Кіріспе

Мельбурн Олимпиадалық паркі стадионы – Австралияның Мельбурн қаласының орталық бөлігінде, Олимпиада бульварынде орналасқан көп мақсатты ашық стадион. Стадион 1956 жылғы Олимпиада ойындарына дайындық үшін жеңіл атлетикамен айналысуға арналған жаттығу орталығы ретінде, Олимпиада стадионы болған Мельбурн крикет алаңынан жақын жерде салынған. Ұзақ жылдар бойы стадион регби лигасының «Мельбурн Сторм» және А лигасының «Мельбурн Виктори» командаларына үй болды, сонымен қатар, өмірі бойы жеңіл атлетика жарыстарына төсеу болды. Олимпиадалық парк стадионы Мельбурн спорт және ойын-сауық кешенінің бір бөлігі болып табылатын Олимпиадалық паркте орналасқан. Стадион 2012 жылы бұзылып, оның орнына Австралиялық футбол алаңы салынды. Бұл жаңа алаң, Олимпиадалық парк овалы, «Коллингвуд» футбол клубының жаттығуларына пайдаланылады, ол Мельбурн спорт және ойын-сауық орталығының жанында орналасқан.

Бұрынғы қолданысы

Стадионда түнгі жеңіл атлетика жарыстарына қолайлы жарықтандыру және 1997 жылы жаңартылған әлемдік деңгейдегі жеңіл атлетика жолы болды, ал стадион соңғы рет 1998 жылы қайта жаңартылды. Жеңіл атлетика жолы 2010 жылы ұлттық чемпионаттарға дайындық үшін қайта жаңартылды. 2009 жылға дейін стадион (NRL) командасы «Мельбурн Стормның» үйі болды. Ол екі маусым (2005–2007) бойы «Мельбурн Виктори» (А лигасы) командасының өз алаңындағы ойындарына арналған стадион қызметін атқарды. Олимпиадалық парктің сыйымдылығы 18 500 көрерменді құрады, оның ішінде 11 000 орындық бар.

Жеңіл атлетика

Австралиялық спортшылар жарыс жолында елу жылдан астам бәсекелесті, ал арена он екі Ұлттық чемпионатқа төңкерілді. Стадионда атлетикадан 13 әлемдік рекорд жасалған, оның ішінде полюспен секіруші Эмма Жорж 1995-1998 жылдар аралығында төрт рекордты жаңартқан. Австралиялық орта қашықтыққа жүгіруші Жон Лэнди 1956 жылғы Ұлттық чемпионатта есте қаларлық жарысқа қатысты, онда ол Миль чемпионатына қатысып, құлап қалған жас чемпион Рон Кларкқа көмектесу үшін тоқтады. Лэндидің 22 мың көрерменнің алдындағы іс-әрекеттері "спорт тарихындағы ең ұлы спорттық сәт" деп сипатталды. Лэнди осы жарысты жеңіп алды, көптеген сарапшылар тоқтауы оған әлемдік рекордты ұстау мүмкіндігінен айырды деп санайды. Құлаудың суреті "ХХ ғасырдың ең жақсы австралиялық спорттық суреті" деп танылды.

