguished legal or judicial careers. On January 20, 1832, New York Senator William L. Marcy, a sometime Associate Judge of the Supreme Court of New York, introduced a bill to "Increase and Improve the Law Department of the Library of Congress". This time, the Bill passed both Houses of Congress and was signed by President Andrew Jackson on July 14, 1832. (The Statute remains in force, now listed as , , , and .) The Act directed the Librarian to prepare an "apartment" for the purpose of a law library and to remove the law books from the library into the apartment. The Justices of the Supreme Court were authorized to make rules and regulations for the use of the Law Library during the sitting of the court. The Law Library, however, remained a part of the Library of Congress which was responsible for its incidental expenses. A sum of $5,000 was appropriated "for the present year" to purchase law books, with $1,000 for each of the next five years. The books would be selected by the Chief Justice. Some 2,011 law books (693 of which had belonged to Thomas Jefferson) were transferred from the general collection, and became the nucleus of a collection that now exceeds 2 million volumes. The Law Library thus acquired its own appropriation and budget line, as well as a statutory relationship with the Supreme Court that would endure until 1935.
Конгресс пен Жоғарғы Сотқа заңдық ақпарат беру
1860 жылдан 1897 жылға дейін Заң кітапханасы Капитолий ғимаратындағы бұрынғы Жоғарғы Сот залында орналасқан. Бұл залды жоғарыдағы залмен бұралатын баспалдақ байланыстырды, ал Заң сақтаушысы (кейін Заң кітапханашысы деп аталған лауазымның алғашқы атауы, оның біріншісі Чарльз Генри Уортон Михан болды) баспалдақпен көтеріліп, судьялар сұраған материалдарды жеткізді. Бас судья белгілеген Заң кітапханасының ережелері Жоғарғы Сот судьяларына, Конгресс мүшелеріне және "іс тізіміндегі ісі бар кейбір адвокаттарға" жинақтан үш кітапқа дейін алуға рұқсат берді. Заң сақтаушысы оқырмандарға заңды табуға көмектесті, кітапты іздеп, оны олардың қолына берді. Маңызды мәтіндер мен сот шешімдерінің арнайы қоры тек судьялардың ғана пайдалануына арналды. Луизиана территориясын (1803) және Флориданы (1819) қоса аннексиялау француз және испан құқығына негізделген мүлік және мұрагерлік жүйелерін әкелді, бұл азаматтық құқық дәстүрінен кітаптар алуға ынталандырды. Шетел заңдарын жүйелі түрде жинауға жасалған алғашқы әрекет 1848 жылы Мексика соғысы аяқталғаннан кейін Конгресс кітапханаға Мексиканың барлық қолда бар заңдарын алуды тапсырғанда басталды. XIX ғасырдың екінші жартысында Еуропаның ірі елдерінің заңдары қосылды.
From 1860 to 1897, the Law Library was housed in the former Supreme Court Chamber in the Capitol Building. A spiral staircase connected this with the Court in the room above, and the Custodian of Law (the early title of the official later called the Law Librarian, the first of whom would be Charles Henry Wharton Meehan) climbed the stair to deliver materials requested by the Justices. The rules of the Law Library, set down by the Chief Justice, permitted the Justices of the Supreme Court, Members of Congress, and some "gentlemen of the bar having a case on the docket" to sign out up to three books from the collection. The Custodian of Law helped patrons to find the law by physically locating a book and putting it in their hands. A special collection of major texts and court decisions was reserved for the exclusive use of the Justices. The acquisition of the Louisiana Territory (1803) and of Florida (1819), which brought property and inheritance systems based on French and Spanish law, provided some incentive for the acquisition of books from the civil law tradition. The first systematic effort to collect foreign law came in 1848 soon after the conclusion of the Mexican War, when Congress directed the Library to obtain all available laws of Mexico. In the second half of the nineteenth century collections of laws of the major European nations were added.
