Кіріспе
Ыңғайлы тағамның түрі. Микротолқынды попкорн – микротолқынды пеште қыздыруға арналған, герметикалық жабылып, қағаз пакетке салынған, жарылмаған попкорннан тұратын ыңғайлы тағам. Кептірілген жүгеріден басқа, пакеттерде әдетте бөлме температурасында қатты болатын қаныққан май, бір немесе бірнеше дәмдеуіш (көбінесе тұз) және табиғи немесе жасанды хош иістендіргіштер, немесе олардың екеуі де болады.
Microwave popcorn is a convenience food consisting of unpopped popcorn in an enhanced, sealed paper bag intended to be heated in a microwave oven. In addition to the dried corn, the bags typically contain cooking oil with sufficient saturated fat to solidify at room temperature, one or more seasonings (often salt), and natural or artificial flavorings or both.
Дизайн
Микротолқынды пешке салғанда қап әдетте ішінара бүгіліп, қыздырылған түйіршіктерден туындаған бу қысымының әсерінен көтеріледі. Микротолқынды попкорн қаптары, жарылған түйіршіктердің күйіп кетуіне жол бермейді – бұл жарылған түйіршіктерге қатты қыздырғанда болатын жағымсыз құбылыс. Қаптың қағазына жабыстырылған металданған пленка микротолқынды сәулелерді сіңіріп, пленка бетінде жылуды шоғырландырады, осылайша жылуды қыздыру қиын ароматтық қабатқа бағыттайды, соның арқасында жарылмаған түйіршіктер жарылу алдында біркелкі жабылады, бұл өнімнің дәмі бойына тегіс таралуын қамтамасыз етеді. Кейбір попкорнның қабықшасы зақымдалғандықтан жарылмайды, себебі бу шығып кетеді. Мұндай жарылмаған түйіршіктер "қарғалар" немесе "бойжеткендер" деп аталады. 1981 жылы американдық General Mills компаниясы (АҚШ патенті № 4,267,420) попкорн қаптарының алғашқы дизайнын патенттеді.
Қауіпсіздік мәселелері
Тамақ қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қаптаманы мұқият жобалау қажет. Қауіпсіздік мәселесі – қаптамада көрсетілген пісіру уақыты барлық микротолқынды пештерге қатысты емес. Таймерді қойып, кейін таймер дабысы естілген соң қайта келгенде, попкорн күйіп, көп түтін шығаруы мүмкін. Микротолқынды попкорн өндірушілер попкорн пісіретін адамның пештің жанында тұрып, пісіру барысын қадағалап, атылу арасы бірнеше секундтан асып кеткенде попкорнды алып тастауын ұсынады. Кейбір микротолқынды пештерде попкорн пісіруге арналған арнайы режим бар, ол зауыттық калибрленген уақыт пен қуат деңгейін қолданады немесе ылғалдылық немесе дыбыс сенсорларын пайдаланып, пісіру аяқталғанда анықтайды. Микротолқынды попкорн қаптарының қалдықтары және олардың қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсері туралы алаңдаушылық күшейіп келеді. Микротолқынды попкорн қаптарында қолданылатын қаптама материалдары қоршаған ортаға теріс әсер ете алады. Зерттеушілер қаптарда перфторлы қосылыстар (PFC) және олардың ықтимал прекурсорлары сияқты улы химиялық заттарды анықтады.
Зиянды химиялық заттар
Зерттеушілер май мен ылғалға төзімділік үшін қаптама материалдары ретінде қолданылатын микротолқынды попкорн пакеттерінде көптеген ПФК-ны анықтады. Кейбір микротолқынды попкорн пакеттеріндегі ПФОА мөлшері 300 мкг кг-1 дейін жетеді. PFOA және PFOS-тан басқа, Moral et al. сонымен қатар басқа перфторкарбоксилді қышқылдарды (ПФҚҚ) анықтады, оның ішінде перфторгептаноид (PFHpA), перфторноноид (PFNA), перфтордеканоид (PFDA), перфторундеканоид (PFUnA) және перфтордодеканоид (PFDoA) қышқылдарын. PFOA-ның уыттылығына байланысты АҚШ-тың ірі өндірушілері 2015 жылдың соңына дейін PFOA өндірісін тоқтатуға келісім берді. Сонымен қатар, АҚШ Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының (FDA) 2016 жылғы қаңтардағы ережелеріне сәйкес, азық-түлікпен тікелей жанасатын перфторалкил этилді қосылыстардың қолданылуына тыйым салынды. Алайда, PFOA және PFOS өндірісі азайғанымен, азық-түлікпен жанасатын қағаздарға қолданылатын фтортелемерлік химиялық заттардың өндірісі әлі де артып келеді. Кейбір қосылыстар, мысалы полифторалкил фосфат беттік белсенді заттары (ПАФ) немесе фтортеломерлер (ФТОГ), микротолқынды попкорн пакеттерінің кейбір брендтерінде қолданылады.
Қоршаған ортаға әсері
Микротолқынды дақылды жарылуға арналған қаптардың көптеп өндірілуіне байланысты, олар қоршаған ортаға да флоротелемерлердің (PFC) маңызды ластану көзіне айналды. Жабдықталған қағазды кәдеге шығару және өндіріс процестері нәтижесінде, ПФОА қалдық суларда және тұнбаларда да табылды. Кәдеге шығару орындарына жақын жерлердегі топырақ та ПФОА-мен ластанған.