Регби лигасы

1990 жылғы State of Origin сериясының екінші матчы Мельбурнда алғаш рет өткізілді және стадион толып тасты, Нью-Саут Уэльс Квинслендті жеңген кезде. Стадионның сыйымдылығы уақытша орындықтардың орнатылуы арқасында 25 800-ге дейін артты. 1993 жылы стадион NSWRL чемпионатының матчына төсегіш болды, онда St. George Dragons командасы 11 822 жанкүйердің алдында Western Suburbs Magpies командасын 20–8 есебімен жеңді. Матч Wests командасының үй матчы ретінде тағайындалды. Стадион 1991 жылғы 3 шілдеде Транс-Тасман тестілік сериясы аясында Австралия мен Жаңа Зеландия арасындағы тестілік матчты қабылдады. Бұл матч Австралияда Нью-Саут Уэльс немесе Квинслендтен тыс жерде өткен алғашқы регби лигасының тесті болды, кивилер 26 900 жанкүйердің алдында әлем чемпиондарына қарсы 24–8 есебімен сенімді жеңіске жетті. Олимпиадалық саябақ 1998–2000 және 2002–2009 жылдары «Мельбурн Шторм» командасының үй стадионы болды. 2001 жылы «Шторм» командасы өз үй матчтарын 56 347 орындық «Телстра Домға» көшірді, себебі «Штормның» алғашқы үш маусымында (1998, 1999 және 2000 жылдар) орташа көрермендер саны 13 000-нан асты. Көшуге стадионның жылжымалы шатырының арқасында жабық алаңда ойнау мүмкіндігі де ыңғайлы болды, сондай-ақ отыру орындарын регби лигасы алаңына жақындатуға болатындығы да тартымды болды. Орындықтар тек бір матч үшін жылжытылды, бірақ бұл жолға кеткен шығындар мен алаң бетіне келтірілген зиянды тудырды, оның көп бөлігі Австралия футбол лигасына тиесілі болды (олар да стадионның иегерлерінің бірі). Бұл 21-ші турдағы «Брисбен» командасымен өткен матч болды. «Бронкос» командасын 32–28 есебімен жеңген кезде «Шторм» командасының көрермендер саны 15 470 адамды құрады. Нәтижесінде, «Доклендс» стадионына көшу сәтсіздік деп танылды және орташа маусымдық көрермендер саны 11 981 адамды құрағандықтан, «Шторм» 2002 жылдан бастап Олимпиадалық саябаққа қайта оралуға шешім қабылдады. Олимпиадалық саябаққа оралғаннан кейін «Шторм» барлық үй матчтары мен кейбір плей-офф матчтарын 2010 жылы Олимпиадалық саябақтың жанында салынған 30 050 орындық AAMI Park стадионына көшкенге дейін өткізді (2009 жылы «Брисбен» және «Мэнли Уарринга» командаларымен өткен маңызды плей-офф матчтары «Доклендс» стадионына көшірілді). Регби лигасы матчтары кезінде батыс трибунасы «Шторм» командасының негізін қалаушы және алғашқы чемпиондық титулын жеңіп алған капитаны Гленн Лазарус атымен аталып, ал шығыс трибунасы Жаңа Зеландияның халықаралық лок форварды Тавера Никау атымен аталып, ол «Шторм» үшін 53 матч өткізді, соның ішінде 1999 жылғы NRL Grand Final финалында «Сент-Джордж Иллаварра» командасын 20–18 есебімен жеңіп, Сидней Олимпиадалық стадионында регби лигасы бойынша әлемдік рекордтық көрермендер саны – 107 999 адамды құрады. Жергілікті жанкүйерлер солтүстік аяғындағы тұрған орынды «Шторм» командасының ең танымал ойыншыларының бірі және керемет қанат ойыншысы Маркус Бай атымен атады. «Мельбурн Шторм» командасы стадионды «Қабір» деп лақап берді, себебі олардың бұл стадиондағы өте жақсы көрсеткіштері болды (136 матч, 106 жеңіс, 28 жеңіліс, 2 теңдік), «Шторм» командасы бұл алаңда өткізген барлық матчтардың 77,94%-ын жеңіп алды. «Шторм» командасының үйдегі алғашқы матчы 1998 жылғы маусымның 4-ші турында өтті, онда 20 522 жанкүйер жаңа команданың «Солтүстік Сидней Аюлары» командасын 24–16 есебімен жеңгенін көрді. Бұл матч Олимпиадалық саябақтағы «Мельбурн Шторм» командасының ең көп көрермен жинаған матчы болып қала береді. Стадиондағы ең көп көрермен жинаған плей-офф матчы сонымен қатар «Шторм» командасының алғашқы плей-офф матчы болды, онда 18 247 жанкүйер «Сидней Рустерс» командасының 1998 жылғы Үлкен жартылай финалда 26–12 есебімен жеңгенін көрді. «Мельбурн Шторм» 2010 жылы стадионнан көшті, себебі стадионның регби лигасына сәйкес келмейтін өлшемдері болды. Олар соңғы матчты 29 тамызда, 25-ші турда «Сидней Рустерс» командасына қарсы 38–4 есебімен жеңіп өткізді.

Регби лигасының тестілік матчтары

Олимпиадалық паркте өткен регби лигасының тестілік және әлем чемпионаттары матчтарының тізімі. Тест# Күні Нәтиже Қатысушылар туралы ескертулер1 23 шілде 1991 жеңіс 24–8 26,900 1991 жылғы Транс-Тасман тестілік сериясының аясында өткізілді.