1898 жыл шамасындағы мемлекеттік қызмет
Конгресс кітапханасы Конгресске қызмет ету үшін құрылып, қаржыландырылғанмен қатар, алғашқы жылдары оның жинақтарын үкімет шенеуніктермен қатар халыққа да қолжетімді етуге ұмтылыс жасалды. XIX ғасырдың соңына қарай, жұртшылық кітап жинақтарымен таныса алатын болды, бірақ кітаптарды тек Конгресс мүшелері мен бірнеше лауазымды тұлғалар ғана алып жүре алатын. Заң кітапханасында бірнеше үстел болды, көбінесе оларды жергілікті заң мектептерінің студенттері пайдаланды. Заң кітапханасының 1898 жылғы жылдық есебінде "шамамен 50 фут шаршы бөлме" деп сипатталды. Бұл көлеңкелі, қолайсыз бөлмеде судьялар, істермен айналысатын адвокаттар, құқық іздеген заңгерлер және заң студенттері болуы күтілді. Қызметке шектеулер көп адам, жұмыс уақытының қысқа болуы және Конгресс пен Жоғарғы Сотқа ең алдымен қызмет етуге міндетті шағын штат жағдайы себеп болды. 1897 жылы жаңа ашылған Конгресс кітапханасы ғимаратында шектеулі жинағы бар заң оқу залы ашылды, соңынан барлық жинақ пен штат жаңа ғимараттағы көшбас бөлмелерге көшірілді.
Although the Library of Congress was founded and funded to serve Congress, from the earliest years there was pressure to make its collections available to the public as well as to government officials. By the end of the nineteenth century members of the public were free to consult the collections, although only Members of Congress and a few other officials could borrow books. The Law Library had a few tables, which were usually occupied by students from local law schools. The Law Librarian's Annual Report for 1898 described a room "about 50 feet square. This cockpit, dim lighted and inconvenient, is expected to accommodate the justices, lawyers engaged in cases, the members of the bar in search of light, as well as law students." Service was limited by crowding, short hours, and a small staff who were obligated to serve Congress and the Supreme Court before anyone else. A law reading room with a limited collection was set up in the newly opened Library of Congress Building in 1897, and eventually the entire collection and staff moved to less crowded quarters in the new building.
Кеңейту
ХХ ғасырда Заң кітапханасының барлық қызмет аясы едәуір кеңейді. Халыққа көрсетілетін анықтамалық қызмет үлкен және, ең бастысы, жақсы каталогталған кітап қорының арқасында жақсарды. ХХ ғасырдың басында Заң кітапханасы АҚШ және шетелдердің маңызды елдерінің заңдары бойынша сенімді анықтамалық еңбектерді жариялау бағдарламасын бастады. 1900 жылдардың басынан бастап Заң кітапханасын жоғары кәсіби білімімен қатар, заң саласында тәжірибесі бар, сондай-ақ дипломатиялық қызметте немесе заң академияларында жұмыс істеген заң кітапханашылары басқарды. Олар АҚШ заңдары бойынша, содан кейін шетел заңдары бойынша заңдық көрсеткіштерді жасаудың маңызды және үздіксіз бағдарламасын жүзеге асырды. 1899 жылы заң әдебиетінің жинағы 103 000 томнан (оның ішінде 15 000 дубликаттан) тұрды, оның шамамен 10 000-ы шетел тілдерінде болды. 1950 жылы 750 000 томның 150 000-ы шетел тілдерінде жазылған. Кітапхананың 1,6 миллион томдық кітап қорын көшіруге төрт ай уақыт кетті, ал 1981 жылдың сәуір айында Мэдисон ғимаратының екінші қабатында жаңа оқу залы ашылды.
The 20th century saw a major expansion of the scope of all Law Library activities. Reference service to the public benefited from a larger and, equally important, a well catalogued collection. In the first decade of the 20th century the Law Library began a program of publication of authoritative reference works on the laws of the United States and of major foreign nations. After the early 1900s the Law Library was led by a series of Law Librarians with high professional qualifications and previous experience in the practice of law, the foreign service, or academic law schools. They oversaw what became a major on going program of legal indexing, first for the laws of the United States and then for those of foreign nations. In 1899 the law collection consisted of 103,000 volumes (including 15,000 duplicates), of which about 10,000 were in foreign languages. By 1950, 150,000 of 750,000 volumes were in foreign languages. Moving the library's 1.6 million volumes took four months, and a new reading room opened in April 1981 on the second floor of the Madison building.