Регби одағы

Стадион халықаралық регби одағы матчтарын қабылдады, соның ішінде 1961 жылы Фиджи және 1994 жылы Италияға қарсы өткен тестілік матчтар. 2007 жылы Австралия регби чемпионатының жалғыз маусымында құрамынан шығып қалған «Мельбурн Ребелс» (ARC) командасы осы стадионды өз үйі деп таңдады. Викториялық регби одағы 2011 жылы стадионға қайта оралды, «Мельбурн Ребелс» командасы Супер Регбидегі дебюттік маусымына дайындық ретінде Тынық мұхиты аралдарының Тонга Корольдығына қарсы жолдас матч өткізді.

Басқа спорт түрлері

Стадион 1985-1993 жылдар аралығында Gridiron Victoria ұйымдастырған "Vic Bowl" жарыстарын қабылдады. 1995 жылдың қаңтар айында Олимпиадалық саябақта Австралия Speedway Masters сериясының бір кезеңі өткізіліп, мотоспорт жарыстары ұйымдастырылды. Мотоспорт трегі қолданыстағы жеңіл атлетика трегінің үстіне салынды. Masters сериясына әлемнің ең үздік мотоспортшылары қатысты, олардың ішінде Швециядан әлем чемпионы Тони Рикардссон, 1993 жылғы әлем чемпионы АҚШ-тан Сэм Эрмоленко, бірнеше рет ұзақ дистанция бойынша әлем чемпионы Англиядан Саймон Вигг, сондай-ақ Австралияның үздік спортшылары Ли Адамс, Крейг Бойс, Джейсон Крамп және Джейсон Лайонс болды.

Оқиғалар

Genesis 1986 жылдың 13 желтоқсанында Invisible Touch турнесі барысында стадионда толық сатылған концерт берді. Майкл Джексон 1987 жылдың 13 қарашасында Bad World Tour аясында стадионда толық сатылған концерт өнер көрсетті. Bon Jovi 1995 жылдың қараша айында These Days турнесі кезінде осы жерде өнер танытты. 1995 жылы осы жерде Alternative Nation музыка фестивалі өткізілді.

Коллингвуд футбол клубының ашық жаттығу алаңы

2004 жылы «Коллингвуд» футбол клубы әкімшілік және жаттығу орталықтарын Виктория паркінен Мельбурн спорт және ойын-сауық орталығына көшірді. «Коллингвуд» футбол клубы 2012 жылы бұзылғанға дейін Олимпиадалық парк стадионын ашық жаттығу алаңы ретінде пайдаланды. Бұл оқиғадан кейін «Коллингвуд» футбол клубы ашық жаттығу алаңын, бұрынғы стадион орнына салынған жаңа Олимпиадалық парк овалына көшірді.

Қиындық пен бұзылу

Австралиялық футбол ережелеріне сәйкес, Виктория штатында Олимпиадалық саябақты пайдаланатын спорт түрлеріне қатысушылардың саны артып келе жатқанда, оларға лайықты өлшемдегі тікбұрышты стадион болмады. 1990-шы жылдарда Олимпиадалық саябақты 40 000 орындық тікбұрышты стадионға айналдыру жоспарлары қарастырылды, себебі халықаралық футбол, регби лигасының штаттық матчтары және регби одағының ойындары әлдеқайда үлкен Мельбурн крикет алаңына (кейін Доклендс стадионына) көшіп кетті. Бірақ, бұл ареналарда тікбұрышты спорт түрлерін тамашалау үшін жағдайлар идеалды емес еді. Олимпиадалық саябақты қайта жаңарту жобасы іске аспады, ал 2005 жылы Бракс үкіметі 20 000 орындық жаңа тікбұрышты стадион салынатынын және ол «Мельбурн Виктори» мен «Мельбурн Шторм» командаларының үй стадионы болатынын мәлімдеді. «Мельбурн Виктори» 2006–07 жылғы А лигасы маусымында Олимпиадалық саябақтың сыйымдылығы жеткіліксіз болғандықтан, Доклендс стадионына көшіп өтті. Бұл үлкен табысқа ие болды, 20 000-нан астам көрермен жиналды және стадионға бұрын болмаған маңызды жазғы арендатор пайда болды. Көрермендердің орташа саны ұсынылған стадион сыйымдылығынан асып кеткендіктен, олар сыйымдылық арттырылмаса, стадионда ойнамайтындарын мәлімдеді. 2007 жылдың мамыр айында ұсынылған сыйымдылық 30 000-ға дейін арттырылды. Аренаны бұзу жұмыстары 2012 жылдың соңында басталды және қазірде оның орнына жаңа MCG өлшемдес Австралиялық футбол жаттығу алаңы – Олимпиадалық саябақ овали орналасқан.