Институционалдық саралану
1900 жылдан кейін, сатып алынатын материалдардың көлемі мен шетел тілдеріндегі материалдардың үлесінің артуымен қатар, Жоғарғы Соттың жұмыс жүктемесі де артқандықтан, судьялардың Заң кітапханасы үшін кітаптарды іріктеудегі рөлі азайды. 1935 жылы Жоғарғы Соттың жеке ғимаратына көшуі және Америка және Ұлыбритания заңдарының жеке Жоғарғы Сот кітапханасының құрылуы Заң кітапханасы мен Сот арасындағы тығыз байланысты тоқтатты. Заң кітапханасы Жоғарғы Соттың шетелдік және халықаралық құқық туралы ақпаратқа деген қажеттілігін қанағаттандыруды жалғастыруда. Конгресс 1914 жылы Заңнамалық анықтама қызметін (қазіргі Конгресс зерттеу қызметінің ұйымдық алдағысы) құрды, бірақ оның алғашқы он жылында бұл қызметті Заң кітапханашысы басқарды және оның көп бөлігі американдық және шетелдік заңдарды заңдық түрде тіркеуден және Конгресс сұрақтарына АҚШ, халықаралық және шетелдік заң туралы жауап беруден тұрды. 1920 жылдардың соңына қарай, қазірге дейін сақталған еңбек бөлінісі қалыптасты. RS (кейін CRS) құрамында Конгресс үшін ғана жұмыс істейтін және Заң кітапханасы сақтайтын жинаққа тәуелді болатын Американдық заң бөлімі (қазіргі бөлім) бар. Заң кітапханасы Оқу залын басқарады, Конгресске АҚШ заңнамасы бойынша анықтамалық қызмет көрсетеді және шетелдік, салыстырмалы және халықаралық құқық бойынша барлық анықтамалық және зерттеу қызметтеріне жауапты.
After about 1900, as the volume of acquisitions and the percentage of foreign language materials both increased and the workload of the Supreme Court also increased, the Justices played a diminishing role in the selection of books for the Law Library. The move of the Supreme Court to its own building in 1935, and the establishment of a separate Supreme Court Library of American and British law brought the close institutional relations between the Law Library and the Court to an end. The Law Library continues to support the Supreme Court's needs for information on foreign and international law. Congress established the Legislative Reference Service (the organizational ancestor of the present Congressional Research Service) in 1914, but for its first decade the LRS was headed by the Law Librarian and much of its work consisted of legal indexing, for both American and foreign law, and responses to Congressional requests about American, International and foreign law. By the late 1920s the division of labor that endures to the present was established. The RS (later CRS) contains an American Law Section (now Division) working exclusively for Congress and depending on the collection maintained by the Law Library. The Law Library operates the Reading Room, provides reference service in U. S. law to Congress on a priority basis, and is responsible for all reference and research service in foreign, comparative and international law.
Шетелдік құқық индекстелуі
Индекстер және басқа да анықтамалық құралдар заң зерттеулері үшін қажетті құралдар болып табылады, бірақ көптеген елдердің заңдары тиянақты түрде индекстелмеген немесе сенімді, жаңартылған кодекстерде немесе жинақтарда қолжетімді емес. Заң кітапханасының алғашқы маңызды жобасы – 1907–1910 жылдары АҚШ федералды заңдарына индекс жасау болды, ол Конгрестің арнайы қаражатымен қаржыландырылды. 1902 жылы Конгресс кітапханашысы Герберт Путнам әлемнің барлық елдерінің қазіргі заңнамасына толық индекс жасауды ұсынды. Ол «егер бұл индекс бұрынғы заңдарға сілтемелермен немесе қысқаша мазмұндамалармен бірге келсе, ол теориялық зерттеушілер үшін ғана емес, сонымен қатар практикалық заң шығарушылар үшін де ең құнды құралға айналуы мүмкін» деп атап өтті. 1902 жылы бүгінгіге қарағанда тәуелсіз мемлекеттердің саны кем болғанымен, Конгрестің практикалық заң шығарушылары осыншама амбициялық жобаны қаржыландырудан бас тартты. Бірақ бұл идея жойылған жоқ, қаржы мүмкіндіктері болғанда шетелдік елдердің заңнамаларына қатысты түрлі нұсқаулықтар жарық көрді. Заңнамалық индекстеу, оның алғашқы он жылында (1916–1924) Заңнамалық анықтама қызметінің маңызды қызметі болды, ал Заң кітапханасының қызметкерлері 1920 жылдардың соңында Латын Америкасы заңдарына картотекалық индекс жүргізуді бастады. Бұл 1961 жылы екі томдық жинақта «Латын Америкасы заңнамасының индексі» ретінде жарияланды, ал 1973 және 1978 жылдарығы екі толықтыру 1961 жылдан 1975 жылға дейінгі кезеңді қамтыды. Латын Америкасы заңнамасын индекстеу жалғасты, ол 1970 жылдардан 1990 жылдарға дейін дамыған ақпараттық өңдеу технологияларына бейімделді. 1990 жылдары көптеген дамыған елдердің заңдарына қатысты индекстер мен нұсқаулықтар коммерциялық негізде, Интернет арқылы қолжетімді электрондық файлдар түрінде пайда болды. Бұл материалдар әдетте жалпы жұртшылыққа қолжетімді болмаса да, Заң кітапханасының заң мамандары оларды өз зерттеулерінде пайдаланды. Дегенмен, заң зерттеушілері үшін заң ақпаратының үлкен көлемін бақылауда ұстау үлкен қиындық болып қала берді. Осы мәселені шешудің бір жолы – халықаралық ынтымақтастық желісін құру болды, ол Интернет арқылы индекстерді, мазмұндамаларды және жаңа заңдардың толық мәтінін ұсынады. Бұл өнім, қазір тоқтатылған, Global Legal Information Network (GLIN) деп аталды және оны Конгресс кітапханасының Заң кітапханасы үйлестірді. Кітапхананың шетелдік құқық саласындағы жұмысы Құқықтық зерттеулер дирекциясы арқылы жүзеге асырылады, онда әлемнің түкпір-түкпірінен келген, заң білімі бар мамандар мен зерттеушілер жұмыс істейді.
Indexes and other finding aids are indispensable tools for legal research, but the laws of many countries are not well indexed or available in authoritative or up to date codes or collections. The first major project of the Law Library was the 1907–1910 preparation of an index to United States federal statutes, an endeavor funded by a special Congressional appropriation. In 1902 the Librarian of Congress, Herbert Putnam, proposed a comprehensive index to current legislation from all the countries of the world. He noted that "If accompanied by a reference to preceding statutes or by brief abstracts it may become an instrument of the highest value not merely to the theoretic investigator, but to the practical legislator". Although there were far fewer sovereign countries in 1902 than today, Congress's practical legislators refused to fund so ambitious a project. The idea did not die though, and various guides to the legislation of foreign countries were produced as funding permitted. Legislative indexing was a major activity of the Legislative Reference Service during its first ten years (1916–1924), and the staff of the Law library began keeping a card index to Latin American laws in the late 1920s. This was eventually published as the Index to Latin American Legislation in a two volume set in 1961, with two supplements in 1973 and 1978 covering the years from 1961 through 1975. The indexing of Latin American legislation continued, being adapted to existing information processing technology as it developed from the 1970s through the 1990s. By the 1990s, indexes and guides to the laws of many developed nations had become available, often on a commercial basis, as electronic files accessible through the Internet. Although not usually available to the general public, the Law Library's legal specialists used these for their research. But, control of a rapidly expanding body of legal information from a growing number of jurisdictions remained a major challenge to legal researchers. One institutional solution arrived at was an international, cooperative network that makes indexes, abstracts and the complete text of new laws available over the Internet. This product, which is now inactive, was the Global Legal Information Network (GLIN), and was coordinated by the Law Library of Congress. The Library's foreign law efforts are via its Directorate of Legal Research, which has a staff of foreign trained lawyers from around the world along with research specialists.
Жарияланған маңызды есептер
2009 жылдың тамызында АҚШ Конгресінің Заң кітапханасы "Гондурас: Конституциялық құқық мәселелері" деген тақырыптағы даулы және пікір таласты заңдық сараптама есебін жариялады. Есеп конгрессмен Аарон Шок (Р., Иллинойс штаты) тапсырысымен жасалған, Бас шетелдік құқық маманы Норма Гутьеррес дайындаған және АҚШ Конгресінің Заң кітапханасы жариялаған. Онда 2009 жылғы Гондурас конституциялық дағдарысының құқықтық талдауы, сондай-ақ президент Мануэль Зелаяның 2009 жылғы 28 маусымда лауазымынан алынуы және елден қуылтуының заңдылығы жан-жақты қарастырылған.
In August 2009, the Law Library of Congress issued a controversial and disputed legal opinion report titled Honduras: Constitutional Law Issues. The report was originally commissioned by Congressman Aaron Schock (R., Ill.), prepared by Senior Foreign Law Specialist Norma Gutiérrez, and published by the Law Library of Congress. It features a legal analysis of the 2009 Honduran constitutional crisis with a specific examination of the legality of President Manuel Zelaya's 28 June 2009 removal from office and expatriation.